Hà Nội: Quản lý đồng bộ không gian ngầm, mặt đất và tầm thấp theo hướng đô thị đa tầng

MTXD - Hà Nội định hướng khai thác hiệu quả không gian đô thị, ưu tiên sử dụng đa mục tiêu, đa chức năng; đồng thời phát triển không gian ngầm và tầm thấp theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 112/2026/QĐ-UBND quy định các biện pháp quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp; quản lý hạ tầng, công nghệ, phương tiện hoạt động trong các không gian này trên địa bàn thành phố.

Hà Nội thúc đẩy quản lý đồng bộ không gian ngầm, mặt đất và tầm thấp.

Quy định được ban hành theo khoản 4 Điều 11 Luật Thủ đô, áp dụng đối với các sở, ban, ngành thành phố; UBND cấp xã; đơn vị sự nghiệp công lập, ban quản lý và các tổ chức được UBND thành phố giao quản lý, khai thác công trình, hạ tầng trong không gian ngầm, không gian tầm thấp.

Các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp; quản lý hạ tầng, công nghệ, dữ liệu và phương tiện hoạt động trong các không gian này cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cũng thuộc phạm vi áp dụng.

Đồng bộ các lớp không gian đô thị

Theo quy định, việc quản lý, khai thác và sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp phải tuân thủ Hiến pháp, Luật Thủ đô, pháp luật chuyên ngành và các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Hà Nội yêu cầu bảo đảm quản lý thống nhất, đồng bộ giữa không gian ngầm, không gian mặt đất và không gian tầm thấp, phù hợp với định hướng phát triển đô thị đa tầng của Thủ đô.

Trong quá trình này, thành phố ưu tiên kết nối liên thông giữa hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông, hạ tầng số và hạ tầng xã hội; đồng thời ưu tiên kết nối không gian ngầm với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là đường sắt đô thị và các công trình đầu mối giao thông.

Việc khai thác, sử dụng không gian ngầm và không gian tầm thấp phải phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô, quy hoạch không gian ngầm, quy hoạch không gian tầm thấp, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, giao thông và các quy hoạch có liên quan.

Theo đó, việc tổ chức, khai thác không gian đô thị nhiều tầng phải bảo đảm an toàn cho các công trình hiện hữu và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đồng thời phù hợp với điều kiện địa chất công trình, địa chất thủy văn, yêu cầu bảo vệ môi trường, cảnh quan đô thị và di sản văn hóa.

Đặc biệt, tại khu vực nội đô lịch sử và các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, việc khai thác không gian phải bảo đảm an toàn, không làm giảm khả năng phục vụ lợi ích công cộng, không tư nhân hóa không gian công cộng và không chuyển rủi ro của dự án sang Nhà nước hoặc cộng đồng dân cư.

Quản lý dữ liệu không gian trên nền tảng số

Một nội dung đáng chú ý trong quy định mới là yêu cầu quản lý thống nhất dữ liệu không gian đô thị trên nền tảng số của thành phố. Theo đó, dữ liệu phải được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và cập nhật đồng bộ giữa các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật. Thành phố thực hiện phân cấp, phân quyền trong quản lý trên nguyên tắc phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm, đồng thời bảo đảm một đầu mối quản lý thống nhất đối với cơ sở dữ liệu và hoạt động điều phối, vận hành.

Việc quản lý dữ liệu thống nhất được đặt trong tổng thể yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, khai thác không gian đô thị, gắn với quá trình phát triển hạ tầng kỹ thuật, giao thông, hạ tầng số và các công trình phục vụ cộng đồng.

Cùng với đó, quy định đặt ra yêu cầu cao về quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự, an toàn hàng không, an toàn công trình và hạ tầng kỹ thuật trong quá trình quản lý, đầu tư, khai thác không gian ngầm và không gian tầm thấp.

Các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ môi trường, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cũng phải được bảo đảm trong quá trình quản lý và khai thác.

Khai thác không gian đô thị theo hướng bền vững

Chú trọng việc khai thác không gian đô thị đa tầng gắn với mục tiêu phát triển xanh, bền vững.

Theo định hướng của Hà Nội, không gian đô thị được khai thác theo hướng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, ưu tiên sử dụng đa mục tiêu, đa chức năng. Việc phát triển không gian ngầm và không gian tầm thấp được đặt trong định hướng xây dựng đô thị xanh, thông minh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Quy định mới đồng thời yêu cầu bảo đảm sự phù hợp giữa việc khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp với quy hoạch và hệ thống hạ tầng hiện hữu, qua đó đặt yêu cầu quản lý thống nhất giữa các lớp không gian trong quá trình phát triển đô thị.

Việc quản lý, khai thác không gian ngầm và không gian tầm thấp vì vậy được thực hiện đồng thời với các yêu cầu về an toàn công trình, bảo vệ môi trường, cảnh quan, di sản, quốc phòng - an ninh và lợi ích công cộng, hướng tới sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực không gian của Thủ đô.

Đặng Đồng