Hà Nội triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm

MTXD - Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 331/KH-UBND ngày 24/8/2026 về thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đặt nền tảng cho việc cụ thể hóa các định hướng phát triển bằng hệ thống quy hoạch, chương trình, đề án và dự án theo từng giai đoạn.

Từ đô thị trung tâm được quy hoạch 9 cực phát triển

Cụ thể hóa quy hoạch bằng lộ trình và trách nhiệm

Theo Kế hoạch, việc triển khai nhằm cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được xác định tại Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026.

Thành phố sẽ xây dựng lộ trình cụ thể để triển khai các chương trình, đề án, dự án và các cấp độ quy hoạch, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi. Đồng thời, từng nội dung công việc, nhiệm vụ trọng tâm sẽ được xác định rõ, gắn với trách nhiệm chủ trì, phối hợp của các cơ quan, đơn vị và địa phương.

Kế hoạch cũng là căn cứ để các sở, ban, ngành Thành phố và UBND các xã, phường chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch hành động trong phạm vi ngành, lĩnh vực và địa bàn được giao quản lý.

Cùng với đó, Hà Nội thiết lập cơ sở để thực hiện công tác đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả triển khai quy hoạch theo từng giai đoạn.

81 quy hoạch cụ thể hóa cấu trúc phát triển Thủ đô

Trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn, Thành phố xác định hệ thống gồm 5 loại quy hoạch: quy hoạch đô thị; quy hoạch nông thôn; quy hoạch khu chức năng; quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch không gian ngầm.

Các định hướng lớn của Quy hoạch tổng thể Thủ đô được cụ thể hóa trực tiếp thông qua hệ thống các quy hoạch, gắn với mô hình cấu trúc phát triển đã được xác định.

Theo kế hoạch, trên địa bàn Thành phố sẽ tổ chức lập tổng cộng 81 quy hoạch, gồm 5 quy hoạch không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 63 quy hoạch phân khu đô thị và 13 quy hoạch phân khu khu chức năng.

Trong số này, 47 đồ án, tương đương 58,02%, tiếp tục được thực hiện trên cơ sở kế thừa, phát triển các quy hoạch đã triển khai trước đây; 34 đồ án, tương đương 41,98%, là quy hoạch lập mới theo định hướng phát triển mới.

Thành phố dự kiến ưu tiên hoàn thành trước khoảng 22 quy hoạch phân khu đô thị, trong đó có các quy hoạch phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quy hoạch đô thị phía Tây Vành đai 4, một số quy hoạch phía Tây Bắc, các quy hoạch lập mới theo tuyến và thuộc các vùng đệm sinh thái; cùng với đó là quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật.

Tổ chức lại không gian theo các cực phát triển

Theo định hướng được cụ thể hóa trong hệ thống quy hoạch, cực trung tâm tiếp tục giữ vai trò hạt nhân chỉ đạo, tập trung tại khu vực Nội đô lịch sử và Nội đô lịch sử mở rộng.

Khu vực này được triển khai thông qua các đồ án quy hoạch phân khu từ A1-1 đến A1-4, A6, B1 đến B4, với định hướng tái cấu trúc theo mô hình nén - xanh, khai thác không gian ngầm, phát triển mô hình TOD và bảo tồn di sản.

Khu vực hai bên đường Vành đai 4 được định hướng trở thành dải đô thị mới hiện đại, đóng vai trò vùng đệm giảm tải dân số cho khu vực lõi nội đô. Các đồ án QHPK C1, C2, C3, C4, C5, SN, XN, D1, D2 sẽ cụ thể hóa định hướng này.

Trong khi đó, Đô thị Thể thao được định hướng phát triển thành tổ hợp thể thao tầm cỡ quốc gia, quốc tế kết hợp đô thị sinh thái TOD, được cụ thể hóa qua đồ án QHPK Đô thị Thể thao (TT-E).

Trục Sông Hồng trở thành không gian cảnh quan, sinh thái

Một trong những định hướng đáng chú ý là tổ chức phát triển cực Sông Hồng thông qua các đồ án QHPK từ SH-1 đến SH-4, trải dài từ thượng lưu đến hạ lưu.

Theo kế hoạch, khu vực này được định hướng trở thành trục xương sống cảnh quan, công viên sinh thái, trung tâm văn hóa - dịch vụ biểu tượng của Thủ đô.

Định hướng này đặt không gian Sông Hồng vào vị trí quan trọng trong cấu trúc phát triển đô thị Hà Nội, vừa khai thác giá trị cảnh quan, sinh thái, vừa tạo không gian phát triển các chức năng văn hóa, dịch vụ.

Các cực phát triển phía Bắc, Đông, Nam và Tây

Tại cực phía Bắc, Hà Nội định hướng phát triển gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, khu thương mại tự do và logistics. Chuỗi đồ án QHPK từ E1-1 đến E1-3, E2-1 đến E2-4, E3, E4, XB1 đến XB5 cùng các khu vực liên quan đến Cụm cảng hàng không Nội Bài và các khu công nghiệp, công nghệ cao sẽ cụ thể hóa định hướng này.

Cực phía Đông đảm nhận chức năng trung tâm thương mại, logistics và cảng cạn ICD, được cụ thể hóa thông qua các đồ án QHPK E5-1 (A, B), E5-2, E5-3 và SĐ.

Ở phía Nam, khu vực Phú Xuyên được định hướng trở thành đô thị công nghiệp, logistics đa phương thức gắn với sân bay thứ hai phía Nam; triển khai qua các đồ án QHPK Phú Xuyên (PX-1, PX-2), QHPK Ứng Hòa (UH), khu vực phát triển theo tuyến Quốc lộ 1A/Pháp Vân - Cầu Giẽ và khu vực Cảng hàng không thứ 2 (QL-1).

Trong khi đó, cực phía Nam tại Vân Đình - Đại Nghĩa được định hướng phát triển đô thị di sản, văn hóa tâm linh và du lịch sinh thái hai bên sông Đáy.

Khu vực phía Tây Nam định hướng trở thành đô thị giáo dục, đào tạo, y tế và nghỉ dưỡng, được cụ thể hóa qua các đồ án QHPK Xuân Mai (XM) và dải đô thị dọc Quốc lộ 6.

Tại cực phía Tây, Hòa Lạc tiếp tục được xác định là hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, gắn với Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.

Còn cực phía Tây Bắc được định hướng phát triển đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng khu vực núi Tản - sông Đà, thông qua các đồ án quy hoạch phân khu Sơn Tây, Tản Viên Sơn, Tây Đằng và dải đô thị kết nối Quốc lộ 32/Tây Thăng Long.

Xây dựng mô hình phát triển Thủ đô 4D

Một nội dung quan trọng trong quá trình thực hiện Quy hoạch là xây dựng mô hình phát triển Thủ đô Hà Nội 4D, đồng thời nâng cấp hệ thống thông tin quy hoạch, số hóa và chuẩn hóa dữ liệu GIS ở các cấp quy hoạch.

Thành phố sẽ hướng tới tích hợp dữ liệu về không gian ngầm, hạ tầng kỹ thuật khung, không gian tầm thấp và tầm cao, gắn với phân kỳ đầu tư, theo dõi và giám sát tiến độ thực hiện các dự án ưu tiên.

Cùng với đó, Hà Nội xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố; nghiên cứu lập mới Quy chế quản lý kiến trúc, đồng thời rà soát, xây dựng và ban hành các quy chế quản lý kiến trúc tại những khu vực cần kiểm soát, bảo tồn và phát triển.

10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Việc thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô cũng được cụ thể hóa thành 10 nhóm ngành, lĩnh vực, bao gồm bảo vệ môi trường và xử lý úng ngập; trật tự đô thị và ùn tắc giao thông; vệ sinh an toàn thực phẩm; phát triển kinh tế; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; tái cấu trúc đô thị; nguồn nhân lực; mô hình quản trị Thủ đô và phát triển vùng Thủ đô; xây dựng cấu trúc không gian đô thị đa tầng, đa lớp.

Trong lĩnh vực kinh tế, Thành phố định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; xây dựng các khu thương mại tự do, khu công nghệ cao; đồng thời phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa trở thành những ngành kinh tế mũi nhọn.

Đối với chuyển đổi số, Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, xây dựng Thành phố thông minh, phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng AI dùng chung và bảo đảm an ninh mạng, hướng tới hình thành hệ sinh thái số an toàn, tin cậy.

Hướng tới mô hình quản trị thông minh, dựa trên dữ liệu

Về nguồn nhân lực và quản trị, Thành phố tập trung chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ cao, tài chính và quản trị công.

Đáng chú ý, Hà Nội định hướng thiết lập cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia đầu ngành, đóng vai trò như những “tổng công trình sư” trong các lĩnh vực quan trọng.

Cùng với đó là xác lập mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu theo thời gian thực; thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để và tăng cường vai trò chủ trì, điều phối đối với các vấn đề liên vùng như quy hoạch, hạ tầng, môi trường.

Việc ban hành Kế hoạch số 331/KH-UBND được xem là bước cụ thể hóa quan trọng để chuyển các định hướng dài hạn của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm thành hệ thống nhiệm vụ, quy hoạch và chương trình hành động cụ thể, từng bước định hình cấu trúc không gian phát triển đa cực, đa tầng, hiện đại, xanh và dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

                                                                                                                                                                                                            Minh Vỹ