Bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm

MTXD - Tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng (VLXD), đặc biệt là cát, đá và đất san lấp, đang tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ nhiều công trình hạ tầng trọng điểm trên cả nước. Trước thực trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Công văn số 7043/BNNMT-ĐCKS đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường các giải pháp bảo đảm nguồn cung và lưu thông vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án. 

Một điểm tập kết VLXD trên địa bàn Hà Nội - Ảnh Khánh Tân

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, tình trạng thiếu hụt nguồn cung VLXD thông thường đã trở thành một trong những vấn đề cấp bách, được Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo. Nguồn cung khan hiếm không chỉ làm gia tăng chi phí đầu tư mà còn tác động trực tiếp đến tiến độ thi công nhiều dự án, nhất là các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia như tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam và các dự án đường vành đai tại các đô thị lớn.

Để tháo gỡ khó khăn, hệ thống pháp luật về địa chất và khoáng sản đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính trong cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản làm VLXD thông thường và vật liệu san lấp. Các quy định mới cho phép rút ngắn đáng kể thời gian cấp phép, tạo điều kiện tăng nguồn cung vật liệu cho thị trường.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đồng thời trực tiếp phối hợp với các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án hạ tầng trọng điểm. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ, việc áp dụng các quy định mới tại nhiều địa phương vẫn còn chậm, một số nơi còn lúng túng trong thực hiện các cơ chế đặc thù. Đồng thời, vẫn xuất hiện thông tin phản ánh về tình trạng thiếu hụt vật liệu cục bộ cũng như hiện tượng hạn chế vận chuyển VLXD sang địa phương khác, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vật liệu của những tỉnh, thành không có hoặc có ít nguồn khoáng sản tại chỗ.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ tại Văn bản số 5745/VPCP-CN ngày 19/6/2026 về việc kiểm tra, nắm bắt tình hình lưu thông VLXD thông thường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết qua rà soát sơ bộ chưa ghi nhận trường hợp cụ thể nào về việc cản trở vận chuyển vật liệu ra ngoài địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, Bộ nhận định đây là nguy cơ có thể phát sinh trong bối cảnh nhu cầu VLXD tiếp tục tăng cao phục vụ các công trình, dự án trọng điểm nếu không được kiểm tra, chấn chỉnh kịp thời.

Để bảo đảm chuỗi cung ứng VLXD thông suốt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục triển khai đầy đủ, hiệu quả các quy định của pháp luật về khoáng sản và các hướng dẫn của Bộ, đặc biệt là các cơ chế đặc thù trong cấp phép khai thác VLXD thông thường nhằm tăng nguồn cung cho thị trường, góp phần ổn định giá cả và bảo đảm tiến độ thi công các công trình, dự án trên địa bàn.

Cùng với đó, các địa phương cần tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản; xử lý nghiêm các trường hợp chủ mỏ được cấp phép nhưng không triển khai hoặc triển khai cầm chừng, có hành vi dìm giá mua hoặc lợi dụng nhu cầu cấp bách để nâng giá bán vật liệu bất hợp lý, gây ảnh hưởng đến chi phí đầu tư công. Bộ cũng yêu cầu kịp thời xử lý các hành vi môi giới, trung gian trục lợi trong hoạt động khoáng sản.

Đáng chú ý, Bộ nhấn mạnh yêu cầu tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển, lưu thông hợp pháp VLXD cả trong và ngoài địa bàn tỉnh; không áp dụng các biện pháp hành chính trái quy định nhằm hạn chế việc lưu thông vật liệu. Đối với những địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản lớn, Bộ đề nghị chủ động hỗ trợ các tỉnh, thành lân cận không có hoặc thiếu nguồn VLXD đủ tiêu chuẩn để phục vụ thi công các công trình, dự án, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Văn Trì