Cục Môi trường đặt mục tiêu vận hành cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia trong năm 2026

MTXD – Cục Môi trường đặt mục tiêu hoàn thành, đưa Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia vào vận hành trước khi kết thúc năm 2026, hướng tới kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực và công khai bản đồ chất lượng môi trường phục vụ cộng đồng.

Theo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), việc xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu môi trường thời gian qua được triển khai từ Trung ương đến địa phương trên cơ sở các hướng dẫn kỹ thuật và danh mục dữ liệu mở. Trong đó, Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia giai đoạn 1 đã được đưa vào hoạt động, từng bước hình thành kho dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.

Cục Môi trường đặt mục tiêu vận hành cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia trong năm 2026 (Ảnh minh họa).

Đến nay, dữ liệu thuộc nhiều lĩnh vực đã được chuẩn hóa, cập nhật vào hệ thống. Đối với nhóm dữ liệu về nguồn thải, cơ sở dữ liệu đã ghi nhận thông tin của hơn 2.100 dự án, 170 khu sản xuất, dịch vụ tập trung và gần 3.600 cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cùng các làng nghề.

Ở lĩnh vực chất lượng môi trường, hệ thống tập hợp kết quả quan trắc từ chương trình quan trắc môi trường quốc gia và chương trình quan trắc môi trường tại một số địa phương. Dữ liệu về đa dạng sinh học cũng được cập nhật, bao gồm thông tin của 178 khu bảo tồn thiên nhiên, các vùng đất ngập nước quan trọng, cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học, cùng dữ liệu về loài và nguồn gen tại các cơ sở.

Bên cạnh đó, kho dữ liệu hồ sơ, văn bản đã tích hợp hơn 5.100 hồ sơ đánh giá tác động môi trường (ĐTM), hơn 3.300 giấy phép môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và một số hồ sơ báo cáo liên quan.

Để tiếp tục hoàn thiện hệ thống, Cục Môi trường đang triển khai giai đoạn 2, tập trung phát triển kiến trúc hệ thống, từ điển dữ liệu và dữ liệu lớn. Cục cũng phối hợp với Cục Chuyển đổi số, Bộ Công an và Tập đoàn VNPT thực hiện kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyển đổi hạ tầng dự phòng và chuẩn bị điều kiện tích hợp với Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng, vận hành hệ thống vẫn còn một số hạn chế về hạ tầng công nghệ thông tin. Hệ thống máy chủ hiện được phân bố trên nhiều nền tảng chưa đồng nhất; hoạt động sao lưu dữ liệu chưa được tự động hóa hoàn toàn. Việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa các phần mềm chuyên ngành chưa thực sự thông suốt, trong khi hạ tầng phục vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) chưa được trang bị

Trước những khó khăn này, Cục Môi trường đang tập trung triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuyển đổi số, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả vận hành và khai thác dữ liệu môi trường.

Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2026, Cục Môi trường phấn đấu hoàn thành, đưa Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia vào vận hành, đồng thời tăng cường tích hợp, kết nối, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hướng tới chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực.

Một nhiệm vụ đáng chú ý là kết nối cơ sở dữ liệu môi trường với hệ thống thông tin địa lý để xây dựng bản đồ chất lượng môi trường. Sản phẩm dự kiến được công bố, công khai để cộng đồng tiếp cận, đồng thời triển khai áp dụng tại một số đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Song song với việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu, Cục Môi trường tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ thuộc Quy hoạch tổng thể quan trắc môi trường quốc gia; cập nhật, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả khai thác cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia cùng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Hệ thống cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia đang được tiếp tục hoàn thiện, hướng tới kết nối và chia sẻ dữ liệu đồng bộ (Ảnh minh họa).

Cơ quan này cũng xác định đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, từng bước đáp ứng yêu cầu quản lý dựa trên dữ liệu số.

Phạm Thủy