Yêu cầu phục hồi đồng bộ các hệ thống sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê

MTXD - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu hoàn thiện dự án phục hồi các nguồn nước suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại hệ thống sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê theo hướng tổng thể, đồng bộ, xác định rõ công trình ưu tiên, nguồn lực và cơ chế vận hành.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về việc phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ).

Sáng 4/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê.

Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành cùng các địa phương Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, dự thảo đề án xác định mục tiêu đến năm 2035 từng bước phục hồi nguồn nước, ưu tiên giải pháp tự chảy để điều hòa, phân phối nguồn nước từ các sông Hồng, sông Đuống và sông Đà vào các hệ thống sông.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại cuộc họp (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ).

Cụ thể, phấn đấu đưa nước từ sông Hồng vào hệ thống Bắc Hưng Hải với lưu lượng đến 120 m³/s; từ sông Đuống vào Ngũ Huyện Khê đến 28 m³/s và từ sông Đà vào hệ thống Nhuệ - Đáy đến 200 m³/s. Việc bổ sung nguồn nước nhằm duy trì dòng chảy thường xuyên, liên tục, nâng cao năng lực lấy nước, tiêu úng, giảm ngập lụt, đồng thời tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành.

Cùng với phục hồi nguồn nước, đề án đặt mục tiêu kiểm soát chặt chẽ các nguồn gây ô nhiễm và triển khai đồng bộ việc thu gom, xử lý nước thải trước khi xả vào nguồn nước. Đến năm 2035, phấn đấu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn có hạ tầng thu gom, xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; 70% nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý và trên 45% nước thải sinh hoạt nông thôn được xử lý bằng các biện pháp tập trung hoặc phân tán phù hợp.

Đề án cũng đề xuất thí điểm các cơ chế, chính sách nhằm huy động nguồn lực xã hội, nhất là sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân trong cải tạo, phục hồi nguồn nước. Trong đó, dự kiến đầu tư, nâng cấp, hiện đại hóa 51 điểm quan trắc, giám sát nguồn nước hiện có và xây mới 8 điểm.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng tình trạng ô nhiễm tại ba hệ thống sông đã kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, hoạt động sản xuất và chất lượng phát triển đô thị. Các địa phương liên quan đều có đô thị lớn nên vấn đề ô nhiễm nguồn nước tác động đáng kể đến môi trường và quá trình phát triển đô thị.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường, Hà Nội đang triển khai chủ trương đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây, một phần của hệ thống Bắc Hưng Hải. HĐND thành phố đã thống nhất chủ trương đầu tư dự án với tổng mức đầu tư 11.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT; thành phố phấn đấu khởi công trong tháng 9/2026.

Đối với sông Nhuệ, HĐND TP Hà Nội đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm môi trường và chỉnh trang cảnh quan với tổng mức đầu tư dự kiến 75.000 tỷ đồng. Thành phố đang lập dự án đầu tư và quyết tâm khởi công khoảng tháng 11/2026.

Tại Hải Phòng, địa phương đang triển khai dự án ODA thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố cũ với kinh phí khoảng 1.600 tỷ đồng.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kết luận cuộc họp (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ).

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh nguồn nước lưu vực sông Hồng, sông Thái Bình nói chung và các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê nói riêng có vai trò quan trọng đối với an ninh nguồn nước, sinh hoạt, sản xuất và không gian phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng và Thủ đô Hà Nội.

Tuy nhiên, dưới tác động của biến đổi khí hậu, áp lực phát triển kinh tế và công tác quản lý, các hệ thống sông đã vượt ngưỡng chịu tải, đứng trước nguy cơ lớn về môi trường và không còn khả năng tự làm sạch. Phó Thủ tướng cho rằng việc các địa phương triển khai xử lý riêng lẻ thời gian qua khiến hiệu quả chưa cao, do đó cần một kế hoạch phục hồi mang tính tổng thể.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, địa phương để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, trong đó xác định rõ phạm vi và tên gọi của văn bản là dự án hay kế hoạch.

Do phạm vi thực hiện liên quan đến 5 tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng cơ chế điều phối, phối hợp đồng bộ giữa các địa phương; phân công rõ nhiệm vụ và xác định cụ thể địa phương nào thực hiện nhiệm vụ nào.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần xác định rõ các công trình ưu tiên, nguồn lực thực hiện và cơ chế vận hành sau đầu tư, bảo đảm các công trình được đầu tư đến đâu phát huy hiệu quả đến đó.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương quản lý, quy hoạch và khai thác hiệu quả khoảng 2.100 ha quỹ đất hình thành sau quá trình phục hồi các dòng sông, tránh lấn chiếm hoặc sử dụng không hiệu quả, qua đó bổ sung nguồn lực cho quá trình thực hiện.

Bên cạnh phục hồi nguồn nước, các địa phương cần nghiên cứu tái cấu trúc không gian phát triển dọc các dòng sông, kết hợp tiêu thoát nước, giảm ngập úng với phát triển cảnh quan đô thị, hành lang xanh, không gian công cộng và kinh tế ven sông, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt và tổ chức triển khai việc phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại hệ thống sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê.

An Nhiên