Đại hội Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa X: Mở hướng phát triển mỹ thuật trong thời kỳ mớ

MTXD – Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, xác định đổi mới hoạt động Hội, nâng cao chất lượng sáng tác và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số là những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần phát huy vai trò của nghệ sĩ tạo hình trong đời sống xã hội và phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Ngày 16/10, tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Sáng tạo - Phát triển”. Đại hội có sự tham dự của gần 500 đại biểu chính thức, đại diện cho 2.245 hội viên đang sinh hoạt tại 48 chi hội trên cả nước.

Tham dự Đại hội có đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cùng các cơ quan quản lý văn hóa, văn nghệ và đông đảo văn nghệ sĩ.

Đại hội diễn ra trong bối cảnh văn hóa, nghệ thuật ngày càng được xác định là nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững. Điều này đặt ra yêu cầu đối với mỹ thuật không chỉ dừng lại ở giá trị sáng tạo và thưởng thức nghệ thuật, mà còn phải phát huy vai trò trong xây dựng môi trường văn hóa, nâng cao thẩm mỹ cộng đồng và đóng góp vào sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa.

Phát biểu khai mạc Đại hội, họa sĩ Vi Kiến Thành, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhấn mạnh những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa, văn học, nghệ thuật vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ nghệ sĩ tạo hình.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2020-2025, Hội Mỹ thuật Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động sáng tác, triển lãm, nghiên cứu và quảng bá nghệ thuật. Hội tổ chức 77 đoàn đi thực tế sáng tác với 994 lượt hội viên tham gia, cùng 74 trại sáng tác thu hút 802 người. Các hoạt động tại khu vực biên giới, biển đảo, vùng sâu, vùng xa tạo điều kiện để nghệ sĩ tiếp cận thực tiễn đời sống, mở rộng vốn sống và tìm kiếm chất liệu sáng tạo.

Trong nhiệm kỳ, Hội tổ chức 415 cuộc triển lãm, hỗ trợ sáng tác cho 812 lượt hội viên, nghiệm thu 155 tác phẩm và hỗ trợ xuất bản 19 đầu sách lý luận, phê bình, tuyển tập tác giả, tác phẩm. Bộ sưu tập mỹ thuật của Hội, hiện lưu giữ hơn 1.500 tác phẩm của nhiều thế hệ nghệ sĩ, được bổ sung thêm 103 tác phẩm. Hội cũng xét tặng 609 giải thưởng và kết nạp 500 hội viên mới.

Toàn cảnh đại hội. 

Những kết quả này góp phần duy trì hoạt động sáng tác, phát hiện các nhân tố mới và mở rộng cơ hội giới thiệu tác phẩm đến công chúng. Tuy nhiên, hoạt động của Hội vẫn còn một số hạn chế, trong đó có việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành chưa đáp ứng yêu cầu; lý luận, phê bình mỹ thuật chưa theo kịp thực tiễn sáng tác; công tác phát hiện, bồi dưỡng nghệ sĩ trẻ còn gặp khó khăn.

Đây là những vấn đề cần được quan tâm giải quyết trong nhiệm kỳ mới, nhất là khi môi trường sáng tạo đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ và sự phát triển của các hình thức tiếp cận nghệ thuật hiện đại.

Phát biểu tại Đại hội, PGS.TS Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, khẳng định mỹ thuật giữ vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần dân tộc, góp phần lưu giữ ký ức, bồi đắp bản sắc và tạo dựng diện mạo văn hóa quốc gia.

Theo đó, việc đổi mới hoạt động Hội cần đặt chất lượng tác phẩm và tài năng nghệ sĩ ở vị trí trung tâm, đồng thời mở rộng không gian phát triển của mỹ thuật trong đời sống xã hội. Hoạt động sáng tạo cần gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu thưởng thức văn hóa của nhân dân, qua đó nâng cao thẩm mỹ cộng đồng và phát huy trách nhiệm xã hội của người nghệ sĩ.

Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa ngày càng được chú trọng, mỹ thuật có nhiều cơ hội đóng góp vào sự phát triển của các lĩnh vực thiết kế, kiến trúc, trang trí, quảng cáo, nghệ thuật công cộng và các sản phẩm văn hóa sáng tạo. Việc tăng cường kết nối giữa nghệ sĩ, tổ chức nghệ thuật và các không gian văn hóa được kỳ vọng sẽ giúp tác phẩm mỹ thuật hiện diện rộng rãi hơn, đồng thời tạo thêm điều kiện để giá trị sáng tạo được lan tỏa trong xã hội.

Đại hội xác định nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tập trung xây dựng Hội vững mạnh, hoạt động tinh gọn, hiệu quả; nâng cao chất lượng chuyên môn; thúc đẩy sáng tác, triển lãm và quảng bá mỹ thuật; tăng cường chuyển đổi số trong quản lý, điều hành; phát huy vai trò của Hội trong phát triển văn hóa và con người Việt Nam.

Đáng chú ý, việc số hóa tác phẩm, thích ứng với trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ bản quyền nghệ sĩ được đặt ra như những yêu cầu mới. Đây không chỉ là giải pháp đổi mới phương thức hoạt động mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sáng tạo trong môi trường số.

Tại Đại hội, các đại biểu đã bầu Ban Chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2026-2031, gồm 11 thành viên; Ban Thường vụ gồm 2 thành viên và Ban Kiểm tra gồm 5 thành viên. Họa sĩ Đào Quốc Huy được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, họa sĩ Đào Quốc Huy khẳng định Ban Chấp hành khóa mới sẽ đổi mới phương thức hoạt động, lấy hội viên và chất lượng chuyên môn làm trung tâm. Hội chú trọng bồi dưỡng tài năng trẻ, nâng cao hiệu quả các trại sáng tác, triển lãm khu vực và mở rộng hợp tác quốc tế.

Tân Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam Đào Quốc Huy phát biểu nhận nhiệm vụ

Trong nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phát huy tinh thần đoàn kết trong đội ngũ nghệ sĩ, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, đồng thời tăng cường kết nối giữa hoạt động mỹ thuật với công chúng và các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Với những định hướng được xác lập tại Đại hội, Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa X được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, hỗ trợ đội ngũ nghệ sĩ tạo hình; nâng cao chất lượng sáng tác và quảng bá tác phẩm; góp phần xây dựng nền mỹ thuật Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của mỹ thuật trong phát triển công nghiệp văn hóa thời kỳ mới.

Đức  Sơn - Thanh Tùng