Cao Bằng hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, thương mại xuyên biên giới vùng Đông Bắc

MTXD - Với hơn 333 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, Cao Bằng đang từng bước khai thác lợi thế địa kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics và thương mại xuyên biên giới. 

Đây cũng là mục tiêu trọng tâm được đặt ra tại Hội thảo khoa học quốc tế “Phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới”, diễn ra trong hai ngày 8 và 9/11/2026 tại tỉnh Cao Bằng.

Hội thảo thu hút sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, đại diện các địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và đông đảo doanh nghiệp đến từ Việt Nam, Trung Quốc, Pháp, Lào. Sự kiện là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và mở rộng cơ hội hợp tác phát triển kinh tế, thương mại giữa các địa phương, doanh nghiệp hai nước.

Toàn cảnh hội thảo.

Trước thềm hội thảo, tối 8/11, tỉnh Cao Bằng tổ chức Gala Dinner chào mừng các đại biểu. Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa nhấn mạnh, Cao Bằng luôn trân trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác với các địa phương Trung Quốc, đặc biệt là Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Đồng thời, tỉnh đánh giá cao sự đồng hành của các bộ, ngành Trung ương, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong thúc đẩy hợp tác, phát triển.

Khai thác lợi thế cửa khẩu, hình thành các hành lang kinh tế liên vùng

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Khải Hòa phát biểu trước đại hội. 

Tại phiên khai mạc sáng 9/11, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa đã nhìn lại những chuyển biến của Cao Bằng sau 10 năm kể từ hội thảo quốc tế năm 2016. Đáng chú ý, hai cặp cửa khẩu Trà Lĩnh - Long Bang và Tà Lùng - Thủy Khẩu được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế; cửa khẩu song phương Lý Vạn - Thạc Long và Khu cảnh quan thác Bản Giốc - Đức Thiên được đưa vào vận hành chính thức.

Giai đoạn 2021-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh đạt trên 4,46 tỷ USD; nguồn thu từ kinh tế cửa khẩu đóng góp khoảng 46% tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Cao Bằng vẫn đối mặt với không ít khó khăn về hạ tầng logistics, chi phí vận tải và tỷ trọng hàng hóa sản xuất tại địa phương còn thấp, mới đạt 8,7%. Trước thực tế này, tỉnh đang đẩy mạnh triển khai nền tảng cửa khẩu số, giảm 20% phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu trong năm 2026 và đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Đặc biệt, Quyết định số 610/QĐ-TTg ngày 4/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc đã xác định hai hành lang kinh tế Cao Bằng - Thái Nguyên - Hà Nội và Cao Bằng - Lạng Sơn - Quảng Ninh. Đây được xem là cơ sở quan trọng để tỉnh mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối liên vùng và giao thương quốc tế.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa, tầm nhìn hợp tác không nên chỉ giới hạn ở khu vực Đông Nam Trung Quốc. Từ kết nối với Quảng Tây, Cao Bằng cần nghiên cứu mở rộng tới Quý Châu, Trùng Khánh và các tỉnh phía Tây, Tây Nam Trung Quốc; xa hơn là Tân Cương, Urumqi và cửa khẩu Khorgos trên biên giới Trung Quốc - Kazakhstan, qua đó kết nối với các tuyến vận tải quốc tế đi Trung Á và châu Âu.

Từ diễn đàn khoa học đến những thỏa thuận hợp tác doanh nghiệp

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là trao đổi các giải pháp phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics và thương mại xuyên biên giới. Ban tổ chức đã tiếp nhận 96 báo cáo khoa học, trong đó có 42 báo cáo của các chuyên gia quốc tế đến từ Pháp, Lào và Trung Quốc.

Tại ba phiên tham luận chuyên môn, các đại biểu tập trung vào những vấn đề thiết thực như phát triển khu kinh tế cửa khẩu gắn với chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; xây dựng hệ thống logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới; mở rộng hợp tác thương mại, dịch vụ và du lịch.

Nhiều nghiên cứu đề cập đến việc hình thành chuỗi giá trị điện tử Trung Quốc - Việt Nam, phát triển cửa khẩu Cao Bằng thành trung tâm logistics và du lịch, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) trong quản lý vận tải cửa khẩu. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng trao đổi về truy xuất nguồn gốc nông sản hai chiều CB-CBATM, phát huy mô hình hợp tác Thác Bản Giốc - Đức Thiên và phát triển sinh kế gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, hội thảo còn ghi nhận kết quả hợp tác cụ thể thông qua lễ ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) giữa 13 cặp doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc. Các nội dung hợp tác tập trung vào hạ tầng kho bãi, chuỗi cung ứng lạnh, logistics, xuất nhập khẩu nông sản như hạt điều, thạch đen, mía, cà phê, du lịch quốc tế và đầu tư tổ hợp phương tiện điện.

Đại diện doanh nghiệp phía Việt Nam và Trung Quốc ký kết hợp tác phát triển kinh tế, thương mại xuyên biên giới.

Những thỏa thuận này mở ra cơ hội kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Sự đồng hành của chính quyền hai bên được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi để các chương trình hợp tác sớm đi vào thực tiễn.

Ba định hướng trọng tâm để tạo đột phá phát triển

Phát biểu tổng kết và bế mạc hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An nhấn mạnh, biên giới không chỉ là ranh giới giữa các quốc gia mà còn là không gian kết nối, hợp tác và phát triển. Theo đó, yêu cầu đặt ra là phải biến lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh, biến các tuyến giao thông thành hành lang kinh tế, đồng thời chuyển tiềm năng và cơ hội hợp tác thành những giá trị phát triển cụ thể.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bí thư Tỉnh ủy Phan Thăng An xác định ba định hướng trọng tâm. Trong đó, tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế cửa khẩu gắn với chuỗi giá trị và liên kết vùng, phát huy tính bổ trợ giữa Cao Bằng với Lạng Sơn, Thái Nguyên, Quảng Tây và các trung tâm công nghiệp.

Cùng với đó, Cao Bằng tập trung cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí logistics, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại cửa khẩu; tăng cường ứng dụng AI, Big Data nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian thông quan. Định hướng còn lại là mở rộng hợp tác thương mại, dịch vụ và du lịch xuyên biên giới theo hướng bền vững, gắn khai thác giá trị Thác Bản Giốc - Đức Thiên và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng với bảo vệ môi trường, bảo đảm sinh kế cho người dân.

Để các định hướng sớm đi vào thực tiễn, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu UBND tỉnh cùng các sở, ban, ngành tập trung thực hiện ba nhiệm vụ: theo dõi, giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp với đầu mối và thời hạn xử lý cụ thể; hỗ trợ triển khai các thỏa thuận hợp tác đã ký kết, lấy hiệu quả thực hiện làm thước đo; đồng thời tổ chức thực hiện và đánh giá các giải pháp bằng kết quả thực chất.

Hội thảo chuyên đề 3 về mở rộng không gian hợp tác thương mại, dịch vụ, du lịch xuyên Biên giới.

Hội thảo khoa học quốc tế “Phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới” năm 2026 không chỉ tạo diễn đàn trao đổi học thuật mà còn mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể giữa Cao Bằng với các địa phương, đối tác trong và ngoài nước. Với lợi thế địa lý, định hướng phát triển rõ ràng cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, tỉnh đang từng bước tạo nền tảng để nâng cao vai trò trong mạng lưới giao thương và logistics xuyên biên giới Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN.

An Nhiên