Đưa Hồ chứa cước Ngàn Trươi vào danh mục công trình liên quan đến an ninh quốc gia

MTXD – Ngày 28/10/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2062/QĐ-TTg đưa Công trình thủy lợi đập, hồ chứa nước Ngàn Trươi (Hà Tĩnh) vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là một dấu mốc pháp lý mang tầm chiến lược quốc gia.

Không chỉ khẳng định vai trò trọng yếu trong việc điều tiết nguồn nước, phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền Trung, quyết định này còn đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thiết lập một vành đai bảo vệ an ninh toàn diện, chặt chẽ trước những thách thức và yêu cầu bảo vệ hạ tầng trọng yếu của đất nước trong giai đoạn mới.

Hồ nước Ngàn Trươi vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định đưa vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Tầm chiến lược và vành đai bảo vệ toàn diện cho công trình thủy lợi Ngàn Trươi

Hồ chứa nước Ngàn Trươi, tọa lạc tại tỉnh Hà Tĩnh, từ lâu đã được xác định là một trong ba công trình thủy lợi lớn nhất Việt Nam, đứng cạnh những tên tuổi lớn như hồ Dầu Tiếng hay hồ Cửa Đạt. Với dung tích khổng lồ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật phức tạp, công trình này không chỉ đóng vai trò xương sống trong việc cung cấp nước tưới tiêu, cắt lũ cho hạ du, mà còn nằm ở vị trí địa lý có ý nghĩa đặc biệt nhạy cảm đối với hệ thống giao thông và năng lượng quốc gia. Xung quanh khu vực công trình là những mạch máu giao thông và năng lượng huyết mạch của đất nước gồm đường dây tải điện 500 kV Bắc - Nam, tuyến đường sắt Bắc - Nam và đường Hồ Chí Minh. Do đó, bất kỳ một sự cố hay hành vi xâm phạm an ninh nào tại đây đều có thể gây ra những hệ lụy khôn lường đối với an ninh năng lượng, giao thông vận tải và sự ổn định kinh tế - xã hội của cả nước.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Quyết định số 2062/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã vạch ra khung pháp lý và phạm vi bảo vệ vô cùng chi tiết, nghiêm ngặt đối với từng hạng mục cụ thể. Phạm vi công trình không chỉ bao gồm các hạng mục đầu mối như đập chính, đập phụ, tràn xả lũ, các tuyến tuy nen, cống lấy nước (TN1, TN2), hệ thống quan trắc, điều khiển, mà còn mở rộng ra toàn bộ lòng hồ rộng khoảng 50 km² ứng với cao trình đỉnh đập từ +57,8 m trở xuống. Đặc biệt, hành lang bảo vệ được quy định khắt khe theo từng mét vuông đất, từng mốc tọa độ từ chân đập thượng lưu, hạ lưu cho đến giới hạn không gian trên không (45 m tính từ mặt đất tự nhiên) và độ sâu dưới lòng đất. Sự minh bạch và chi tiết trong các mốc giới này tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các lực lượng chức năng dễ dàng tuần tra, kiểm soát và ngăn chặn kịp thời mọi nguy cơ tiềm ẩn.

Để hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ tuyệt đối an toàn công trình, Quyết định đã phân định rõ ràng trách nhiệm phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương theo phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm". Trong đó, Bộ Công an giữ vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND tỉnh Hà Tĩnh để thực hiện quản lý nhà nước về công trình. Lực lượng công an chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra công tác tổ chức bảo vệ, đồng thời chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm phòng ngừa, đấu tranh và xử lý nghiêm mọi hành vi xâm phạm.

Song song với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung thực hiện quản lý nhà nước chuyên ngành, chỉ đạo công tác duy tu, bảo dưỡng, vận hành an toàn. UBND tỉnh Hà Tĩnh phối hợp bám sát địa bàn, chỉ đạo chính quyền cơ sở quản lý chặt chẽ hành lang bảo vệ và đất đai vùng phụ cận, đồng thời sẵn sàng các phương án phòng, chống thiên tai, ứng phó sự cố và cứu nạn cứu hộ. Về phía đơn vị trực tiếp quản lý vận hành là Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Cửa Đạt, trách nhiệm đặt ra là phải duy trì lực lượng bảo vệ thường trực, quản lý chặt chẽ hồ sơ, mốc giới, thực hiện nghiêm ngặt các quy trình vận hành kỹ thuật để công trình luôn hoạt động an toàn, hiệu quả.

Việc đưa hồ Ngàn Trươi vào danh mục bảo vệ đặc biệt không chỉ là giải pháp kỹ thuật và hành chính nhằm bảo vệ một tài sản quốc gia có giá trị lớn, mà còn là bước đi chiến lược trong chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm, từ xa. Khi các thách thức về an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu và các nguy cơ mất an ninh hạ tầng ngày càng phức tạp, việc thiết lập một cơ chế quản lý đa ngành, đồng bộ và quyết liệt như đối với hồ Ngàn Trươi chính là tấm khiên vững chắc để bảo vệ sự phát triển bền vững của đất nước, bảo đảm bình yên cho hàng triệu người dân ở vùng hạ du.

Quang Toản