Hải Phòng đẩy mạnh phân cấp quản lý công viên, vườn hoa: Gắn trách nhiệm địa phương với chất lượng không gian xanh đô thị

MTXD - Hải Phòng đang đẩy nhanh việc bàn giao hệ thống công viên, vườn hoa, cây xanh về chính quyền cấp xã, phường quản lý, vận hành. Chủ trương này nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng công cộng, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở, đồng thời bảo đảm duy trì cảnh quan xanh, sạch, đẹp và cải thiện chất lượng môi trường sống đô thị.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng phát biểu tại hội nghị

Tại Hội nghị cung cấp thông tin và giao ban báo chí tháng 10/2026 diễn ra ngày 30/10, ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng đã thông tin về tiến độ triển khai cũng như những khó khăn trong quá trình bàn giao các công viên, vườn hoa, cây xanh cho chính quyền địa phương quản lý.

Việc phân cấp được thực hiện trên cơ sở Quyết định số 16/2026/QĐ-UBND ngày 16/3/2026 của UBND TP. Hải Phòng về quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố. Theo đó, Sở Xây dựng phối hợp với các địa phương rà soát hiện trạng, khối lượng và tài sản kết cấu hạ tầng kỹ thuật để thực hiện chuyển giao, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Trước đó, ngày 29/9/2026, Sở Xây dựng đã ban hành Tờ trình số 352/TTr-SXD báo cáo UBND thành phố về việc điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng kỹ thuật từ Sở Xây dựng sang UBND các xã, phường quản lý.

Hoàn thành 22/31 dự án công viên, vườn hoa

Theo Chương trình đầu tư xây dựng các công viên, vườn hoa, cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021–2025, được điều chỉnh thời gian thực hiện đến hết năm 2026, Hải Phòng triển khai tổng cộng 31 dự án với diện tích khoảng 42,12 ha, tổng mức đầu tư hơn 1.060 tỷ đồng.

Đến nay, thành phố đã hoàn thành 22/31 dự án. Trong số các công trình đã hoàn thành, có 9 dự án do Sở Xây dựng trực tiếp tiếp nhận, tổ chức duy tu, chăm sóc cây xanh, vận hành hệ thống điện chiếu sáng và vệ sinh môi trường. Các dự án này đang được khẩn trương hoàn thiện thủ tục để chuyển giao về địa phương quản lý. Bên cạnh đó, 9 dự án khác đã được các địa phương tiếp nhận quản lý trực tiếp.

Đối với 9 dự án còn lại, thành phố tiếp tục đôn đốc các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Trong đó, 7 dự án đang triển khai thi công, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026; 2 dự án đã được phê duyệt nhưng đang hoàn thiện các thủ tục cần thiết để khởi công. Dự kiến, Vườn hoa Cam Lộ 9 tại phường Hùng Vương khởi công trong tháng 11/2026 và Vườn hoa Ngọc Xuyên khởi công vào đầu tháng 12/2026.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình bàn giao và tổ chức quản lý sau đầu tư vẫn còn một số khó khăn. Đáng chú ý, có những công trình đã được địa phương tiếp nhận nhưng chưa được bố trí đầy đủ kinh phí vận hành, chăm sóc cây xanh, duy trì hệ thống chiếu sáng và vệ sinh môi trường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác, sử dụng công trình cũng như chất lượng cảnh quan tại một số khu vực.

Thực tế cho thấy, đầu tư xây dựng công viên, vườn hoa mới chỉ là bước đầu. Để các công trình thực sự phát huy giá trị, công tác quản lý, bảo trì và duy trì các tiện ích công cộng sau đầu tư cần được quan tâm tương xứng, tránh tình trạng công trình được xây dựng khang trang nhưng thiếu nguồn lực chăm sóc, vận hành.

Toàn bộ các công viên, vườn hoa, cây xanh bàn giao cho chính quyền địa phương quản lý (Ảnh: Thái Bình)

Phát huy vai trò chính quyền cơ sở trong quản lý không gian xanh

Theo định hướng của thành phố, sau khi tiếp nhận bàn giao, UBND cấp xã, phường sẽ đóng vai trò chủ đầu tư, chủ động lựa chọn các đơn vị tư vấn, đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp để thực hiện công tác quản lý, vận hành, chăm sóc và bảo trì công trình theo quy định.

Căn cứ diện tích, khối lượng công việc và hiện trạng các công viên, vườn hoa được giao quản lý, địa phương có trách nhiệm xây dựng dự toán kinh phí, phối hợp với cơ quan chuyên môn để thẩm định và bố trí nguồn lực thực hiện.

Việc phân cấp này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng quản lý phân tán, nâng cao tính chủ động và gắn trách nhiệm của chính quyền cơ sở với chất lượng hạ tầng đô thị trên địa bàn. Khi được giao quyền quản lý trực tiếp, các địa phương có điều kiện nắm bắt sát hơn nhu cầu của người dân, kịp thời phát hiện và xử lý những bất cập trong quá trình khai thác, sử dụng công trình.

Đặc biệt, hệ thống công viên, vườn hoa và cây xanh không chỉ có vai trò tạo cảnh quan mà còn là một bộ phận quan trọng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đô thị. Đây là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, rèn luyện sức khỏe, đồng thời góp phần điều hòa vi khí hậu, cải thiện chất lượng môi trường và tăng khả năng thích ứng của đô thị trước những tác động của biến đổi khí hậu.

Do đó, cùng với việc hoàn tất thủ tục chuyển giao tài sản, Hải Phòng cần bảo đảm nguồn kinh phí duy tu thường xuyên, xây dựng kế hoạch chăm sóc cây xanh, kiểm tra an toàn công trình, duy trì hệ thống chiếu sáng, thu gom rác thải và bảo vệ các tiện ích công cộng. Việc lựa chọn đơn vị vận hành cũng cần gắn với yêu cầu chuyên môn, chất lượng dịch vụ và trách nhiệm bảo đảm vệ sinh môi trường.

Đẩy mạnh phân cấp quản lý công viên, vườn hoa về chính quyền cơ sở là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện mô hình quản trị đô thị tại Hải Phòng. Tuy nhiên, hiệu quả của chủ trương không chỉ được đánh giá bằng số lượng công trình được bàn giao mà quan trọng hơn là chất lượng quản lý, vận hành sau chuyển giao.

Khi trách nhiệm quản lý được xác định rõ, nguồn lực được bố trí đầy đủ và công tác giám sát được thực hiện thường xuyên, các công viên, vườn hoa sẽ thực sự trở thành những không gian xanh có giá trị, góp phần xây dựng Hải Phòng theo hướng văn minh, hiện đại, xanh và phát triển bền vững.

Thái Bình