Định hình lại thị trường nhà ở: Lấy an sinh xã hội làm gốc, đẩy mạnh phân khúc cho thuê

MTXD - Trong định hướng chiến lược về thị trường bất động sản và chính sách an sinh xã hội, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy từ việc nặng nề về "sở hữu nhà ở" sang mục tiêu cốt lõi là "bảo đảm người dân có chỗ ở". Trong đó, việc ưu tiên phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê dài hạn được xem là giải pháp then chốt để ổn định đời sống nhân dân và kiểm soát tình trạng đầu cơ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) thảo luận tại tổ - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thay đổi lăng kính tiếp cận: “Nhà trước hết là để ở”

Trong bối cảnh thị trường bất động sản có nhiều biến động và áp lực về nhà ở tại các đô thị lớn ngày càng gia tăng, Chính phủ đang định hình lại các chiến lược vĩ mô nhằm tạo nền tảng vững chắc cho an sinh xã hội. Một trong những điểm nhấn quan trọng được Thủ tướng Chính phủ nêu ra là sự thay đổi về tư duy tiếp cận: nhà trước hết phải đáp ứng nhu cầu thiết yếu là để người dân có chỗ ở, thay vì chỉ phục vụ mục đích tích sản hay sở hữu độc tôn.

Việc chuyển dịch này hướng tới mục tiêu tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân – đặc biệt là người thu nhập thấp, người lao động và các đối tượng yếu thế – tiếp cận được quỹ nhà ở với mức giá phù hợp, ổn định lâu dài.

Thời gian qua, tâm lý sở hữu nhà ở bằng mọi giá đã vô tình tạo ra áp lực tài chính khổng lồ cho người có nhu cầu, đặc biệt là thế hệ trẻ và người lao động thu nhập thấp, đồng thời là mảnh đất màu mỡ cho làn sóng đầu cơ bất động sản.

Tuy nhiên, tư duy hoạch định chính sách vĩ mô đang có sự chuyển dịch sâu sắc. Nhà ở, trước hết và trên hết, phải quay về giá trị nguyên bản của nó là nơi để che mưa che nắng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của con người. Việc điều chỉnh cách nhìn này không đồng nghĩa với việc triệt tiêu nhu cầu tích lũy tài sản, mà nhằm thiết lập lại sự cân bằng, giúp hàng triệu người dân có cơ hội tiếp cận không gian sống ổn định mà không bị cuốn vào vòng xoáy tăng giá phi lý của thị trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, các chuyên gia và nhà quản lý đều cho rằng hệ thống chính sách cần xem nhà ở cho thuê dài hạn là một trụ cột chủ lực.

Khác với việc mua bán chịu nhiều chi phối của dòng tiền đầu cơ, phân khúc nhà cho thuê - đặc biệt là nhà ở xã hội dành cho thuê với mức giá hợp lý - đóng vai trò như chiếc "vòng kim cô" kìm hãm đà tăng giá ảo của thị trường. Khi lực lượng lao động trẻ, công nhân các khu công nghiệp hay người nhập cư có thể thuê được một nơi ở ổn định, chất lượng với chi phí vừa phải, họ sẽ giải tỏa được gánh nặng tài chính, từ đó yên tâm cống hiến và xây dựng tương lai.

Bên cạnh đó, việc phát triển mạnh mẽ phân khúc này cũng là công cụ hữu hiệu để Nhà nước điều tiết cung - cầu, làm dịu những cơn "sốt đất" và loại bỏ dần dòng tiền găm giữ, đầu cơ bất động sản không mang lại giá trị thực cho nền kinh tế.

Vai trò quản lý của Nhà nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, ổn định mặt bằng giá

Đánh giá thực trạng thị trường hiện nay, Chính phủ yêu cầu các cơ quan quản lý, bộ ngành và địa phương phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, quản lý chặt chẽ giá nhà ở xã hội, nhà ở cho người có thu nhập thấp và phân khúc nhà cho thuê.

Thủ tướng cho biết, nội dung quan trọng nhất trong dự thảo Luật Đất đai là về phân loại đất, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thủ tướng đặc biệt lưu ý tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tăng giá một cách vô lý, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Trong khi phân khúc bất động sản cao cấp có thể vận động linh hoạt theo quy luật cung - cầu của thị trường, thì các phân khúc phục vụ an sinh xã hội bắt buộc phải có sự can thiệp, điều tiết hiệu quả từ phía Nhà nước thông qua các chính sách về đất đai, tín dụng và thủ tục hành chính.

Thực tế cho thấy, nếu phó mặc hoàn toàn cho quy luật thị trường tự do, giấc mơ về chỗ ở của người thu nhập thấp sẽ ngày càng xa vời. Do đó, các cơ quan quản lý cần kiên định vai trò điều tiết, kiểm soát chặt chẽ chi phí tại các phân khúc thiết yếu như nhà ở xã hội và nhà cho thuê.

Sự can thiệp này không mang tính bao cấp, mà thể hiện qua các chính sách minh bạch về quỹ đất, nguồn vốn ưu đãi, cũng như sự rà soát, thanh kiểm tra liên tục nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng thổi giá, trục lợi chính sách. Trong khi các phân khúc thương mại cao cấp có thể vận động linh hoạt theo biên độ thị trường, những sản phẩm phục vụ trực tiếp cho an sinh của người yếu thế bắt buộc phải nằm trong biên độ quản lý an toàn của Nhà nước.

Một chính sách nhân văn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi hệ thống pháp luật theo kèm đủ độ thông thoáng và đồng bộ. Quá trình hoàn thiện các bộ luật trọng yếu (như Luật Nhà ở, Luật Đất đai) đang hướng tới việc tháo gỡ tận gốc các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực đất đai.

Khi các thủ tục đầu tư được cắt giảm, các rào cản pháp lý được khơi thông, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân và các thành phần kinh tế sẽ có thêm động lực mạnh mẽ để đồng hành cùng Chính phủ trong sứ mệnh kiến tạo những cộng đồng dân cư văn minh, an toàn và bền vững trong tương lai.

Hoàng Việt