Chính sách nhà ở mới hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở

MTXD - Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) được trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất đề xuất nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn cung nhà ở, đặc biệt là nhà cho thuê, đồng thời làm rõ một số vấn đề về nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và thời hạn sử dụng chung cư.

Đặt mục tiêu mọi người đều có chỗ ở

Sáng 19/8, Quốc hội nghe Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Theo định hướng được cơ quan soạn thảo đưa ra, phát triển nhà ở cần hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, gắn với bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp được xác định là một hướng quan trọng để đáp ứng nhu cầu của người dân.

Quan điểm này đặt ra yêu cầu không chỉ tăng số lượng nhà ở mà còn phải tạo điều kiện để người dân có thể tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài và phù hợp với khả năng chi trả.

Nhà nước được xác định giữ vai trò kiến tạo thông qua chính sách, quy hoạch và các công cụ tài chính - tín dụng. Cùng với nguồn lực ngân sách, dự thảo hướng tới huy động thêm vốn tư nhân, nguồn vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng để phát triển nhà ở.

Đề xuất phát triển mạnh nhà ở cho thuê

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là bổ sung chương riêng về phát triển nhà ở cho thuê.

Nhà ở cho thuê được chia thành hai nhóm gồm nhà ở được đầu tư bằng vốn nhà nước và nhà ở được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài nhà nước. Với nhà ở được đầu tư bằng vốn nhà nước, dự thảo đề xuất mở rộng đối tượng thuê là công dân Việt Nam gặp khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu thuê nhà.

Nhà nước có thể đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở cho thuê thông qua Quỹ nhà ở. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam được đề xuất là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bằng nguồn tài chính công đoàn.

Việc tăng nguồn cung nhà cho thuê được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho những người chưa có khả năng mua nhà, đặc biệt là người lao động tại các đô thị và khu vực tập trung đông công nhân.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Nhiều loại hình nhà ở được phân định

Dự thảo cũng đề xuất bổ sung quy định về các loại hình nhà ở và chính sách tương ứng.

Theo đó, các nhóm được xác định gồm nhà ở thương mại; nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Trong nhóm nhà ở chính sách có nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia và nhà ở phục vụ tái định cư.

Việc phân định rõ từng loại hình nhằm tạo cơ sở để xây dựng chính sách phù hợp với từng nhóm đối tượng, thay vì áp dụng chung một cơ chế cho tất cả các loại nhà ở.

Làm rõ vấn đề chung cư có thời hạn

“Chung cư có thời hạn” cũng là một nội dung mới được đưa vào dự thảo. Theo định hướng, thời hạn này gắn với thời hạn sử dụng công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Khi hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu căn hộ được thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định. Nội dung này được đặt ra nhằm gắn việc quản lý, sử dụng chung cư với yêu cầu bảo đảm an toàn công trình và quyền tài sản của chủ sở hữu.

Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn”. Theo cơ quan thẩm tra, các quy định khác của dự thảo chủ yếu sử dụng thuật ngữ “thời hạn sử dụng nhà chung cư”, trong khi hai khái niệm này có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau về quyền sở hữu căn hộ.

Tiếp tục rà soát chính sách sở hữu nhà ở

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng rà soát, lược bỏ một số quy định được cho là không còn phù hợp hoặc trùng lặp với các luật liên quan.

Trong đó, dự thảo bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài và quy định Ngân hàng Chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

Đối với sở hữu nhà ở của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ trường hợp các tổ chức này thực hiện dự án xây dựng nhà ở tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ thông qua dự án hay không.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm sự thống nhất với các luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Ngân sách nhà nước.

Với những đề xuất mới, chính sách nhà ở được định hướng theo hướng tăng nguồn cung, đa dạng hóa loại hình nhà ở và huy động thêm nguồn lực xã hội. Đối với người dân, vấn đề được quan tâm nhất vẫn là khả năng tiếp cận một chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp với thu nhập.

 HH (TH)