Chung tay bảo tồn các loài rùa biển và môi trường biển

MTXD – Ngày 15/6, tại Hà Nội đã diễn ra sự kiện khai mạc triển lãm nghệ thuật sắp đặt “Phiêu" của nghệ sĩ Cao Thanh Thà với sự bảo trợ chuyên môn của Liên minh Bảo tồn Thiên Quốc tế (IUCN) đã được khai mạc để gửi đi thông điệp về sự cần thiết chung tay bảo tồn các loài rùa biển, bảo tồn đa dạng sinh học biển.

Hưởng ứng Ngày rùa biển thế giới (16/6) và truyền thông kêu gọi hành động bảo vệ các loài rùa biển, môi trường biển, nghệ sĩ điêu khắc Cao Thanh Thà đã quyết định thực hiện một triển lãm với 1001 rùa biển bằng gốm.

Khai mạc triển lãm. 

Được biết đây là một con số kỷ lục mà chưa có nghệ sĩ nào trước đó từng thực hiện. Tuy nhiên, con số này không phải được tác giả lựa chọn để tạo ra kỷ lục mà sâu xa hơn nó bắt nguồn từ tỷ lệ sống rất thấp 1/1000 của rùa biển, cũng như nguy cơ tuyệt chủng đáng báo động của loài động vật nằm trong Sách đỏ IUCN.

Rùa biển là mắt xích cơ bản trong hệ sinh thái biển. Chúng giúp duy trì sức khỏe của thảm cỏ biển và rạn san hô, qua đó mang lại lợi ích cho các loài có giá trị thương mại như tôm, tôm hùm và cá ngừ. Rùa biển xuất hiện trên trái đất cách đây khoảng 200 triệu năm. Khi khủng long bị tuyệt chủng 100 triệu năm sau đó, rùa biển vẫn sống sót nhờ khả năng thích ứng với môi trường đại dương và tồn tại cho đến ngày nay.

Thế nhưng, loài sinh vật cổ đại, hóa thạch sống đã tồn tại sau hàng triệu năm ấy lại đang đối mặt với sự suy giảm nghiêm trọng do hoạt động của con người và nguy cơ từ biến đổi khí hậu toàn cầu. 90% là nguy cơ tuyệt chủng của rùa biển; 40% - 50% là tỉ lệ con non sinh ra trên bãi biển có thể sống sót ra đến đại dương; và chỉ có 1/1000 rùa biển đến tuổi trưởng thành có thể sống sót để tìm về đúng nơi đã sinh ra rồi đẻ trứng và tạo ra một sự sống mới.

Trên thế giới hiện ghi nhận 7 loài rùa biển, trong đó Việt Nam có 5 loài, đều được xếp vào nhóm động vật quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng trên phạm vi toàn cầu và đang được sự quan tâm đặc biệt của nhiều quốc gia trên thế giới. Trong 200 năm qua, các hoạt động của con người đã vượt quá sức chống chịu của những “thủy thủ” cổ đại này.

Bị giết để lấy trứng, thịt, da và mai, rùa biển phải chịu nạn săn trộm và khai thác quá mức. Chúng cũng phải đối mặt với tình trạng suy thoái môi trường sống và khai thác không chủ ý. Biến đổi khí hậu có tác động đến các khu vực làm tổ của rùa biển, thay đổi nhiệt độ cát, gây ảnh hưởng đến giới tính của con non. Gần như tất cả các loài rùa có nguy cơ tuyệt chủng, với 3 trong số 7 loài hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Ngày nay, rùa biển tiếp tục bị khai thác một cách không bền vững cho cả mục đích tiêu dùng của con người và buôn bán các bộ phận của chúng. Một số người cũng giết rùa để làm thuốc và phục vụ các nghi lễ tôn giáo. Hàng chục nghìn con rùa biển bị mất theo cách này mỗi năm.

Trở về sau 12 ngày đêm trực tiếp tham gia công tác cứu hộ, bảo tồn rùa biển tại Côn Đảo, Thạc sĩ mỹ thuật - Nghệ sĩ điêu khắc Cao Thanh Thà đã ấp ủ thực hiện một dự án nghệ thuật với sự đồng hành của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) để chung tay với công tác truyền thông bảo tồn rùa biển và môi trường biển.

Thạc sĩ mỹ thuật - Nghệ sĩ điêu khắc Cao Thanh Thà tâm huyết với những "đứa con tinh thần" của mình. 

Ngày 15/6/2024, Triển lãm nghệ thuật 1001 rùa biển bằng gốm với tên gọi “Phiêu” chính thức được giới thiệu đến với công chúng.

Thông qua triển lãm, nghệ sĩ Cao Thanh Thà gửi đến công chúng về câu chuyện phiêu lưu của rùa biển từ khi sinh ra đến khi được hòa mình vào đại dương, bắt đầu những ngày rong chơi trên dòng hải lưu và lênh đênh trên biển cả. Trong đó có 1000 trứng, con non rùa biển và chỉ 01 rùa biển trưởng thành trở về nơi từng được sinh ra để đẻ trứng sau khi vượt qua những cơn xoáy ngầm nơi đại dương sâu thẳm với nhiều mối nguy hiểm và tiếp tục một sự sống mới.

Với 6 cụm nghệ thuật sắp đặt với các tên gọi: “Đại dương tươi đẹp - Không gian thực tại - Tương lai”, “Dòng hải lưu”, “Xoáy ngầm”, “Bình minh - Hoàng hôn - Bóng đêm”, “Trở về” và những hoạt động trải  nghiệm, tương tác thú vị.

Các tác phẩm nghệ thuật thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng. 

Triển lãm nghệ thuật 1001 rùa biển bằng gốm “Phiêu" không chỉ là một sự kiện nghệ thuật mà còn là lời kêu gọi hành động, khuyến khích mỗi cá nhân chung tay góp sức vào công cuộc bảo vệ môi trường biển. Mỗi tác phẩm nghệ thuật là một lời nhắc nhở về trách nhiệm của chúng ta đối với hành tinh và những loài sinh vật sống trên đó.

Triển lãm 1001 rùa biển bằng gốm “Phiêu” không chỉ là những cụm điêu khắc và nghệ thuật sắp đặt hay thông điệp về bảo tồn rùa biển, bảo tồn đa dạng sinh học mà còn là tiếng lòng của một phụ nữ sau những biến cố, bão giông, có được có mất, có vui có buồn... vẫn muốn được sống với bản tính tự nhiên, tự do, độc lập và khác biệt của mình.

Thanh Tùng