Đà Nẵng: Giữa dòng lũ đen tối, sáng lên tình quân dân và nghĩa đồng bào

MTXD - Khi mưa lớn biến những con đường thành dòng nước xiết, khi núi rừng đối diện nguy cơ sạt lở, điều người dân cần nhất không chỉ là một nơi trú ẩn an toàn mà còn là sự hiện diện kịp thời của những người sẵn sàng đưa tay giúp đỡ. Những cuộc sơ tán dân tại xã Trà My, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ vượt dòng nước dữ để đưa một cụ ông trở về nhà an toàn đã khắc họa rõ nét tình quân dân, trách nhiệm của chính quyền và nghĩa tình đồng bào trong những ngày mưa lũ.

Không để người dân đơn độc giữa vùng lũ

Những ngày qua, mưa lớn kéo dài trên địa bàn thành phố Đà Nẵng khiến nhiều khu vực miền núi phải đối mặt với tình trạng ngập lụt, sạt lở đất và giao thông chia cắt. Nước từ thượng nguồn đổ về nhanh, nhiều tuyến đường bị ngập sâu, những dòng suối vốn hiền hòa trở nên hung dữ, trong khi nguy cơ đất đá sạt xuống khu dân cư luôn thường trực.

Tại các xã miền núi, địa hình hiểm trở, dân cư phân tán và điều kiện giao thông còn nhiều hạn chế khiến công tác ứng phó thiên tai trở nên khó khăn hơn. Trong hoàn cảnh ấy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là khắc phục hậu quả sau mưa lũ, mà quan trọng hơn cả là phải chủ động đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, hạn chế thấp nhất những thiệt hại về tính mạng và tài sản.

Tại xã Trà My, trước tình trạng nước lũ dâng cao, ngập sâu nhiều khu vực và xuất hiện các điểm sạt lở, chính quyền địa phương cùng lực lượng công an, quân sự và các lực lượng tại cơ sở đã khẩn trương triển khai phương án sơ tán người dân. Hàng chục cán bộ, chiến sĩ và lực lượng hỗ trợ tại chỗ được huy động, tiếp cận các khu dân cư có nguy cơ, vận động người dân di chuyển đến nơi an toàn, đồng thời hỗ trợ đưa tài sản thiết yếu ra khỏi vùng ngập.

Theo thông tin ghi nhận đến sáng 11/11, xã Trà My có 12 điểm ngập tại 5 thôn, cùng 2 điểm sạt lở. Địa phương đã tổ chức sơ tán 90 hộ dân đến nơi an toàn. Đây không chỉ là một con số trong báo cáo ứng phó thiên tai, mà phía sau mỗi hộ dân là những người già, trẻ nhỏ, những gia đình có hoàn cảnh khó khăn cần được hỗ trợ và bảo vệ.

Lực lượng chức năng phải căng dây tạo điểm bám, phối hợp cõng cụ ông 70 tuổi vượt qua dòng nước xiết.

Ở những nơi nước lũ lên nhanh, việc vận động người dân rời khỏi nhà không phải lúc nào cũng dễ dàng. Tâm lý tiếc tài sản, lo lắng cho nhà cửa, vật nuôi hay sự chủ quan trước những đợt nước dâng khiến công tác sơ tán có lúc gặp trở ngại. Bởi vậy, sự có mặt trực tiếp của cán bộ chính quyền, công an, quân đội và lực lượng cơ sở mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Họ không chỉ thông báo nguy cơ mà còn giải thích, thuyết phục, hỗ trợ người dân di chuyển, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Đó chính là giá trị của phương châm ứng phó thiên tai từ cơ sở: Nắm chắc địa bàn, phát hiện sớm nguy cơ, huy động lực lượng tại chỗ và hành động ngay khi tình huống khẩn cấp xuất hiện.

Nếu những cuộc sơ tán dân thể hiện trách nhiệm của chính quyền địa phương trước sự an toàn của người dân, thì câu chuyện lực lượng chức năng xã Trà Tân giúp một cụ ông hơn 70 tuổi vượt qua dòng nước lũ lại là hình ảnh đặc biệt lay động về tình người trong hoạn nạn.

Trưa 11/11, giữa điều kiện mưa lớn, nước suối dâng cao và chảy xiết, cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Quân sự xã Trà Tân phối hợp với các lực lượng tại thôn Trà Giác tổ chức hỗ trợ cụ ông Dương Văn T., 70 tuổi, từ khu vực bìa rừng tại nóc Ông Nam trở về nhà an toàn.

Trong một tình huống khác được ghi nhận tại địa bàn xã Trà Tân, lực lượng chức năng đã phải căng dây tạo điểm bám, phối hợp cõng cụ ông 70 tuổi vượt qua dòng nước xiết. Giữa dòng nước đục ngầu, chỉ một bước chân thiếu chắc chắn cũng có thể dẫn đến nguy hiểm. Nhưng với sự phối hợp chặt chẽ, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm, các cán bộ, chiến sĩ đã đưa người dân vượt qua đoạn suối nguy hiểm.

Hình ảnh ấy có thể chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng chứa đựng ý nghĩa lớn hơn rất nhiều so với một hoạt động cứu hộ thông thường. Đó là hình ảnh người chiến sĩ lấy sự an toàn của nhân dân làm nhiệm vụ; là sự sẻ chia giữa những con người không cùng huyết thống nhưng sẵn sàng đối mặt hiểm nguy để bảo vệ nhau.

Trong thiên tai, có những sự giúp đỡ không thể đo đếm bằng vật chất. Một bàn tay nắm chặt giữa dòng nước, một sợi dây được căng lên để người khác có điểm tựa, một người lính cúi xuống cõng người già qua dòng lũ – tất cả đều là những biểu hiện giản dị nhưng sâu sắc của tình quân dân.

Bởi đôi khi, điều khiến người dân cảm thấy an tâm nhất giữa thiên tai không phải là những lời động viên từ xa, mà chính là sự hiện diện của lực lượng cứu hộ ngay bên cạnh mình, trong thời điểm nguy hiểm nhất.

Trách nhiệm của chính quyền được đo bằng sự an toàn của người dân

Mưa lũ là hiện tượng thiên nhiên khó tránh khỏi, nhưng mức độ thiệt hại về người và tài sản phụ thuộc rất lớn vào khả năng dự báo, cảnh báo, tổ chức ứng phó và năng lực xử lý tình huống tại cơ sở.

Những hình ảnh đẹp trong công tác cứu hộ, sơ tán dân tại các xã miền núi Đà Nẵng cho thấy vai trò không thể thay thế của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế mưa lũ, trách nhiệm ấy cần được đặt trong một yêu cầu rộng hơn: không chỉ cứu dân khi nước đã dâng, mà phải chủ động bảo vệ dân từ trước khi thiên tai trở thành tình huống nguy hiểm.

Đối với những địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, sạt lở và lũ quét, việc rà soát các hộ dân nằm ven sông, suối, chân taluy, sườn đồi hoặc khu vực có nguy cơ sạt trượt cần được thực hiện thường xuyên. Danh sách các hộ cần sơ tán phải được cập nhật cụ thể, đặc biệt lưu ý người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, phụ nữ mang thai và những gia đình không có phương tiện di chuyển.

Các phương án sơ tán cũng không thể chỉ dừng ở việc xác định nơi tránh trú. Chính quyền cần chuẩn bị phương tiện vận chuyển, lương thực, nước sạch, thuốc men, chỗ ở tạm thời và lực lượng hỗ trợ thường trực. Những khu vực có nguy cơ bị cô lập phải có phương án tiếp tế, cứu hộ và thông tin liên lạc dự phòng.

Giữa những ngày mưa lớn, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ bám địa bàn, hỗ trợ người dân sơ tán, di chuyển tài sản, khắc phục sạt lở và cứu giúp người già đã trở thành điểm sáng giữa bức tranh thiên tai còn nhiều khó khăn

Một vấn đề khác cần được quan tâm là việc kiểm soát người và phương tiện qua các ngầm tràn, cầu tạm, khu vực nước chảy xiết. Trong mưa lũ, sự chủ quan chỉ trong vài phút có thể dẫn đến hậu quả không thể khắc phục. Vì vậy, việc bố trí lực lượng chốt chặn, cảnh báo và kiên quyết ngăn người dân đi qua khu vực nguy hiểm là yêu cầu cần thiết.

Đặc biệt, đối với địa bàn miền núi, nơi nhiều khu dân cư nằm cách xa trung tâm xã, việc phát huy vai trò của trưởng thôn, tổ an ninh trật tự, dân quân và những người am hiểu địa hình có ý nghĩa quyết định. Họ là những người nắm rõ từng lối đi, từng hộ dân, từng khu vực có nguy cơ và có thể tiếp cận người dân nhanh chóng khi tình huống khẩn cấp xảy ra.

Trách nhiệm của chính quyền không chỉ được thể hiện qua số lượng lực lượng được huy động hay những báo cáo sau thiên tai, mà trước hết phải được nhìn nhận qua việc có bao nhiêu người dân được cảnh báo kịp thời, bao nhiêu hộ được sơ tán an toàn và liệu có ai bị bỏ lại trong vùng nguy hiểm hay không.

Tình quân dân – điểm tựa trong những ngày gian khó

Thiên tai luôn đặt con người trước những thử thách khắc nghiệt. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh ấy, những phẩm chất tốt đẹp của cộng đồng được thể hiện rõ ràng nhất.

Ở Đà Nẵng, giữa những ngày mưa lớn, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ bám địa bàn, hỗ trợ người dân sơ tán, di chuyển tài sản, khắc phục sạt lở và cứu giúp người già đã trở thành điểm sáng giữa bức tranh thiên tai còn nhiều khó khăn.

Đó không phải những hành động mang tính hình thức. Đằng sau mỗi chuyến đi là những hiểm nguy từ dòng nước xiết, những cung đường trơn trượt, những điểm sạt lở có thể tiếp tục xảy ra bất cứ lúc nào. Nhưng khi người dân cần giúp đỡ, lực lượng chức năng vẫn có mặt, phối hợp và tìm cách đưa họ đến nơi an toàn.

Cũng từ những câu chuyện ấy, cần nhìn nhận rằng tình quân dân không chỉ được vun đắp trong những thời điểm đặc biệt, mà phải được xây dựng từ sự gắn bó thường xuyên giữa chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân. Khi người dân tin tưởng vào chính quyền, chủ động phối hợp với lực lượng chức năng, chấp hành hướng dẫn sơ tán và cùng tham gia bảo vệ cộng đồng, công tác phòng chống thiên tai sẽ có thêm một nguồn sức mạnh quan trọng.

Bên cạnh lực lượng chuyên trách, sự chung tay của người dân, các tổ chức đoàn thể, tình nguyện viên và những nhóm thiện nguyện cũng cần được phát huy. Một phần lương thực, một chai nước sạch, một chỗ ở tạm hay một chuyến xe hỗ trợ có thể trở thành điểm tựa quý giá đối với những gia đình phải rời nhà trong mưa lũ.

Tinh thần tương thân tương ái không cần những điều quá lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là việc một gia đình mở cửa đón hàng xóm đến tránh lũ, một người trẻ quay lại giúp người già di chuyển đồ đạc, hay những người dân cùng lực lượng chức năng dọn dẹp bùn đất sau khi nước rút.

Sau dòng lũ, điều còn lại là trách nhiệm và nghĩa tình

Mưa có thể ngớt, nước lũ có thể rút, những con đường rồi sẽ được khơi thông, những ngôi nhà sẽ được sửa chữa. Nhưng những ký ức về ngày tháng gian khó, về bàn tay đã nắm lấy mình trong lúc hiểm nguy sẽ còn ở lại rất lâu trong lòng người dân.

Câu chuyện sơ tán các hộ dân tại xã Trà My và hình ảnh cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ cụ ông vượt dòng nước xiết tại xã Trà Tân là những lát cắt chân thực về tinh thần trách nhiệm và tình người giữa thiên tai. Những hành động ấy nhắc nhở rằng giá trị lớn nhất của công tác phòng chống thiên tai không nằm ở việc chúng ta huy động được bao nhiêu phương tiện hay triển khai bao nhiêu kế hoạch, mà ở khả năng bảo vệ từng sinh mạng, từng mái nhà và sự bình yên của mỗi gia đình.

Tuy nhiên, sự cảm kích trước những hành động đẹp không đồng nghĩa với việc có thể xem nhẹ những thách thức còn tồn tại. Mưa lũ tại miền núi Đà Nẵng tiếp tục đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực cảnh báo sớm, rà soát các điểm dân cư nguy cơ cao, đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai và xây dựng phương án ứng phó sát với đặc điểm từng địa bàn.

Bởi sau mỗi mùa mưa bão, điều cần được giữ lại không chỉ là những hình ảnh đẹp về tinh thần đoàn kết, mà còn phải là những kinh nghiệm, những giải pháp và sự chuyển biến thực chất trong công tác bảo vệ người dân.

Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn, một sợi dây được căng lên để cứu người, một bờ vai người lính nâng đỡ cụ già, những bước chân vội vã đưa từng hộ dân đến nơi trú tránh an toàn. Những hình ảnh bình dị ấy làm nên sức mạnh của tình quân dân và nghĩa đồng bào.

Lũ có thể cuốn trôi nhiều tài sản, làm chia cắt những con đường, nhưng không thể cuốn đi tình người. Và trong những thời khắc khắc nghiệt nhất, trách nhiệm của chính quyền, sự tận tụy của lực lượng chức năng cùng tinh thần đoàn kết của nhân dân chính là điểm tựa để cộng đồng vượt qua thiên tai, giữ lấy sự sống và niềm tin.

ĐÌNH HIỆP