Di sản văn hóa Kinh Bắc và dấu ấn của người làm công tác văn hóa

MTXD - Hội thảo khoa học về Nhà văn hóa Lê Hồng Dương góp phần làm rõ những đóng góp trong quản lý, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống, đồng thời cung cấp thêm cơ sở nghiên cứu về kinh nghiệm gìn giữ bản sắc văn hóa gắn với phát triển bền vững.

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với di sản văn hóa dân tộc”. Hội thảo tập trung nhìn lại quá trình hoạt động, những đóng góp của Nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong công tác quản lý văn hóa, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản truyền thống, qua đó gợi mở những kinh nghiệm có ý nghĩa đối với công tác bảo tồn văn hóa hiện nay.

Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với di sản văn hóa dân tộc”.

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương (1921-2003), quê ở Đọ Xá, Bắc Ninh, từng đảm nhiệm nhiều cương vị công tác chính trị, quân sự và tuyên huấn. Từ năm 1963 đến năm 1983, ông giữ chức Trưởng ty Văn hóa tỉnh Hà Bắc, trực tiếp tham gia tổ chức, chỉ đạo nhiều hoạt động sưu tầm, nghiên cứu và khôi phục các loại hình văn hóa truyền thống của địa phương.

Những đóng góp của ông trong gìn giữ di sản văn hóa Kinh Bắc được ghi nhận ở cả trong nước và quốc tế. Năm 1978, ông được UNESCO trao Bằng Danh dự vì những đóng góp xuất sắc trong việc gìn giữ các truyền thống âm nhạc và di sản văn hóa Kinh Bắc. Đảng và Nhà nước cũng trao tặng ông những phần thưởng cao quý, ghi nhận những cống hiến đối với sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Phát biểu tại hội thảo, Nghệ sĩ nhân dân Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc bày tỏ: “Hội thảo là dịp tập trung nghiên cứu, đánh giá những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong quản lý văn hóa, trong bảo tồn, phát huy di sản vật thể, phi vật thể. Qua đó, rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý, bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc trong thời kỳ đất nước bước vào kỷ nguyên mới”.

Nghệ sĩ nhân dân Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc phát biểu tại hội thảo.

Với hơn 30 tham luận gửi đến ban tổ chức, hội thảo tập trung phân tích, làm rõ những đóng góp của Nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, đặc biệt là các di sản văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc.

Trong lĩnh vực bảo tồn dân ca Quan họ, ông có dấu ấn nổi bật với việc phục dựng 49 làng Quan họ truyền thống, xây dựng lực lượng biểu diễn dân ca Quan họ. Những hoạt động này góp phần khôi phục không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống, duy trì sự tiếp nối của các giá trị nghệ thuật dân gian và tạo nền tảng cho việc bảo tồn di sản gắn với cộng đồng.

Đối với tranh dân gian Đông Hồ, Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã tổ chức sưu tầm, bảo vệ các bản khắc gỗ, đồng thời làm việc với nghệ nhân để tìm giải pháp bảo tồn, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống. Đây là hoạt động có ý nghĩa trong gìn giữ những giá trị văn hóa gắn với lịch sử, phong tục và đời sống của người dân địa phương.

Bên cạnh đó, công trình “Địa chí Hà Bắc” được biên soạn dưới sự chỉ đạo, tổ chức của ông đã tập hợp nhiều tư liệu về lịch sử, văn hóa và con người vùng đất Hà Bắc. Việc nghiên cứu, hệ thống hóa tư liệu địa phương góp phần tạo cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn, nghiên cứu lịch sử và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Từ những nội dung được trao đổi tại hội thảo, công tác bảo tồn di sản văn hóa được nhìn nhận không chỉ ở phương diện lưu giữ hiện vật, tư liệu hay phục hồi các loại hình nghệ thuật truyền thống, mà còn gắn với yêu cầu duy trì không gian văn hóa, phát huy vai trò của cộng đồng và bảo đảm sự kế thừa giữa các thế hệ.

Trong bối cảnh phát triển hiện nay, bảo tồn di sản văn hóa ngày càng đặt ra yêu cầu kết hợp hài hòa giữa gìn giữ giá trị truyền thống với phát huy hiệu quả trong đời sống đương đại. Việc nghiên cứu những mô hình, kinh nghiệm quản lý văn hóa từ thực tiễn lịch sử có thể góp phần bổ sung cơ sở tham khảo cho công tác bảo tồn, phát huy di sản tại các địa phương.

Hội thảo khoa học “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với di sản văn hóa dân tộc” góp phần bổ sung tư liệu nghiên cứu về một giai đoạn hoạt động văn hóa tại Hà Bắc, đồng thời làm rõ vai trò của người làm công tác quản lý trong việc khơi dậy, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản. Những kết quả nghiên cứu được kỳ vọng tiếp tục góp phần nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo tồn văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc và phát huy nguồn lực di sản trong quá trình phát triển bền vững.

PV