Đà Nẵng: Từ sắp xếp đất công đến khát vọng kiến tạo không gian đô thị xanh bên cầu Rồng

MTXD - Đà Nẵng định hướng sắp xếp quỹ đất công gần cầu Rồng để nghiên cứu phát triển công viên cây xanh, bãi đỗ xe ngầm và không gian công cộng, góp phần xây dựng đô thị xanh, hiện đại, nâng cao chất lượng sống cho người dân.

MTXD - Trong hành trình phát triển của một đô thị hiện đại, giá trị của đất đai không chỉ nằm ở khả năng khai thác hay lợi ích kinh tế trước mắt, mà còn được thể hiện qua những không gian công cộng dành cho cộng đồng. Việc TP. Đà Nẵng định hướng sử dụng quỹ đất công tại khu vực phía Tây cầu Rồng để nghiên cứu phát triển công viên cây xanh, giao thông ngầm và bãi đỗ xe ngầm đang mở ra một câu chuyện đáng chú ý: làm thế nào để tài sản công được khai thác hiệu quả, đồng thời tạo thêm những giá trị bền vững cho thành phố và người dân.

Quỹ đất trung tâm và cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị

Khu vực phía Tây cầu Rồng là một trong những không gian có vị trí đáng chú ý trong cấu trúc đô thị trung tâm Đà Nẵng. Nơi đây có sự hiện diện của các công trình, tuyến đường và không gian cảnh quan gắn với sông Hàn, cầu Rồng và các điểm đến văn hóa, du lịch của thành phố. Vì vậy, việc sắp xếp, bố trí lại các cơ sở nhà, đất công tại khu vực này không đơn thuần là một nhiệm vụ quản lý tài sản, mà còn liên quan trực tiếp đến định hướng tổ chức không gian đô thị trong tương lai.

Theo thông tin từ Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đà Nẵng, UBND thành phố đã thống nhất phương án bố trí, sử dụng một số khu đất tại khu vực phía Tây cầu Rồng, phường Hải Châu. Trong đó, khu đất tại các số 250, 252, 254 Bạch Đằng, trước đây là trụ sở Cục Hải quan Đà Nẵng, cùng khoảng 1.100m² tại số 258 Bạch Đằng được bố trí để đầu tư xây dựng trụ sở mới Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực miền Trung - Tây Nguyên (VTV8).

Đáng chú ý, phần diện tích khoảng 6.284,6m² còn lại tại số 258 Bạch Đằng cùng khu đất số 270 Trần Phú, trước đây là trụ sở UBND quận Hải Châu, được định hướng phục vụ mục đích công cộng. Các hạng mục đang được nghiên cứu gồm giao thông ngầm, bãi đỗ xe ngầm, công viên cây xanh trên mặt đất và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan.

Góc nhìn từ trên cao khu vực cầu Rồng và sông Hàn, TP. Đà Nẵng. 

Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh các đô thị lớn ngày càng phải giải quyết đồng thời nhiều yêu cầu: sử dụng hiệu quả đất đai, cải thiện hạ tầng giao thông, bổ sung không gian xanh và nâng cao chất lượng môi trường sống. Một khu đất nằm ở vị trí trung tâm nếu chỉ được nhìn nhận dưới góc độ khai thác đơn lẻ có thể bỏ lỡ cơ hội tạo ra giá trị lớn hơn cho toàn bộ khu vực.

Không gian xanh không phải phần phụ của quy hoạch

Trong quá trình đô thị hóa, công viên và cây xanh đôi khi được xem là những hạng mục bổ trợ sau khi các công trình chính đã hình thành. Tuy nhiên, cách tiếp cận phát triển đô thị bền vững đòi hỏi không gian xanh phải được xem là một thành phần thiết yếu của cấu trúc đô thị, có vai trò song hành với giao thông, nhà ở, thương mại và các công trình công cộng.

Một công viên được quy hoạch hợp lý không chỉ tạo cảnh quan mà còn mang lại không gian nghỉ ngơi, vận động, gặp gỡ và sinh hoạt cộng đồng. Những khoảng xanh giữa khu vực có mật độ hoạt động đô thị cao còn góp phần làm dịu cảm giác ngột ngạt của phố xá, tạo sự cân bằng giữa môi trường xây dựng và thiên nhiên.

Với khu vực phía Tây cầu Rồng, định hướng bố trí công viên cây xanh trên mặt đất, kết hợp các công trình giao thông ngầm và bãi đỗ xe ngầm, có thể tạo ra cơ hội tổ chức không gian theo hướng đa chức năng. Thay vì dành toàn bộ diện tích mặt đất cho phương tiện hoặc công trình xây dựng, việc nghiên cứu khai thác không gian ngầm có thể giúp dành thêm diện tích phía trên cho cảnh quan và các hoạt động công cộng.

Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này phụ thuộc rất lớn vào chất lượng quy hoạch, phương án thiết kế, khả năng kết nối hạ tầng và cách thức quản lý sau đầu tư. Không gian xanh chỉ thực sự có giá trị khi người dân có thể tiếp cận thuận lợi, được chăm sóc thường xuyên và được tổ chức để phục vụ nhu cầu sử dụng thực tế, thay vì chỉ dừng lại ở yếu tố trang trí cảnh quan.

Kết nối cầu Rồng, sông Hàn và các không gian văn hóa

Một điểm đáng chú ý trong định hướng của thành phố là yêu cầu kết nối khu đất với công viên hai đầu cầu Rồng, Bảo tàng Điêu khắc Chăm và cảnh quan ven sông Hàn. Đây là yếu tố quan trọng bởi giá trị của một công viên hay quảng trường không chỉ được quyết định bởi diện tích riêng lẻ, mà còn bởi khả năng liên kết với những không gian xung quanh.

Nếu được nghiên cứu đồng bộ, khu vực này có thể góp phần hình thành một mạng lưới không gian công cộng liên tục hơn, tạo điều kiện để người dân và du khách di chuyển, tham quan, nghỉ chân và tiếp cận các điểm đến văn hóa, cảnh quan thuận tiện. Khi các không gian được kết nối bằng lối đi bộ an toàn, cây xanh và hạ tầng phù hợp, giá trị của từng địa điểm sẽ được nâng lên, đồng thời tạo thêm sức hấp dẫn cho khu vực trung tâm.

Đặc biệt, Đà Nẵng là đô thị có lợi thế về cảnh quan sông Hàn và hình ảnh cầu Rồng. Vì vậy, việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tại khu vực này cần đặt trong tổng thể cảnh quan chung, bảo đảm sự hài hòa về chiều cao công trình, tầm nhìn, cây xanh, lối đi bộ và khả năng tiếp cận của cộng đồng.

Không gian cảnh quan ven sông Hàn và cầu Rồng, khu vực phía Tây cầu Rồng, TP. Đà Nẵng. 

Định hướng phát triển không nên chỉ tập trung vào việc tạo ra một công trình riêng biệt, mà cần hướng tới một không gian có tính liên kết, nơi cảnh quan tự nhiên, di sản văn hóa và hoạt động đô thị có thể bổ trợ cho nhau.

Sử dụng hiệu quả tài sản công phải gắn với lợi ích cộng đồng

Đất đai, trụ sở và các cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước là nguồn lực công cần được quản lý chặt chẽ, khai thác đúng mục đích và tuân thủ quy định pháp luật. Việc sắp xếp lại các cơ sở nhà, đất sau quá trình tổ chức lại đơn vị hành chính vì thế không chỉ nhằm xử lý những địa điểm không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng trước đây, mà còn là cơ hội rà soát, phân bổ lại nguồn lực theo yêu cầu phát triển mới.

Đối với những khu đất có vị trí quan trọng tại trung tâm thành phố, yêu cầu đặt ra càng cao. Quá trình lựa chọn phương án sử dụng cần bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy hoạch và phù hợp với lợi ích chung. Việc chuyển đổi công năng cần được cân nhắc trên cơ sở đánh giá đầy đủ nhu cầu hạ tầng, khả năng phục vụ cộng đồng và tác động đến không gian đô thị xung quanh.

Theo phương án triển khai, UBND TP. Đà Nẵng giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, Trung tâm Phát triển quỹ đất, UBND phường Hải Châu và các đơn vị liên quan thực hiện thủ tục sắp xếp, xử lý tài sản công tại số 258 Bạch Đằng cùng các thủ tục đất đai có liên quan theo quy định. Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố cũng đã tổ chức dọn vệ sinh khu vực trụ sở UBND quận Hải Châu cũ, chuẩn bị điều kiện cho công tác quản lý, khai thác và sử dụng quỹ đất. Trong thời gian chờ đầu tư xây dựng trụ sở mới, VTV8 tiếp tục sử dụng cơ sở hiện hữu tại số 258 Bạch Đằng.

Những bước triển khai này là cơ sở ban đầu để hiện thực hóa phương án đã được thống nhất. Tuy nhiên, từ định hướng đến công trình thực tế vẫn cần một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, từ hoàn thiện thủ tục pháp lý, xác định nguồn lực đầu tư đến lựa chọn phương án thiết kế và tổ chức thực hiện.

Cần đặt chất lượng sống làm thước đo hiệu quả

Để định hướng phát triển công viên cây xanh và hạ tầng ngầm tại khu vực phía Tây cầu Rồng phát huy hiệu quả, cần quan tâm đồng thời đến nhiều yếu tố. Trước hết là sự đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch giao thông, hạ tầng kỹ thuật và không gian kiến trúc cảnh quan. Các phương án xây dựng công trình ngầm cần được nghiên cứu thận trọng về điều kiện địa chất, thoát nước, phòng chống ngập, an toàn công trình và khả năng kết nối với hệ thống giao thông hiện hữu.

Bên cạnh đó, thiết kế không gian công cộng cần lấy người dân làm trung tâm. Công viên cần có cây xanh phù hợp, lối đi bộ thuận tiện, khu vực nghỉ chân và khả năng tiếp cận cho nhiều nhóm đối tượng. Việc tổ chức giao thông, điểm ra vào bãi đỗ xe ngầm cũng cần hạn chế xung đột với dòng phương tiện và hoạt động đi bộ tại khu vực trung tâm.

Một yêu cầu không kém phần quan trọng là cơ chế quản lý, vận hành và duy tu sau khi công trình được đầu tư. Không gian công cộng chỉ có thể duy trì giá trị lâu dài nếu được chăm sóc thường xuyên, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn và không bị lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích.

Từ câu chuyện sắp xếp quỹ đất công gần cầu Rồng, có thể thấy Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội chuyển hóa nguồn lực đất đai thành những giá trị thiết thực hơn cho cộng đồng. Một khu đất được sử dụng đúng quy hoạch, một công viên được đầu tư đúng nhu cầu hay một công trình giao thông ngầm vận hành hiệu quả đều có thể đóng góp vào diện mạo và chất lượng sống của đô thị.

Suy cho cùng, thước đo của một thành phố phát triển không chỉ là những công trình hiện đại được xây dựng, mà còn là những không gian mà người dân được thụ hưởng mỗi ngày. Khi đất công được quản lý minh bạch, quy hoạch có tầm nhìn và lợi ích cộng đồng được đặt ở vị trí trung tâm, mỗi mét vuông đất đô thị sẽ có cơ hội trở thành một phần giá trị bền vững của thành phố.

 

THỌ NGUYỄN

Các tin khác

PGS.TS Trần Đình Thiên: Dành 1/5 quỹ đất Vĩnh Hưng cho hạ tầng là quyết sách mạnh sẽ hóa giải “tắc nghẽn toàn tập”
PGS.TS Trần Đình Thiên: Dành 1/5 quỹ đất Vĩnh Hưng cho hạ tầng là quyết sách mạnh sẽ hóa giải “tắc nghẽn toàn tập”

​MTXD - Dành gần 1/5 diện tích quy hoạch 447 ha cho hạ tầng xã hội, tăng hơn 3,5 lần so với hiện trạng, Vĩnh Hưng được kỳ vọng giải quyết những điểm nghẽn đô thị tồn tại kéo dài, tạo nền tảng nâng cao chất lượng sống cho người dân.

TP. Hồ Chí Minh đầu tư 3.935 tỷ đồng xây dựng 30 trụ sở Công an cấp xã
TP. Hồ Chí Minh đầu tư 3.935 tỷ đồng xây dựng 30 trụ sở Công an cấp xã

MTXD - Sáng 17/11, Công an TP. HCM phối hợp với chính quyền xã Đông Thạnh tổ chức lễ khởi công dự án xây dựng mới trụ sở Công an xã Đông Thạnh tại 180 đường Bùi Công Trừng.

Dự án nhà ở xã hội hơn 2000 tỷ ở Huế được khởi công
Dự án nhà ở xã hội hơn 2000 tỷ ở Huế được khởi công

​MTXD - Dự án nhà ở xã hội tại phường Phong Thái, TP. Huế với tổng vốn đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, cung cấp 1.680 căn nhà, đáp ứng nhu cầu an cư cho khoảng 7.000 người dân.

Đề xuất quy hoạch chi tiết sân bay quốc tế Côn Đảo
Đề xuất quy hoạch chi tiết sân bay quốc tế Côn Đảo

MTXD - Cục Hàng không Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt đề cương lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Côn Đảo thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo định hướng mới, sân bay dự kiến đạt công suất khoảng 5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

TP.HCM dự kiến công bố Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm ngày 16/11
TP.HCM dự kiến công bố Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm ngày 16/11

MTXD – UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch tổ chức công bố Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Hội nghị dự kiến diễn ra ngày 16/11/2026, nhằm giới thiệu các định hướng phát triển, mô hình không gian và những đột phá chiến lược của thành phố trong dài hạn.