MTXD - Ngày 27/7/2026, UBND TP Hà Nội ban hành Chỉ thị số 18/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý, xử lý, gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng để tận dụng cho các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố.

Siết chặt từ khâu phát sinh, vận chuyển đến xử lý

Theo định hướng của thành phố, CTRXD cần được quản lý ngay từ nơi phát sinh, bảo đảm thu gom, vận chuyển và xử lý đúng quy định. Việc tăng cường tái chế, tái sử dụng được đặt trong mục tiêu giảm lãng phí tài nguyên, hạn chế tác động đến môi trường và từng bước hình thành thị trường vật liệu tái chế phục vụ xây dựng.

Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn đối với Hà Nội, khi tốc độ đô thị hóa, đầu tư xây dựng và chỉnh trang hạ tầng kéo theo lượng lớn đất, đá, bê tông, gạch, vữa và các loại phế thải phát sinh từ công trường.

Chỉ thị 18/CT-UBND cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát những nhiệm vụ đã được thành phố giao tại Quyết định số 3032/QĐ-UBND ngày 16/6/2026 và Kế hoạch số 267/KH-UBND ngày 8/7/2026, qua đó tăng hiệu quả quản lý CTRXD trên địa bàn.

Phế thải xây dựng sau tháo dỡ công trình cần được thu gom, vận chuyển và xử lý đúng quy định, tránh phát sinh ô nhiễm môi trường. Ảnh: Ngọc Giang

Điểm đáng chú ý trong định hướng mới của Hà Nội là không chỉ tập trung vào việc thu gom, vận chuyển và xử lý CTRXD, mà hướng tới gia cố, tái chế và tận dụng nguồn chất thải này cho các công trình xây dựng.

Nếu được phân loại và xử lý phù hợp, nhiều loại CTRXD có khả năng trở thành nguồn nguyên liệu thứ cấp. Bê tông, gạch, đá và một số loại vật liệu có thể được nghiền, sàng, phân loại để sử dụng trong những hạng mục phù hợp theo yêu cầu kỹ thuật.

Cách tiếp cận này giúp giảm lượng chất thải phải đưa đi xử lý, đồng thời hạn chế nhu cầu khai thác tài nguyên tự nhiên để sản xuất vật liệu mới. Về lâu dài, đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển công trình xanh và kinh tế tuần hoàn trong ngành xây dựng.

Tuy nhiên, để CTRXD thực sự trở thành “tài nguyên”, khâu phân loại tại nguồn là yếu tố quan trọng. Nếu bê tông, gạch, đất đá bị trộn lẫn với rác sinh hoạt, chất nguy hại hoặc các loại vật liệu không phù hợp, việc tái chế sẽ khó khăn và làm tăng chi phí xử lý.

Cần hình thành chuỗi tái chế đồng bộ

Thực tế cho thấy, hiệu quả quản lý CTRXD không chỉ phụ thuộc vào công nghệ xử lý mà còn liên quan đến trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận chuyển và cơ sở tiếp nhận, xử lý.

Phóng viên ghi nhận chất thải rắn xây dựng được tập kết tại khu vực ao, hồ trên địa bàn phường Vĩnh Hưng, TP Hà Nội. Theo quy định, chất thải phát sinh từ công trình cần được thu gom, vận chuyển về đúng địa điểm tập kết, xử lý được cấp có thẩm quyền cho phép, tránh đổ thải tùy tiện gây ảnh hưởng môi trường. Ảnh: Khánh Tân

Do đó, cùng với việc tăng cường kiểm tra, giám sát, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống điểm tiếp nhận, cơ sở xử lý và các cơ chế khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế trong những công trình phù hợp.

Đặc biệt, cần tăng cường kiểm soát hoạt động vận chuyển, ngăn chặn tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng tại khu vực đất trống, ven đường, khu dân cư hoặc các khu vực chưa được phép tiếp nhận.

Chỉ thị mới của Hà Nội mở ra cơ hội để CTRXD được nhìn nhận không đơn thuần là chất thải cần loại bỏ mà trở thành nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng. Khi các khâu từ phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý đến tiêu thụ vật liệu tái chế được kết nối đồng bộ, ngành xây dựng sẽ có thêm một giải pháp giảm áp lực lên môi trường, tiết kiệm tài nguyên và hướng tới phát triển bền vững.

NGUYỄN GIANG