Lâm Đồng: Đề xuất giao Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân khắc phục sự cố Khu công nghiệp Nhân Cơ

MTXD - Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng đề xuất giao Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tiếp nhận phần diện tích bị sụt trượt tại Khu công nghiệp Nhân Cơ để xử lý bằng nguồn kinh phí do doanh nghiệp tự thu xếp, không yêu cầu Nhà nước hoàn trả. Việc khắc phục được xác định không làm thay đổi trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Tại Công văn số 7805/SXD-QLCL ngày 17/8/2026 gửi UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở Xây dựng đã tổng hợp ý kiến của các cơ quan, đề xuất phương án giải quyết sự cố sụt trượt tại dự án Cơ sở hạ tầng kỹ thuật bên trong và bên ngoài hàng rào Khu công nghiệp Nhân Cơ.

Theo Sở Xây dựng, việc khắc phục sự cố đang gặp khó khăn do vụ án liên quan chưa có bản án có hiệu lực pháp luật. Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 59/2024/HS-ST ngày 15/11/2024, TAND tỉnh Đắk Nông đã buộc Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Đường Việt, đơn vị tư vấn thiết kế, bồi thường 55,6 tỷ đồng cho Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đắk Nông, nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3.

Tuy nhiên, Bản án hình sự phúc thẩm số 442/2025/HS-PT ngày 16/6/2025 của TAND Cấp cao tại TP.HCM đã hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho Viện KSND tỉnh Đắk Nông để điều tra lại theo thủ tục chung. Vì vậy, đến nay chưa thể xác định cụ thể giá trị bồi thường, chủ thể phải bồi thường và nguồn kinh phí khắc phục sự cố.

TAND tỉnh Lâm Đồng cũng nêu rõ nội dung này tại Công văn số 190/TALĐ-HS ngày 6/8/2026. Theo đó, vụ án sơ thẩm đã xét xử bị cáo Phạm Văn Cừu và các bị cáo về tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Hiện TAND tỉnh Lâm Đồng chưa thụ lý lại vụ án.

Tòa án cho rằng, các biện pháp, phương án xử lý, khắc phục sự cố sụt trượt tại dự án không ảnh hưởng đến quá trình xét xử. Trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ và Viện kiểm sát truy tố, Tòa án sẽ xét xử theo quy định.

Trong khi vụ án đang được điều tra lại, Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân đã đề nghị được tiếp nhận hiện trạng khu vực xảy ra sự cố để chủ động khắc phục.

Cụ thể, tại Công văn số 197/2025/CV-LKTHQ ngày 15/12/2025, doanh nghiệp cam kết tiếp nhận nguyên trạng mặt bằng Nhà máy điện phân nhôm trong Khu công nghiệp Nhân Cơ, bao gồm diện tích sụt trượt và diện tích bị ảnh hưởng, để tổ chức khắc phục, bảo đảm an toàn khi vận hành nhà máy.

Doanh nghiệp đồng thời cam kết chủ động, tự thu xếp đủ nguồn kinh phí và không yêu cầu Nhà nước hoàn trả chi phí thực hiện. Công ty cho rằng việc khắc phục sự cố là cấp bách, nhưng đến thời điểm ban hành văn bản vẫn còn bế tắc, chưa thể triển khai.

Theo hồ sơ, Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân đã tiếp nhận lô 3 thuộc gói thầu xây lắp số 02XL theo Hợp đồng số 25/2015/HĐTLĐ-BQL và Phụ lục hợp đồng số 01/2025/PLHĐ-TĐ ngày 6/1/2025 để xây dựng Nhà máy điện phân nhôm.

Gói thầu số 02XL gồm các hạng mục san nền, gia cố mái taluy tại các lô 2A, 2B, lô 3, lô 5.1, lô 5.2 và khu xử lý nước thải. Khối lượng thi công đã hoàn thành trên 90%. Phần còn lại chưa hoàn thành do xảy ra sạt trượt tại các taluy lô 3, lô 5.1, lô 5.2 và khu xử lý nước thải.

Về cơ sở pháp lý, Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng tại Công văn số 1269/STP-QLTDPL ngày 24/4/2026 xác định trách nhiệm khắc phục sự cố thuộc chủ đầu tư, nhà thầu thi công trong quá trình xây dựng hoặc chủ sở hữu, người quản lý, sử dụng công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.

Sở Tư pháp đề nghị Sở Xây dựng xác định Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân có phải là người quản lý, sử dụng công trình hay không. Nếu doanh nghiệp được xác định là người quản lý, sử dụng thì việc giao doanh nghiệp khắc phục sự cố có cơ sở pháp lý.

Sau khi Nghị định số 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 có hiệu lực, Sở Xây dựng tiếp tục căn cứ điểm b khoản 2 và các khoản 4, 6 Điều 46 để xác định UBND cấp tỉnh có thẩm quyền chủ trì giải quyết sự cố; chủ đầu tư, nhà thầu, chủ sở hữu, chủ quản lý hoặc người sử dụng công trình có trách nhiệm khắc phục theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Tổ chức, cá nhân gây ra sự cố phải bồi thường thiệt hại và chi phí khắc phục tùy theo tính chất, mức độ, phạm vi ảnh hưởng.

Tại Công văn số 8701/STC-ĐTTĐ ngày 13/8/2026, Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng thống nhất với phương án để Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tham gia khắc phục nếu Sở Xây dựng xác định việc này phù hợp khoản 4 Điều 46 Nghị định số 207/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, Sở Tài chính lưu ý việc doanh nghiệp tham gia giải quyết sự cố không làm thay đổi trách nhiệm của các chủ thể có liên quan theo pháp luật về xây dựng và quy định pháp luật khác.

Trước đó, tại Công văn số 4243/CSKT-Đ2 ngày 15/7/2026, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đã trưng cầu giám định nguyên nhân sự cố; đơn vị giám định đã hoàn thành và ban hành kết luận giám định. Cơ quan điều tra đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 và các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu phương án theo chức năng, nhiệm vụ.

Trên cơ sở các ý kiến, Sở Xây dựng nhận định Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân đã tiếp nhận, quản lý, sử dụng lô 3 và xây dựng công trình tại đây. Việc doanh nghiệp tham gia giải quyết sự cố được cho là phù hợp với khoản 4 Điều 46 Nghị định số 207/2026/NĐ-CP, Thông báo số 941/TB-VPUBND ngày 27/12/2014 và ý kiến của các cơ quan liên quan.

Ngày 23/4/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 cũng có Công văn số 795/BQLDA3-KHTĐ thống nhất giao Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân giải quyết sự cố.

Sở Xây dựng cho rằng, do doanh nghiệp cam kết tự thu xếp kinh phí, không yêu cầu Nhà nước hoàn trả và khoản bồi thường của tổ chức, cá nhân gây ra sự cố sau này sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước nên ngân sách không được sử dụng để khắc phục sự cố theo phương án này.

Để đáp ứng tiến độ lắp đặt thiết bị và đưa Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông phân kỳ 3 vào hoạt động dự kiến trong năm 2027, Sở Xây dựng đề nghị UBND tỉnh báo cáo Đảng ủy UBND tỉnh, trình Thường trực Tỉnh ủy xem xét, thống nhất giao Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tiếp nhận phần diện tích bị sụt trượt để xử lý và tiếp tục xây dựng nhà máy theo cam kết tại Công văn số 197/2025/CV-LKTHQ.

Tuy nhiên, việc giao doanh nghiệp trực tiếp xử lý hiện trạng cần được thực hiện cùng cơ chế giám sát kỹ thuật, bảo đảm an toàn kết cấu, xác định rõ phạm vi bàn giao và lưu giữ đầy đủ chứng cứ phục vụ quá trình điều tra, xét xử. Phương án khắc phục trước mắt cũng không thể thay thế việc xác định trách nhiệm, nghĩa vụ bồi thường của từng tổ chức, cá nhân sau khi vụ án được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật.