Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu 6 địa phương chủ động ứng phó nguy cơ thiếu nước mùa khô

MTXD – Trước nguy cơ El Nino gây thiếu hụt nguồn nước, xâm nhập mặn đến sớm trong mùa khô 2026–2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu 6 địa phương tại Đồng bằng sông Cửu Long chủ động tích trữ nước ngọt, bảo đảm cấp nước sinh hoạt và điều chỉnh sản xuất phù hợp với khả năng nguồn nước.

Ngày 16/10/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 11942/BNNMT-TNN gửi UBND các tỉnh, thành phố Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau, đề nghị khẩn trương triển khai các giải pháp ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino. Bộ nhấn mạnh yêu cầu chủ động từ sớm, không chờ đến khi xảy ra thiếu nước mới triển khai biện pháp ứng phó.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó nguy cơ thiếu nước mùa khô (Ảnh minh họa).

Theo nhận định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong mùa khô 2026–2027 gia tăng do ảnh hưởng của El Nino đến chế độ mưa và dòng chảy trên lưu vực sông Mekong.

Tính đến ngày 15/10/2026, các hồ chứa thượng nguồn sông Mekong đã tích trữ khoảng 52,2 tỷ m³ nước, đạt 79,7% tổng dung tích hữu ích thiết kế. Tuy nhiên, nguồn nước từ nay đến cuối mùa lũ được dự báo có xu hướng giảm dần. Dòng chảy về lưu vực sông Cửu Long trong mùa khô tới có khả năng thuộc nhóm năm ít nước; xâm nhập mặn có thể xuất hiện từ tháng 12/2026 và lấn sâu hơn trung bình nhiều năm khoảng 10–20 km tại các cửa sông.

Diễn biến này có thể gây áp lực đối với nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhất là tại các khu vực ven biển, cuối nguồn và những nơi phụ thuộc vào nguồn nước ngọt từ sông Tiền, sông Hậu.

Trước tình hình đó, Bộ yêu cầu các địa phương rà soát phương án cấp nước an toàn theo từng kịch bản, đánh giá khả năng tích trữ và vận hành công trình cấp nước, xác định khu vực, số hộ có nguy cơ thiếu nước để chủ động phương án hỗ trợ. Việc phân bổ nguồn nước phải ưu tiên nhu cầu sinh hoạt, cơ sở y tế, trường học và các nhu cầu thiết yếu.

Đối với vùng ven biển, cù lao và bán đảo Cà Mau, các địa phương cần chuẩn bị nguồn cấp dự phòng, giảm thất thoát nước sạch, tăng cường kết nối giữa các vùng cấp nước. Các đơn vị cấp nước phải theo dõi độ mặn, mực nước và chất lượng nước tại cửa lấy nước; chủ động tích trữ nước ngọt khi điều kiện cho phép, đồng thời chuẩn bị nguồn thay thế và phương tiện vận chuyển nước khi cần thiết.

Bộ cũng yêu cầu kiểm tra khả năng khai thác nước dưới đất, chất lượng nước và tình trạng thiết bị tại các công trình dự phòng; rà soát các hồ chứa, giếng khoan có thể huy động để hỗ trợ những khu vực có nguy cơ thiếu nước. Người dân được khuyến khích thu gom, tích trữ và sử dụng nước mưa phù hợp nhằm tăng nguồn nước tại chỗ.

Cùng với bảo đảm nước sinh hoạt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương xây dựng phương án điều tiết, tích trữ và sử dụng nước tiết kiệm cho sản xuất ngay từ cuối năm 2026. Các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi cần cập nhật phương án ứng phó El Nino, phối hợp vận hành các hệ thống thủy lợi theo diễn biến nguồn nước và độ mặn, tận dụng thời điểm thuận lợi để lấy, trữ nước ngọt.

Tại các vùng chuyên canh cây ăn quả, cây trồng có giá trị cao ở Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ, cần tận dụng kênh, hồ, ao và ô bao để tích trữ nước, ưu tiên bảo vệ những loại cây nhạy cảm với mặn như sầu riêng. Đồng thời, rà soát lịch xuống giống, bố trí cây trồng, vật nuôi và diện tích nuôi trồng thủy sản phù hợp; chủ động chuyển đổi cơ cấu sản xuất hoặc cắt giảm diện tích gieo trồng khi không bảo đảm nguồn nước.

Bộ cũng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi; áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, giảm thất thoát trên kênh dẫn, tăng cường tuần hoàn và tái sử dụng nước. Các địa phương cần kiểm soát nguồn xả thải vào sông Tiền, sông Hậu, nhất là tại khu vực lấy nước sinh hoạt, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước theo quy định.

Chủ động tích trữ nước ngọt là giải pháp quan trọng nhằm ứng phó nguy cơ thiếu nước trong mùa khô 2026–2027 (Ảnh minh họa).

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ sớm được kỳ vọng góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, duy trì sản xuất và hạn chế thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026–2027.

Trọng Vinh