Nam Đàn - Nghệ An: Dự án xử lý sạt lở khu vực Rú Truông ở xã Nam Thái liệu có gì cần làm rõ?

MTXD - Dự án xử lý sạt lở khu vực Rú Truông (Dự án Rú Truông) ở xã Nam Thái, (huyện Nam Đàn, Nghệ An) do UBND huyện Nam Đàn làm chủ đầu tư và được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản (số 2788/GP-UBND vào ngày 7/9/2023). Thời gian tới khi mùa mưa đến gần, dự án hứa hẹn sẽ xử lý được nguy cơ sạt lở và ảnh hưởng tới môi trường sống của người dân ở khu vực Rú Truông nhiều năm qua.

Dự án xử lý sạt lở khu vực Rú Truông ở xã Nam Thái, huyện Nam Đàn

Dự án xử lý sạt lở khu vực Rú Truông ở xã Nam Thái, huyện Nam Đàn nhìn từ trên cao

Theo tìm hiểu, đây là dự án được thực hiện, thi công tại dãy núi mang trong mình rất nhiều dấu ấn, trầm tích lịch sử của huyện Nam Đàn, cũng như tỉnh Nghệ An. Không những thế, dãy núi này còn nằm trong khu vực rừng đặc dụng được bảo vệ nghiêm ngặt.

Theo nội dung của Giấy phép khai thác khoáng sản (số 2788/GP-UBND vào ngày 7/9/2023 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ký), cho phép Công ty TNHH Tình Vinh (Địa chỉ: Xóm 7, Xã Nam Thái, Huyện Nam Đàn, Tỉnh Nghệ An) khai thác đất làm vật liệu san lấp trong phạm vi Dự án với diện tích khu vực cấp phép 8,37ha, chiều sâu khai thác đã được UBND huyện Nam Đàn phê duyệt tại quyết định số 6061/QĐ-UBND ngày 30/12/2022, trữ lượng cho phép là 616.320 m3 nguyên khối, công suất khai thác 308.160m3 nguyên khối/năm, tương đương 397.526,4m3 nguyên khối/năm, trong thời gian 24 tháng kể từ ngày ký giấy phép.

Để tìm hiểu thêm về Dự án Rú Truông, chúng tôi đã liên hệ tới bà Lê Thị Hương - Chủ tịch UBND xã Nam Thái, bà cho biết mới về nên chưa nắm được nhiều về thông tin dự án và giao lại cho ông Trần Văn Trung công chức địa chính xã trả lời, ông này cho biết: “Dưới chân Rú Truông hiện có 13 hộ bị ảnh hưởng và dự án cũng chỉ ảnh hưởng trong phạm vi chủ yếu 13 hộ thuộc xóm Hồng Sơn do cách Rú Truông không có dân và dưới đường 46 cũng không có dân”.

Địa phương chủ yếu giám sát về môi trường là chính, về thủ tục đấu nối ra QL46 thì mới được xem qua về quyết định phê duyệt nên không nắm được đã có đấu nối hay chưa, tôi nghĩ là có nhưng chắc thì không biết, còn về môi trường thì đơn vị thi công đảm bảo, trước khi xe ra khỏi khu vực Mỏ vào Quốc Lộ phải chạy qua bể nước. Trước đây do dân lấy đất cải tạo để làm vườn nên có sạt ít chưa thiệt hại về người và tài sản nhưng nguy cơ khi mưa xuống gây sạt lở. Ông Trung nói thêm.

Khu vực dân cư nằm dưới chân Rú Truông

Dự án nằm trên diện tích chủ yếu là Rừng Đặc dụng

Khi xin tiếp cận một số tờ trình của xã về việc xin được cải tạo cải tạo sườn đất chống sạt lở tại Rú Truông thì chúng tôi được tiếp cận một tờ trình phô tô về việc xin ý kiến phương án xử lý sạt lở Núi Truông, xã Nam Thái, huyện Nam Đàn (số 300/TTr – UBND ngày 30/8/2022) do ông Văn Bá Hoà ký đóng dấu còn những tờ trình khác thì chưa được tiếp cận với lý do mới về, thất lạc hoặc không nắm.

Để mục sở thị, PV tạp chí Môi trường Xây Dựng đã đến khu vực dưới chân Rú Truông, tại đây chúng tôi chứng kiến cả quả núi lớn đã bị đào, cắt gọt mất phần ngọn, và gọt phân tầng, trên nhìn xuống như một Mỏ đất có trữ lượng lớn. Máy múc gầm rú, đào xới, xúc đất đổ lên thùng xe tải hạng nặng chở đi đến một số công trường, đất vương vãi ra mặt đường Quốc Lộ 46 gây bụi cho người đi đường.

Theo tìm hiểu, khu vực đang thực hiện dự án thuộc quy hoạch rừng đặc dụng dụng do Ban Quản lý Rừng đặc dụng Nam Đàn quản lý, vì vậy chúng tôi đã có trao đổi với ông Đậu Đình Hùng – Trưởng Ban QLRĐD Nam Đàn, ông cho biết:

“Dự án có trên 8ha thuộc diện tích rừng đặc dụng, dự án xuất phát từ những năm trước 2020 - 2021, lúc đó tôi nguyên là trưởng ban cục, từ tháng 11/2011 thì mới lên đây khi đó hầu như các văn bản đã cơ bản, về thủ tục pháp lý sau khi họ trình ngoài bộ thì được UB tỉnh chấp thuận thủ tục đầu tư, về chủ đầu tư thì UBND huyện được duyệt, quá trình hồ sơ để xây dựng thủ tục thì bên B, Công ty Tình Vinh họ làm việc. Trong quá trình thực hiện dự án sẽ có một ban Giám sát bao gồm các cơ quan chức năng, sau khi thực hiện họ bàn giao cho mình”

Đất vương vãi ra mặt đường Quốc Lộ 46 gây bụi cho người đi đường

Dự án thực hiện từ giữa năm 2023, khi họ thực hiện thì hiện trạng rừng sạch, trong quá trình thực hiện theo phương án đề ra, chúng tôi thường xuyên kiểm tra nhắc nhở theo đúng thiết kế. Ông Hùng nói thêm.

Khi xin tiếp cận một số văn bản liên quan đến vấn đề này thì ông Hùng chỉ cho chúng tôi tiếp cận được “Giấy phép khai thác khoáng sản” như đã nói ở trên, còn lại không có giấy tờ thủ tục gì thêm.

Đây là Dự án được cho là kéo dài từ đầu năm 2021 và đến 2023 mới được thực hiện, người dân xung quanh khu vực chân núi Truông đã có nhiều thấp thỏm liên quan đến nguy cơ về sạt lở cũng như môi trường sống bị ảnh hưởng về mùa mưa, họ đã có nhiều lần phản ánh qua các cuộc tiếp xúc cử tri và xã cũng đã có nhiều tờ trình báo cáo huyện Nam Đàn cũng như UBND tỉnh Nghệ An nhưng với nhiều con số về khối lượng và trữ lượng khác nhau qua nhiều lần khảo sát các vết nứt ở Rú Truông và số hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Xin kính chuyển những thông tin trên đến UBND tỉnh Nghệ An, huyện Nam Đàn và các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý.

Vấn đề này chúng tôi sẽ tiếp tục đề cập.

Huy Hùng