Nam Định – Miền đất “làng cổ, phố nghề”

MTXD - Nằm ở phía Đông Nam vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, Nam Định đang bảo tồn và lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, trong đó có các phong tục, tín ngưỡng, lễ hội, làng nghề, di tích lịch sử văn hóa… Ngoài các giá trị di sản văn hóa ấy Nam Định còn có điều kiện phát triển du lịch sinh thái, đặc biệt là du lịch biển. Vùng đất này luôn mời gọi, chào đón du khách gần xa về khám phá và trải nghiệm.

Di tích Đền Trần Nam Định

Tiếng hát chiều cất lên tha thiết, gợi dậy cả một trời thương nhớ đất Thành Nam: Nam Định mình ơi… nôn nao nỗi nhớ nghe tiếng còi tàu. Chia tay đêm Vị Xuyên mưa giăng đầy phố nhỏ, ai đợi người đi xa nơi bến xưa. Chợt nghe câu hát văn nao lòng…

Quê hương là thế, cứ nhắc đến là nhớ, cứ nghe thấy là thương, cứ rưng rưng, bồn chồn khi trở lại…

Nam Định – Quê hương yêu dấu, miền văn hóa “Non Côi, Sông Vị” giàu truyền thống văn chương với những tên tuổi thi nhân lừng lẫy: Tú Xương, Nguyễn Bính, Á Nam Trần Tuấn Khải… niềm tự hào của người dân Nam Định. Cùng với các di tích lịch sử văn hóa, Nam Định còn có trên 70 làng nghề với các ngành nghề và sản phẩm truyền thống như nghề chạm khảm gỗ, sơn mài, đúc đồng, mây tre đan, trồng cây cảnh.

Cột cờ Nam Định

Sẽ thật thiếu sót nếu như khi nói về Nam Định mà ta không nhắc tới những nhà thơ, nhà văn nổi tiếng của mảnh đất Thành Nam. Ta bắt gặp tuổi thơ cay đắng, ngậm ngùi của chú bé Hồng - cuốn hồi kí đẫm nước mắt về thời thơ ấu cơ cực, tủi nhục của chính tác giả Nguyên Hồng, mà không khỏi thương cảm cho những đứa trẻ sinh ra mà không nhận được sự yêu thương từ gia đình của mình. Ta cũng ngây ngất trong những vẫn thơ tình chân chất, bình dị của nhà thơ quê mùa Nguyễn Bính.Ta cũng cảm nhận được sự lạc lõng, căm phẫn của Trần Tế Xương với chế độ thực dân phong kiến thối nát qua những vần thơ trào lộng, mỉa mai, châm biếm.Hay những vần bài thơ mang đậm màu sắc của vùng nông thôn Bắc Bộ trong thơ Nguyễn Khuyến.

Một góc phố Lê Hồng Phong, thành phố Nam Định (Nam Định) giữ nhiều nét cổ thu hút các bạn trẻ đến chụp ảnh lưu niệm.

Nam Định là quê hương của nhà Trần. 750 năm trước đây, nhà Trần đã dấy nghiệp và phát tích ở vùng đất Thành Nam. Trên vùng đất cổ của Nam Định mang trong mình nguồn tài nguyên du lịch văn hóa vô cùng đa dạng phong phú. Trên địa bàn tỉnh có nhiều lễ hội gắn với di tích, lễ hội đầu xuân, lễ hội làng..Về lễ hội ở Nam Định, du khách sẽ bắt gặp hình ảnh của người dân đã sân khấu hóa cuộc sống sông nước ví dụ như múa rối nước, lễ hội bắt vịt…Về với Nam Định du khách còn được tham quan các làng nghề truyền thống mang đậm chất lịch sử dân gian.

Hiện nay, toàn tỉnh Nam Định có 142 làng nghề, trong đó có 80 làng nghề được UBND tỉnh công nhận. Làng nghề nông thôn của Nam Định được chia làm 05 nhóm làng nghề chính (1) Nhóm làng nghề chế biến, bảo quản nông lâm thủy sản; (2) Nhóm làng nghề sản xuất đồ gỗ, mây tre đan, thủy tinh, dệt may, cơ khí, tái chế; (3) Nhóm làng nghề sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; (4) Nhóm làng nghề gây trồng và kinh doanh sinh vật cảnh; (5) Nhóm làng nghề xây dựng và các dịch vụ khác phục vụ sản xuất, đời sống dân cư nông thôn) và được phân bổ ở tất cả các huyện và thành phố. Trong đó, tập trung nhiều nhất ở các huyện Hải Hậu: 41 làng nghề (chiếm 28,9%); huyện Ý Yên: 25 làng nghề (chiếm 17,6%) và huyện Nam Trực: 21 làng nghề (chiếm 14,8%). Nhóm làng nghề truyền thống (xuất hiện trên 50 năm) của tỉnh có 29 làng nghề truyền thống, với các sản phẩm như: cây cảnh, đồ đồng, đồ gỗ, mây tre đan...

Những chum nước mắm thơm ngon đậm đà tại làng nghề nước mắm Sa Châu

Phía sau nhịp sống bình lặng, Nam Định luôn tiềm ẩn sức sống mãnh liệt của một nền văn hóa dân tộc chưa hề phai nhạt theo thời gian. Lễ hội Đền Trần với hình ảnh 14 vị vua cùng Đức Thánh Trần Hưng Đạo luôn là nguồn cội để mọi người dân Việt hướng về tinh thần đoàn kết dân tộc. Tại Khu di tích lịch sử văn hóa Trần hiện hữu 45 di tích gắn liền với lịch sử Vương triều hưng thịnh bậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Xưa kia, nơi đây vốn là hành cung Thiên Trường được coi như kinh đô thứ hai của đất nước, cho tới nay luôn có sức thu hút với du khách trong nước và quốc tế.

Hơn 750 năm đã đi qua với biết bao thăng trầm của lịch sử. Thành Nam hôm nay đang từng bước đi lên, phát triển không ngừng. Những giá trị văn hoá truyền thống lâu đời vẫn đang được người dân nơi đây lưu giữ để truyền lại cho các thế hệ con cháu mai sau. Nơi đây, vẫn còn những con phố tường mái rêu phong, những tên làng, tên phố đã đi vào sử sách, đồng hành cùng với thời gian như: Bến Ngự, Hàng Tiện, Hàng Đồng, Bến Thóc, Hàng Sắt, Máy Dệt, Máy Tơ, Cột cờ, Chùa Vọng Cung… Đây chính là những nét đẹp, những dấu ấn không thể phai mờ về mảnh đất có bề dày lịch sử hàng trăm năm văn hiến.

Nón lá- Biểu tượng văn hóa của dân tộc Việt (Làng nghề nón lá Nghĩa Châu)

Những người con Nam Định đang sinh sống, làm việc và học tập tại thủ đô Hà Nội cũng như mọi miền đất nước luôn hướng về cội nguồn với tình yêu, nỗi nhớ và niềm tự hào về quê hương đất học Thành Nam. Có người đã đi xa gần 30 năm mà ta vẫn còn da diết nhớ, có người cách tới nửa vòng trái đất mà vẫn cảm giác thân thiết, gần gũi như đang còn ngay ở bên cạnh. Hẳn là vì người Nam Định đặc biệt quá mà người ta cũng tò mò về mảnh đất mà họ đã sinh ra và lớn lên. Càng tò mò càng tìm hiểu, càng hiểu lai càng yêu, và lúc giật mình nhìn lại không biết mình đã yêu mảnh đất Thành Nam này từ bao giờ rồi...

TRẦN TUẤN ANH