Nhà ở xã hội đạt 77% chỉ tiêu, nguồn cung vẫn cần được tăng tốc

MTXD - Đến hết tháng 7/2026, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng. Kết quả này đạt khoảng 77% chỉ tiêu của Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

875 dự án đang được triển khai

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”, đến hết tháng 7/2026, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai.

Trong số này, 289 dự án đã hoàn thành với quy mô 197.805 căn, tổng mức đầu tư khoảng 162.912 tỷ đồng. 270 dự án đã khởi công xây dựng, đang tiếp tục triển khai với quy mô 270.409 căn, tổng mức đầu tư khoảng 222.709 tỷ đồng.

Ngoài ra, 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, với quy mô 305.243 căn và tổng mức đầu tư khoảng 251.938 tỷ đồng.

Tại Nghị quyết số 07/NQ-CP ngày 12/1/2026, Chính phủ đã điều chỉnh chỉ tiêu của Đề án từ 1.062.200 căn lên 1.140.600 căn trong giai đoạn 2021-2030. Với số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư, tiến độ thực hiện hiện đạt khoảng 77% chỉ tiêu đề ra.

Một số địa phương có kết quả triển khai tích cực gồm Hải Phòng, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa và Cà Mau.

Hơn 10.000ha đất được quy hoạch cho nhà ở xã hội

Cùng với việc triển khai các dự án, công tác chuẩn bị quỹ đất phát triển nhà ở xã hội cũng được các địa phương quan tâm. Theo Bộ Xây dựng, cả nước đã quy hoạch khoảng 1.986 vị trí với tổng diện tích khoảng 10.279ha đất dành cho phát triển nhà ở xã hội.

Trong đó có khoảng 6.047ha là quỹ đất độc lập tại 944 vị trí; khoảng 3.174ha thuộc 837 quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại; khoảng 475ha tại 123 quỹ đất của lực lượng vũ trang nhân dân và khoảng 583ha dành cho nhà lưu trú công nhân tại 82 quỹ đất.

Ảnh minh họa. 

Một số địa phương đã bố trí quỹ đất với diện tích lớn cho phát triển nhà ở xã hội như Đồng Nai khoảng 1.723ha, TP.HCM khoảng 1.740ha, Hà Nội khoảng 1.555ha, Bắc Ninh khoảng 754ha, Tây Ninh khoảng 570ha và Quảng Ngãi khoảng 461ha.

Việc chủ động tạo lập quỹ đất được đánh giá là một trong những điều kiện quan trọng để thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội, nhất là tại những địa bàn có đông công nhân, người lao động và nhu cầu nhà ở lớn.

Nguồn cung vẫn chưa đáp ứng nhu cầu

Mặc dù số lượng dự án đang được triển khai tăng, Bộ Xây dựng nhận định nguồn cung nhà ở xã hội thực tế đưa ra thị trường vẫn còn hạn chế so với nhu cầu của người thu nhập thấp, công nhân và người lao động tại các đô thị, khu công nghiệp. Đặc biệt, nguồn cung nhà ở cho thuê vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Một trong những khó khăn được chỉ ra là tại một số địa phương, việc bố trí ngân sách cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật để tạo quỹ đất sạch còn hạn chế.

Bên cạnh đó, một số quỹ đất nhà ở xã hội được quy hoạch ở vị trí xa trung tâm đô thị hoặc xa khu, cụm công nghiệp. Hệ thống giao thông kết nối chưa đồng bộ có thể làm gia tăng thời gian đi lại, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người lao động.

Thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng và nhà ở tại một số địa phương còn kéo dài. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa đồng bộ cũng ảnh hưởng đến thời gian chuẩn bị đầu tư và chi phí của doanh nghiệp.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ cũng là một vấn đề được Bộ Xây dựng lưu ý. Các dự án nhà ở, đặc biệt nhà ở xã hội, thường cần nguồn vốn lớn trong khi thời gian thu hồi vốn dài, nhất là đối với các dự án nhà ở cho thuê. Trong khi đó, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách cho lĩnh vực này còn hạn chế so với nhu cầu.

Bộ Xây dựng cũng cho biết quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và điều chỉnh các quy hoạch liên quan đang đặt ra yêu cầu rà soát, cập nhật, tích hợp lại quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chương trình phát triển đô thị. Đây cũng là yếu tố có thể tác động đến tiến độ chuẩn bị đầu tư và triển khai các dự án bất động sản, trong đó có nhà ở xã hội.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về quỹ đất, thủ tục đầu tư, hạ tầng và nguồn vốn sẽ có ý nghĩa quan trọng để chuyển số lượng dự án đang triển khai thành nguồn cung thực tế, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp và công nhân tại các đô thị, khu công nghiệp.

THANH TÙNG (t/h)