MTXD – Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22, Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn và Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 mở ra cơ hội kết nối sản xuất với thị trường, thúc đẩy du lịch trải nghiệm và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Đây cũng là hướng đi góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Tối 8/10, tại Khu Hội chợ triển lãm giao dịch Kinh tế và thương mại, số 489 đường Hoàng Quốc Việt, Hà Nội, Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 cùng Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn và Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 chính thức khai mạc.

Chuỗi sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức từ ngày 8 đến 12/10, với sự tham gia của hơn 50 đơn vị đến từ 19 tỉnh, thành phố, quy mô 100 gian hàng cùng các không gian trưng bày, triển lãm. Các sản phẩm được giới thiệu đa dạng, từ hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề truyền thống đến sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên và các sản phẩm đặc trưng vùng miền.

Các đại biểu cắt băng khai mạc. 

Không chỉ là nơi trưng bày, giới thiệu sản phẩm, hội chợ còn tạo điều kiện để nghệ nhân, hợp tác xã, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất tiếp cận thị trường, tìm kiếm đối tác và mở rộng kênh phân phối. Đây là cơ hội để các sản phẩm truyền thống tăng khả năng cạnh tranh, đồng thời giúp người tiêu dùng hiểu hơn về giá trị văn hóa, kỹ thuật và công sức lao động kết tinh trong từng sản phẩm.

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng chịu tác động từ quá trình chuyển đổi số và sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng, việc mở rộng thị trường cho sản phẩm làng nghề có ý nghĩa quan trọng. Nếu chỉ dựa vào phương thức tiêu thụ truyền thống, nhiều cơ sở sản xuất sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận khách hàng mới, đặc biệt là nhóm người tiêu dùng trẻ và thị trường ngoài địa phương.

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hội chợ năm nay chú trọng kết nối các cơ sở sản xuất với doanh nghiệp phân phối, hệ thống siêu thị và các kênh thương mại điện tử. Hoạt động quảng bá trực tiếp được kết hợp với livestream và ứng dụng mã QR nhằm cung cấp thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất và nguồn gốc hàng hóa.

 Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại sự kiện.

Việc ứng dụng công nghệ trong xúc tiến thương mại góp phần đa dạng hóa phương thức tiếp cận khách hàng, nâng cao tính minh bạch thông tin và hỗ trợ các cơ sở sản xuất thích ứng với xu hướng kinh doanh hiện đại. Đối với các hộ sản xuất, hợp tác xã và cơ sở thủ công quy mô nhỏ, đây cũng là cơ hội để từng bước nâng cao năng lực quảng bá, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Tuy nhiên, để những cơ hội này chuyển hóa thành hiệu quả lâu dài, các chủ thể làng nghề cần quan tâm hơn đến chất lượng sản phẩm, mẫu mã, bao bì, truy xuất nguồn gốc và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc kết hợp giữa giá trị truyền thống với đổi mới thiết kế, phương thức sản xuất và phân phối sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng, tạo điều kiện để nghề truyền thống phát triển ổn định.

Một điểm nhấn của chuỗi sự kiện là Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn. Hoạt động này hướng tới việc kết nối sản phẩm làng nghề với các điểm đến, qua đó hình thành những trải nghiệm du lịch gắn với không gian sản xuất, văn hóa và đời sống của cộng đồng địa phương.

Nếu hội chợ đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, du lịch trải nghiệm tạo điều kiện để du khách trực tiếp tìm hiểu nơi sản phẩm được làm ra, gặp gỡ nghệ nhân và khám phá những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi nghề truyền thống.

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, khi đến thăm làng nghề, du khách có thể nghe nghệ nhân giới thiệu về nghề, thử nặn gốm hoặc trải nghiệm một công đoạn đan lát. Qua những hoạt động trực tiếp này, người tham quan hiểu rõ hơn sự khéo léo, tỉ mỉ và công sức của người thợ. Sản phẩm được lựa chọn sau chuyến đi cũng có thể gắn với những trải nghiệm đáng nhớ, góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề và địa phương.

Cùng với hoạt động tham quan, chuỗi sự kiện còn có không gian “Ngôi nhà chung”, trình diễn nghề, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, trò chơi dân gian và kết nối với doanh nghiệp lữ hành. Những hoạt động này góp phần giới thiệu sinh động hơn đời sống nông thôn Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội để các địa phương xây dựng sản phẩm du lịch phù hợp với đặc trưng văn hóa và điều kiện thực tế.

Ban tổ chức trao giải cho các tác giả, nghệ nhân có sản phẩm đạt giải tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026.

Phát triển du lịch gắn với làng nghề có thể tạo thêm nguồn thu ngoài hoạt động sản xuất truyền thống. Người dân không chỉ bán sản phẩm mà còn có thể tham gia cung cấp dịch vụ trải nghiệm, giới thiệu nghề, hướng dẫn du khách, phục vụ ẩm thực và tổ chức các hoạt động văn hóa bản địa.

Đây là hướng đi có ý nghĩa đối với những địa phương sở hữu nghề truyền thống lâu đời nhưng còn hạn chế về đầu ra sản phẩm hoặc cơ hội việc làm. Khi các hoạt động du lịch được tổ chức phù hợp, người dân có thêm điều kiện cải thiện thu nhập, tạo việc làm tại chỗ và duy trì sự gắn bó với nghề.

Dù vậy, việc kết nối làng nghề với du lịch cần được triển khai bài bản, tránh phát triển tự phát hoặc chỉ tập trung vào hoạt động mua bán. Các địa phương cần phối hợp với nghệ nhân, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp lữ hành để xây dựng chương trình trải nghiệm có chất lượng, đồng thời bảo đảm điều kiện hạ tầng, vệ sinh môi trường, an toàn cho du khách và giữ gìn không gian văn hóa truyền thống.

Đặc biệt, lợi ích từ hoạt động du lịch cần được chia sẻ hợp lý với cộng đồng. Khi người dân được tham gia và trực tiếp hưởng lợi, họ sẽ có thêm động lực bảo vệ cảnh quan, gìn giữ nghề và truyền lại những giá trị văn hóa cho thế hệ sau.

Cùng với hoạt động xúc tiến thương mại và du lịch, Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 với thông điệp “Tinh hoa nghề Việt sáng tạo, nâng tầm giá trị và hội nhập” là điểm nhấn của chuỗi sự kiện. Đây là năm thứ sáu hội thi được tổ chức trong nước.

Theo Ban tổ chức, hội thi tiếp nhận 453 sản phẩm của 256 tác giả, nhóm tác giả đến từ ba miền đất nước. Đáng chú ý, tác giả cao tuổi nhất là 81 tuổi, trong khi tác giả nhỏ tuổi nhất mới 11 tuổi.

Sự tham gia của nhiều thế hệ cho thấy nghề thủ công truyền thống vẫn có khả năng khơi dậy niềm đam mê và tinh thần sáng tạo trong cộng đồng. Những nghệ nhân cao tuổi mang theo kinh nghiệm, kỹ thuật và tri thức được tích lũy qua nhiều năm; trong khi thế hệ trẻ có thể đóng góp ý tưởng mới, cải tiến mẫu mã và tìm kiếm phương thức tiếp cận thị trường phù hợp hơn.

Trong quá trình phát triển làng nghề, việc bảo tồn kỹ thuật truyền thống cần đi đôi với đổi mới sáng tạo. Mỗi sản phẩm không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục và đặc trưng của từng địa phương. Vì vậy, đổi mới cần dựa trên nền tảng bản sắc, tránh làm mất đi những yếu tố tạo nên nét riêng của sản phẩm.

Bên cạnh việc tôn vinh nghệ nhân, cần chú trọng tạo điều kiện để người trẻ học nghề, có việc làm và ổn định cuộc sống từ nghề truyền thống. Đào tạo kỹ năng, hỗ trợ phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và ứng dụng công nghệ là những giải pháp cần thiết để nâng cao sức cạnh tranh của các cơ sở sản xuất.

Ở góc độ phát triển kinh tế nông thôn, làng nghề không chỉ tạo ra sản phẩm hàng hóa mà còn góp phần duy trì việc làm, bảo tồn tri thức dân gian và củng cố bản sắc cộng đồng. Khi nghề truyền thống được duy trì hiệu quả, người dân có thêm cơ hội phát triển kinh tế ngay tại địa phương, hạn chế tình trạng mai một nghề và góp phần giữ gìn các giá trị văn hóa đặc trưng.

Từ kết nối thị trường, thúc đẩy du lịch trải nghiệm đến khuyến khích sáng tạo, chuỗi sự kiện năm 2026 đặt ra hướng tiếp cận gắn kết hơn giữa bảo tồn làng nghề và phát triển kinh tế. Để hướng đi này phát huy hiệu quả lâu dài, cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, nghệ nhân và cộng đồng dân cư.

Phát huy giá trị làng nghề vì thế không chỉ là mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn là tạo sinh kế bền vững, nâng cao chất lượng đời sống và bảo tồn những giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Khi nghề truyền thống có thị trường, người lao động có thu nhập và thế hệ trẻ có cơ hội tiếp nối, làng nghề sẽ có thêm nền tảng để phát triển trong đời sống hiện đại.

Thanh Tùng