Quảng Bình: Trưng bày và trình diễn lễ hội “ Mừng cơm mới” của đồng bào dân tộc Bru – Vân Kiều.

MTXD - Cục Di sản Văn hoá - Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao tỉnh Quảng Bình, UBND huyện Lệ Thuỷ tổ chức Trưng bày và trình diễn lễ hội Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Bru- Vân Kiều.

Vừa qua, tại Bảo tàng tỉnh Quảng Bình đã diễn ra buổi lễ Trưng bày và trình diễn lễ hội mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Bru - Vân kiều xã Ngân Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình. Tới dự có  đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, cùng các sở, ban nghành liên quan. Về phía Cục di sản có PGS. TS. Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đông Di sản văn hoá Quốc gia.

Chương trình bảo tồn văn hóa này nằm trong Dự án Mô hình Di sản Phi vật thể, kết nối gắn với các hành trình du lịch, để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng của Bộ Văn Hóa - Thể Thao Và Du lịch.

Phó GS -TS Đặng Văn Bài, Phó chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc Gia phát biểu

Dân tộc thiểu số Bru - Vân Kiều sinh sống chủ yếu ở vùng núi phía tây Quảng Bình, là vùng có khí hậu khắc nghiệt, hạn hán, mưa lũ, thiên tai triền miên.  Đồng bào Bru- Vân Kiều phải sống du canh du cư, hoạt động sinh sống bằng cách phát, đốt, cốt, trỉa để sinh tồn, dựa vào tự nhiên là chính, do đó đời sống của người Bru-Vân Kiều khá khép kín.

Đồng bào Bru - Vân Kiều trình diễn lễ hội cúng cơm mới

Trong các sinh hoạt văn hóa của mình, bà con dân tộc Bru - Vân Kiều rất coi trọng các lễ cúng mùa vụ. Các cư dân tin vào các thần linh huyền bí (Yang), coi vạn vật hữu linh và  thờ thần lúa. Thần lúa được coi là vị thần quan trọng nhất mang lại ấm no hạnh phúc cho dân tộc. Bởi vậy người Bru- Vân Kiều luôn bảo lưu các lễ hội liên quan đến thần lúa như lễ trỉa hạt, lễ mừng cơm mới. Các lễ cúng liên quan khá sâu sắc đến hoạt động sản xuất như khâu phát, đốt cốt, trỉa, tuốt lúa và cất giữ lúa...

Lễ hội mừng cơm mới thường được tổ chức vào trung tuần của tháng 10 tháng 11 âm lịch hàng năm. Được bà con dân tộc Bru - Vân Kiều gọi là tư ka bôn. Đây là nghi lễ được tiến hành khi vụ mùa kết thúc một chu kỳ sản xuất để bước vào một vụ mùa mới.

Đại diện lãnh đạo Sở, ban ngành cùng đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều tham dự lễ hội mừng cơm mới

Đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều cúng tạ ơn các thần linh đã phù hộ cho một vụ mùa tốt, đồng thời cầu xin thần lúa, và các vị thần sông, thần núi cho vụ mùa mới tốt hơn. Lễ hội còn là dịp để cầu phúc, cầu sức khỏe cho dân làng được an bình, hạnh phúc. Lễ được kéo dài 2 ngày 1 đêm, và lễ hội mừng lúa mới được xem như là cái Tết của dân tộc Bru-Vân Kiều. 

Lễ hội mừng lúa mới của đồng bào Bru - Vân Kiều toát lên đầy đủ những sắc thái của nền văn hóa tộc người. Đây được xem là loại hình văn hóa phi vật thể ở vùng núi phía tây Quảng Bình cần được bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc. Bảo tồn và phát triển lễ hội Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều cũng là cách giúp người dân nơi đây phát triển du lịch với mô hình du lịch văn hoá cộng đồng, bằng cách lấy giá trị văn hoá cốt yếu của bà con Bru - Vân Kiều làm trọng tâm để kết nối với các diểm du lịch khác trên địa bàn toàn tỉnh Quảng Bình, góp phần thúc đẩy phát triển ngành Du lịch trong định hướng phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của tỉnh.

Tiến Hùng