Quảng Ngãi: Nỗ lực chặn nạn “cát tặc” khai thác khoáng sản trái phép

MTXD - Trước tình trạng khai thác cát trái phép rầm rộ tại Quảng Ngãi thời gian qua, chính quyền các cấp tỉnh Quảng Ngãi kiên quyết mạnh tay xử lý, lập hồ sơ điều tra các vụ việc để tránh thất thoát tài nguyên.

Theo tìm hiểu, từ tháng 7/2023 đến nay, trên địa bàn tỉnh có 3 mỏ cát thương mại đủ điều kiện đi vào khai thác, gồm mỏ cát thôn Vạn Xuân 2 (xã Hành Thiện, huyện Nghĩa Hành), mỏ cát thôn An Tráng (xã Nghĩa Thắng, huyện Tư Nghĩa) và mỏ cát Tịnh An - Nghĩa Dũng (TP.Quảng Ngãi). Giá cát mà các chủ mỏ đăng ký bán ra thị trường là 250 nghìn đồng/m3 tại mỏ Vạn Xuân 2; 220 nghìn đồng/m3 tại mỏ An Tráng và 340 nghìn đồng/m3 tại mỏ Tịnh An - Nghĩa Dũng. Hiện tại, các mỏ cát này đã chấp hành việc lắp đặt trạm cân, camera theo yêu cầu của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, theo phản ánh của các chủ mỏ, lượng cát khai thác trái phép quá lớn, với giá bán rẻ đang chiếm lĩnh thị trường. Điều này gây khó khăn cho hoạt động khai thác cát thương mại của các doanh nghiệp, gây bất ổn thị trường, mất an ninh trật tự, thất thoát tài nguyên khoáng sản.

Nhiều vòi hút cát trên sông của các đối tượng khai thác cát trái phép.

 Quảng Ngãi rà soát các vị trí, khu vực mỏ cát có khả năng tiếp tục xảy ra hoạt động khai thác cát trái phép nhằm xử lý dứt điểm tình trạng này.

Do khan hiếm cát xây dựng, giá cát bị đẩy lên cao nên đã sinh ra trộm cát, khai thác cát trái phép ngang nhiên giữa ban ngày, xuyên đêm trong thời gian qua. Trên địa bàn các huyện Tư Nghĩa, Sơn Tịnh, TP. Quảng Ngãi, cùng các vùng hạ lưu sông Vệ, sông Trà Khúc… tình trạng khai thác cát trái phép thời gian qua rất rầm rộ. Tình trạng khai thác cát trái phép tại Quảng Ngãi ngang nhiên diễn ra thách thức pháp luật, gây nhức nhối trong dư luận. Hiện nay, UBND các huyện Tư Nghĩa, Sơn Tịnh và TP.Quảng Ngãi đang quyết liệt triển khai các biện pháp ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép. UBND TP.Quảng Ngãi cũng đã chỉ đạo các lực lượng chức năng, UBND các xã, phường triển khai ngay biện pháp trấn áp mạnh, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với hành vi vi phạm. Đồng thời, yêu cầu Công an TP.Quảng Ngãi khẩn trương lập chuyên án điều tra xử lý nghiêm hành vi khai thác cát trái phép. Với huyện Tư Nghĩa, những ngày qua, UBND huyện đã thành lập đoàn kiểm tra, rà soát các vị trí khai thác cát trái phép để áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Trong đó, tập trung vào địa bàn 2 xã Nghĩa Kỳ, Nghĩa Thuận. Còn với UBND huyện Sơn Tịnh, đã yêu cầu công an huyện tăng cường kiểm soát phương tiện vận tải cát từ vị trí sông Trà Khúc không có mỏ lên đường, lập biên bản xử lý, tịch thu phương tiện, nếu vi phạm có tổ chức, tái phạm sẽ khởi tố vụ án.

Theo quy định, mỏ cát chỉ được phép khai thác từ 7h đến 17h mỗi ngày.

Đổ các Ụ bê tông chắn ngang đường tiếp cận những trạm trung chuyển cát trái phép dọc hai bên sông Trà Khúc.

Ông Trà Thanh Danh, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ngãi khẳng định: “Chính quyền địa phương, công an đã phát hiện, xử lý một số trường hợp khai thác, mua bán, vận chuyển cát trái phép tại đây. Tuy nhiên, đối tượng khai thác cát trái phép tìm cách đối phó để trộm cát. Hoạt động khai thác cát trái phép tại đây đã được phát hiện nhưng chưa có biện pháp ngăn chặn hiệu quả. Có thể thấy, các đối tượng tổ chức khai thác cát trái phép sử dụng đủ mọi cách thức hòng qua mặt lực lượng chức năng, lén lút hoạt động. Tuy nhiên, quan điểm nhất quán của chính quyền Quảng Ngãi là cương quyết truy quét, tiếp tục đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước và tặng nặng chế tài nhằm xử lý có hiệu quả vấn nạn đã tồn tại dai dẳng lâu nay trên địa bàn”.

Ông Đặng Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi ngày 25/8 vừa qua cũng đã chỉ đạo các cơ quan chức năng khi phát hiện các doanh nghiệp, cá nhân và tổ chức khai thác cát trái phép sẽ lập biên bản phạt vi phạm hành chính, đồng thời, tịch thu phương tiện vận chuyển và thiết bị múc, xúc cát, củng cố hồ sơ, nếu vi phạm lần thứ 2 sẽ khởi tố. Đây là hành vi cố ý vi phạm, cố ý ăn cắp tài nguyên khoáng sản nên Tỉnh sẽ xử lý từ cán bộ (nếu buông lỏng quản lý) đến đối tượng khai thác, phương tiện vận chuyển và thiết bị dùng để khai thác.

Để lập lại trật tự, kỷ luật, kỷ cương trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản (cát) trong thời gian đến, các địa phương khẩn trương tập trung rà soát lại nội dung nào, điểm nào, việc nào, khâu nào chưa thực hiện tốt thì phải kịp thời chấn chỉnh, tổ chức thực hiện quản lý tài nguyên khoáng sản tốt hơn, đặc biệt là phải rà soát các vị trí, khu vực mỏ cát có khả năng tiếp tục xảy ra hoạt động khai thác cát trái phép để đề ra giải pháp quản lý hiệu quả nhằm xử lý dứt điểm tình trạng này. Báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện (qua Sở Tài nguyên và Môi trường) trước ngày 20/9/2023.

Nhằm chấn chỉnh, cũng như tăng cường công tác quản lý việc tổ chức khai thác tại các mỏ cát trúng đấu giá trên địa bàn, UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đã có văn bản chỉ đạo gửi tất cả các chủ thể có liên quan. Trong đó, chủ mỏ cát được yêu cầu tổ chức khai thác theo đúng quy định của pháp luật, Nghị định số 23/2020/NĐ-CP ngày 24/02/2020 của Chính phủ và nội dung Giấy phép được cấp. Đồng thời, phải hoàn thành việc chuẩn bị bãi lưu chứa, lắp đặt đầy đủ trạm cân, thiết bị camera giám sát và thông báo, kết nối, truyền dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường, Công an tỉnh, Cục Thuế tỉnh, UBND cấp huyện nơi có mỏ khoáng sản.

Cùng với đó là hoàn thành việc kê khai giá tại Sở Xây dựng Quảng Ngãi trước khi tiến hành khai thác khoáng sản theo Giấy phép được cấp. Chỉ được xuất bán cát, sỏi ra thị trường sau khi đã thực hiện xong việc kê khai giá tại Sở Xây dựng và thông báo công khai, gửi Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường, Cục Thuế tỉnh, Cục Quản lý thị trường để kiểm soát việc mua bán, xuất hóa đơn, tính thuế theo quy định. Bên cạnh đó, thực hiện nghiêm túc quy định về thời gian hoạt động trong ngày, chỉ được phép khai thác trong khoảng thời gian từ 7 giờ đến 17 giờ mỗi ngày, tuyệt đối không tổ chức khai thác vào ban đêm. Đồng thời phải đảm bảo thực hiện công tác báo cáo định kỳ, công tác bảo vệ môi trường trong suốt quá trình hoạt động và thực hiện cải tạo phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ đúng quy định. Trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, buộc dừng hoạt động và không xem xét việc tham gia các hoạt động có liên quan đến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Nhuận Mẫn – Huấn Trương