Quảng Trị: Nhiều dấu hỏi tại dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh

MTXD - Người dân địa phương đặt nhiều dấu hỏi về việc thi công dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh (Vĩnh Linh, Quảng Trị) ảnh hưởng tới môi trường, rừng, nguồn nước tại địa phương này.

Rừng nguyên sinh Rú Lịnh nằm cách bờ biển khoảng 3 km, cách cầu Hiền Lương 6 km về phía Đông Bắc và cách Cửa Tùng 6 km về phía Tây Tắc, thuộc địa phận 2 xã Vĩnh Hòa và Hiền Thành (huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị). Trước năm 1954, rừng nguyên sinh Rú Lịnh có diện tích khoảng 170 ha, hiện nay còn khoảng 100 ha có rừng…

 Phối cảnh dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh (huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị)

Dự án Khu du lịch sinh thái Rú Lịnh do Công ty TNHH thương mại dịch vụ du lịch Sông Hiền (Công ty Sông Hiền) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư 319,7 tỷ đồng. Dự án được thực hiện tại khu rừng nguyên sinh Rú Lịnh, thuộc xã Vĩnh Hoà và xã Hiền Thành, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Dự án được UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 3/2016 với tiến độ quy định: Giai đoạn 1 từ tháng 2/2016 - 12/2016 hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư; tháng 1/2017 - 4/2020 thi công xây dựng và đưa dự án đi vào hoạt động. Giai đoạn 2 từ năm 2020 - 2024 thi công một số hạng mục trong dự án kinh doanh. Tuy nhiên, đến cuối năm 2019, Công ty Sông Hiền vẫn không triển khai dự án.

Rừng Rú Lịnh tại huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, nơi công ty Sông Hiền thực hiện dự án trái phép.

Năm 2020, mặc dù các thủ tục pháp lý chưa đầy đủ, chưa có giấy phép xây dựng nhưng vào tháng 7/2020, Công ty Sông Hiền đã tiến hành thi công dự án và xâm phạm đến một phần diện tích rừng đặc dụng, rừng sản xuất tại Rú Lịnh nên đã bị UBND tỉnh Quảng Trị xử phạt với hành vi phá rừng trái pháp luật, số tiền bị phạt hơn 315 triệu đồng. Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại dịch vụ du lịch Sông Hiền (Công ty Sông Hiền) bị phạt 197 triệu đồng. Hình thức xử phạt bổ sung là hơn 113 triệu đồng, tương đương giá trị 1 máy đào bánh xích nhãn hiệu VOLVO (phương tiện vi phạm). Đồng thời, buộc công ty vi phạm phải khôi phục lại tình trạng ban đầu diện tích rừng đã bị phá.

 Công ty Sông Hiền đã thực hiện thi công nhiều hạng mục như: san ủi, cải tạo đất rầm rộ bằng xe thi công cơ giới.

Theo những người lớn tuổi sống lâu năm tại địa phương cho biết, rừng nguyên sinh Rú Lịnh là một khu rừng nguyên sinh có từ lâu đời, nằm giữa đồng bằng thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, được xem là lá phổi xanh của phía Đông huyện Vĩnh Linh, là nơi có nhiều mạch nước ngầm tạo ra nguồn nước phục vụ cuộc sống của người dân địa phương từ bao đời nay. Hệ sinh thái ở đây rất đa dạng, phong phú, thảm thực vật thuộc kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm với trên 200 loài thực vật, trong đó có nhiều loài thân gỗ hiếm sống lâu năm…

Công ty Sông Hiền tự ý ngăn dòng chảy và cải tạo lòng hồ khi đánh giá tác động môi trường chưa được phê quyệt.

Còn ông X. 80 tuổi, một người dân ở xã Hiền Thành thì day dứt: “Tôi là người dân được sinh ra, lớn lên và sinh sống tại đây. Trong chiến tranh ác liệt rừng Rú Lịnh là nơi che giấu, ẩn nấp của bộ đội, cán bộ, nhân dân địa phương… Nhờ hệ sinh thái nên nguồn nước ở đây rất tốt và dồi dào để phục vụ người dân quanh vùng và các xã lân cận. Vào năm 2016 tôi nghe nói dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh được phê duyệt thực hiện tại đây làm tôi rất trăn trở vì liệu dự án này có phá vỡ hệ sinh thái của Rú Lịnh hay không? Sau này thì người dân và các thế hệ con cháu của chúng tôi sẽ lấy nguồn nước ở đâu để sinh sống? Hơn nữa, tôi còn được biết đơn vị thực hiện Dự án này chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý theo các quy định của Nhà nước. Nhưng không hiểu tại sao mà họ ngang nhiên, rầm rộ thi công dự án như vậy? Chính quyền và các cơ quan chức năng có biết hay không?”. Tương tự, bà T. Là một người dân địa phương cũng bức xúc: “Đặc biệt, trong dịp Tết Nguyên Đán năm 2023, công ty Sông Hiền còn tự ý tổ chức bán vé, thu tiền các loại hình dịch vụ đối với nhiều người dân, liệu Chính quyền và các cơ quan chức năng có biết điều này hay không? Chính quyền và các cơ quan chức năng sẽ xử lý như thế nào về điều này? Tại sao những vấn đề trên đây đến tận bây giờ vẫn không công khai cho người dân được rõ?”.

Ngang nhiên tổ chức thu tiền vé, kinh doanh dịch vụ, bất chấp các quy định của pháp luật, gây nên nhiều dư luận bức xúc cho người dân.

Còn Ông L. cũng là một người dân địa phương thì cho rằng: “Nguồn nước chảy ra từ Rú Lịnh rất đặc biệt, dồi dào và thơm mát. Trước đây, khi đào giếng thì không cần đào sâu, nhưng bây giờ thì phải đào sâu hơn rất nhiều mới có nước và chất lượng nước cũng giảm xuống đáng kể. Và đây là nguồn nước sinh hoạt trực tiếp hàng ngày của nhiều người dân địa phương, chúng tôi cho rằng từ ngày Công ty Sông Hiền thực hiện dự án này đã làm biến đổi hệ sinh thái của Rú Lịnh gây ảnh hưởng đến nguồn nước, làm nguồn nước bị hạn chế, trữ lượng nước ít hơn, chất lượng nước cũng giảm đi đáng kể”.

Trao đổi với PV, ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch xã Vĩnh Hoà và Ông Lê Đức Kiêm, Chủ tịch xã Hiền Thành (nơi dự án triển khai) đều đồng quan điểm, địa phương đã kiến nghị lên các cơ quan chức năng cần xem xét, đánh giá lại năng lực tài chính của nhà đầu tư. Nếu nhà đầu tư tiếp tục thực hiện thì yêu cầu phải làm đến nơi đến chốn, còn không làm được thì nên dừng lại để giao cho nhà đầu tư khác có năng lực hơn bởi Rú Lịnh là một tài nguyên vô giá, là rừng nguyên sinh duy nhất nằm ở đồng bằng mà bao năm nay bà con đã giữ gìn, bảo vệ.

Trao đổi với PV Môi trường Xây dựng, ông Thái Văn Thành, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh cho biết, quan điểm của huyện là luôn tạo điều kiện hết sức cho nhà đầu tư triển khai dự án, nhưng hiện nay nhà đầu tư vẫn chưa thực hiện đúng như cam kết, còn nhiều vấn đề liên quan đến việc đánh giá tác động môi trường (ĐTM)... Việc Công ty Sông Hiền triển khai dự án khi chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý đã khiến người dân địa phương hết sức bức xúc. UBND huyện đã họp bàn và xem xét và huyện đã gửi báo cáo Sở Kế hoạch và Đầu tư đề nghị thu hồi dự án. Nếu căn cứ pháp luật đã không còn, đủ điều kiện thu hồi thì đề nghị UBND tỉnh xem xét thu hồi dự án. Ban thường vụ huyện cũng đã họp và thống nhất việc này vì người dân đã có ý kiến, bức xúc rất nhiều đối với dự án này tại các cuộc họp và tiếp xúc cử tri.

 Hoá đơn tính tiền dịch vụ khi chưa hoàn thành dự án tại khu du lịch sinh thái Rú Lịnh (huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị)

Mục sở thị tại Dự án Khu du lịch sinh thái Rú Lịnh do Công ty TNHH thương mại dịch vụ du lịch Sông Hiền (Công ty Sông Hiền) làm chủ đầu tư, phóng viên Môi trường Xây dựng ghi nhận, hiện nay Công ty Sông Hiền đã thực hiện thi công nhiều hạng mục như: san ủi, cải tạo đất bằng xe thi công cơ giới, thực hiện cải tạo lòng hồ, ngăn chặn dòng nước, tiến hành rào một số đoạn ranh giới của dự án với cọc bê tông, xây dựng lối đi bằng bê tông kiên cố… Đặc biệt, mặc dù dự án còn nhiều vấn đề liên quan tới việc hoàn thành các thủ tục pháp lý nhưng Công ty Sông Hiền vẫn ồ ạt triển khai, ngang nhiên tổ chức kinh doanh dịch vụ, bất chấp các quy định của pháp luật đã và đang khiến nhiều người dân bức xúc.

Nhiều người dân thắc mắc và mong muốn làm rõ các vấn đề: Tại sao công ty Sông Hiền bất chấp pháp luật, ngang nhiên thực hiện dự án khu du lịch sinh thái Rú Lịnh khi chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý?

Kính chuyển những thông tin trên đến UBND tỉnh Quảng Trị, các cơ quan chức năng có liên quan kiểm tra, xử lý nghiêm minh những sai phạm, những vấn đề tiêu cực (nếu có) tại dự án này, tránh tình trạng gây bức xúc trong lòng dân.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc…

Nhóm PV Miền Trung