Tăng cường thu gom chất thải tại cảng biển để đảm bảo môi trường

MTXD - Khai thác cảng biển “xanh hóa” theo mô hình cân bằng giữa sự biến động môi trường và nhu cầu phát triển kinh tế là yêu cầu tất yếu. Việc “xanh hóa” cảng biển đang là xu hướng của thế giới và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này.

Hàng hải là một ngành kinh tế mang tính đặc thù và hội nhập quốc tế rất cao. Trong những năm qua, hạ tầng ngành hàng hải, đặc biệt là hạ tầng cảng biển có một vai trò rất quan trọng vừa mang tính chất phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế đất nước vừa tạo động lực thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại và hội nhập quốc tế. Gắn liền với các trung tâm, các vùng kinh tế lớn của cả nước đã hình thành các cảng biển lớn với vai trò là đầu mối phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa và tạo động lực phát triển toàn vùng như Cảng biển Quảng Ninh, Hải Phòng gắn với vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc; Cảng biển Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn gắn với vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung; Cảng biển TP.Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai gắn với vùng kinh tế động lực Đông Nam Bộ; Cảng biển Cần Thơ, An Giang gắn với vùng kinh tế trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long. Một số cảng biển đã và đang được đầu tư với quy mô hiện đại mang tầm vóc quốc tế như cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu, cảng biển Hải Phòng. Các cảng này đã và đang thực hiện vai trò cảng cửa ngõ quốc tế và đảm nhận chức năng trung chuyển.

Cảng vụ Hàng hải Thừa Thiên Huế vừa có văn bản yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm chỉnh triển khai thực hiện các quy định của Nhà nước về quản lý thu gom và xử lý chất thải từ tàu thuyền trong vùng nước cảng biển.

Với việc cải thiện chất lượng dịch vụ cảng biển kèm theo nhu cầu vận tải biển của Việt Nam ngày càng lớn đã thu hút các hãng tàu mở tuyến từ Việt Nam kết nối với các quốc gia khác trên thế giới. Sự phát triển của cảng biển trong thời gian qua đã đem lại nhiều đóng góp về phát triển kinh tế – xã hội, tuy nhiên các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm còn hạn chế. Khai thác cảng biển “xanh hóa” theo mô hình cân bằng giữa sự biến động môi trường và nhu cầu phát triển kinh tế là yêu cầu tất yếu. Sự gia tăng về số lượng cảng biển và mật độ tàu thuyền trong hoạt động hàng hải cũng đang làm gia tăng mối đe dọa về ô nhiễm môi trường biển.

Chất thải chủ yếu phát sinh từ các hoạt động như: Hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng; Hoạt động trong quá trình kinh doanh, khai thác cảng biển; Hoạt động của tàu biển, thiết bị hỗ trợ hoạt động của tàu biển; Hoạt động nạo vét, duy tu các tuyến luồng hàng hải, các khu neo đậu chuyển tải, tránh trú bão, nạo vét thủy điện cầu cảng.

Việc “xanh hóa” cảng biển đang là xu hướng của thế giới và Việt Nam.

Mặt khác, với yêu cầu ngày càng cao của công tác bảo vệ môi trường, công tác kiểm soát ô nhiễm cảng biển trong thời gian tới vẫn còn tồn tại một số hạn chế, như trang thiết bị và cơ sở hạ tầng về bảo vệ môi trường tại các cảng biển còn hạn chế, các bến cảng hầu hết có quy mô nhỏ nên không có khả năng đầu tư được trang thiết bị và cơ sở hạ tầng về bảo vệ môi trường như hệ thống tiếp nhận chất thải từ tàu, hệ thống kiểm soát ô nhiễm từ tàu, hệ thống ứng phó sự cố môi trường… Bên cạnh đó, việc đầu tư cơ sở hạ tầng bảo vệ môi trường, phòng ngừa và ứng phó sự cố trong hoạt động hàng hải đòi hỏi nguồn kinh phí lớn. Trong khi đó tại các cảng biển Việt Nam, nguồn kinh phí cho hoạt động bảo vệ môi trường còn khá hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của công tác bảo vệ môi trường nói chung và ứng phó với các sự cố môi trường đối với hàng nguy hiểm dẫn đến hiệu quả thực hiện các giải pháp về phòng, chống ô nhiễm môi trường cảng biển chưa cao.

Mới đây, Cảng vụ Hàng hải Thừa Thiên Huế vừa có văn bản yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm chỉnh triển khai thực hiện các quy định của Nhà nước về quản lý thu gom và xử lý chất thải từ tàu thuyền trong vùng nước cảng biển. Tàu thuyền neo đậu trong vùng nước cảng biển Thừa Thiên Huế không được bơm xả các nước bẩn, chất thải, dầu, không được vứt, đổ rác và các đồ vật khác từ tàu xuống nước hoặc cầu cảng.

Việc giảm khí phát thải tại cảng biển không chỉ làm tăng hiệu quả kinh tế biển từ tàu du lịch quốc tế mà còn góp phần bảo đảm sức khỏe cho người dân.

Theo đó, các tàu thuyền có nhu cầu xử lý chất thải từ tàu thuyền trong vùng nước cảng biển Thừa Thiên Huế phải thống nhất với doanh nghiệp cảng hoặc tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ thu gom, xử lý chất thải đã được công bố. Người làm thủ tục phải khai báo cụ thể loại chất thải, khối lượng chất thải, địa điểm chuyển thu gom và xử lý chất thải với cảng vụ. Trường hợp cần bơm nước bẩn, nước lẫn cặn dầu và chất lỏng độc hại khác từ tàu thuyền để chuyển thu gom và xử lý, ngoài quy định tại điểm trên, người làm thủ tục cho tàu thuyền phải thực hiện khai báo với Cảng vụ Hàng hải Thừa Thiên Huế theo quy định.

Trước đó, vào năm 2021, nhằm tăng cường bảo vệ môi trường biển khỏi các chất thải phát sinh từ hoạt động của tàu biển, Cục Hàng hải Việt Nam phối hợp với Liên minh châu Âu và Cơ quan hợp tác quốc tế Pháp (Expertise France) triển khai dự án thí điểm "Quản lý chất thải từ tàu tại các cảng biển Việt Nam" tại Cảng Tân Cảng - Cát Lái trong khuôn khổ dự án “Suy nghĩ lại về nhựa – Giải pháp kinh tế tuần hoàn cho rác thải biển”.

Vì vậy, việc “xanh hóa” cảng biển đang là xu hướng của thế giới và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Việc giảm khí phát thải tại cảng biển không chỉ làm tăng hiệu quả kinh tế biển mà còn góp phần bảo đảm sức khỏe cho người dân.

Tiêu Dao