Tăng tốc phát triển nhà ở xã hội, hướng tới hoàn thành gần 160.000 căn trong năm 2026

​MTXD - Trước yêu cầu hoàn thành gần 160.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, các địa phương đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn vốn. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án không chỉ bổ sung nguồn cung mà còn góp phần đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng lớn của người dân, công nhân và người có thu nhập thấp.

Đồng loạt tăng tốc các dự án

Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), tại Nghị quyết số 07/NQ-CP ngày 12/1/2026, Chính phủ điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, nâng tổng số căn phải hoàn thành lên 1.140.600 căn. Riêng năm 2026, cả nước phải thực hiện khoảng 158.000 căn.

Dự án nhà ở CT3 Kim Chung (Hà Nội) dự kiến được bàn giao cho khách hàng vào cuối quý IV/2026 - đầu quý I/2027.

Bên cạnh phát triển nhà ở để bán, Hà Nội cũng chú trọng mở rộng quỹ nhà ở cho thuê. Một số dự án quy mô lớn đang được hoàn thiện thủ tục, trong đó có khu nhà ở cho thuê tại Khu đô thị mới Pháp Vân - Tứ Hiệp với khoảng 1.176 căn; khu giãn dân phố cổ Việt Hưng khoảng 1.166 căn và dự án tại Khu công viên công nghệ thông tin Hà Nội được đề xuất điều chỉnh sang nhà ở cho thuê với khoảng 2.000 căn.

Những tháng cuối năm, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết 91 dự án, giải phóng mặt bằng 67 dự án, giao đất 108 dự án, khởi công 114 dự án, hoàn thành phần móng 77 dự án và hoàn thành phần thô thêm 11 dự án.

Nếu bảo đảm tiến độ, trong năm 2026, 77 dự án hoàn thành phần móng có thể tạo nguồn cung khoảng 46.100 căn hộ, trong đó khoảng 5.400 căn thuộc 11 dự án hoàn thành phần thô. Đây được xem là nguồn cung quan trọng tạo đà cho mục tiêu phát triển 120.000 căn nhà ở xã hội của Hà Nội trong giai đoạn 2026-2030.

Để kiểm soát tiến độ, thành phố tăng cường theo dõi, kiểm tra các dự án, đặc biệt tập trung đôn đốc những dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và các dự án đang triển khai xây dựng. Tiến độ được kiểm điểm định kỳ nhằm kịp thời nhận diện và xử lý các khâu chậm trễ.

Tăng nguồn cung tại các đô thị lớn

Tại TP.HCM, tiến độ phát triển nhà ở xã hội cũng đang được đẩy mạnh. Từ đầu năm 2026, thành phố đã hoàn thành, đưa vào sử dụng một dự án quy mô 580 căn; đồng thời chuẩn bị hoàn thành thêm một dự án dành cho lực lượng Công an nhân dân với khoảng 750 căn.

Thành phố đã khởi công thêm 10 dự án với tổng quy mô 11.362 căn hộ. Lũy kế hiện có 22 dự án đang thi công, quy mô khoảng 19.878 căn, đạt 69,7% kế hoạch năm. Bên cạnh đó, 5 dự án với khoảng 10.000 căn đang được chuẩn bị khởi công.

Đáng chú ý, TP.HCM hiện có 89 dự án với quy mô khoảng 97.100 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang trong quá trình thực hiện. Đây là nguồn cung lớn cho những năm tới nếu các dự án được tháo gỡ kịp thời về thủ tục và nguồn lực.

Để giảm chi phí đầu tư, TP.HCM đang triển khai các cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với các dự án nhà ở xã hội. Các khoản vay từ Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM có thể được hỗ trợ toàn bộ lãi suất, hạn mức tối đa 200 tỷ đồng/dự án trong thời gian không quá 7 năm. Thành phố cũng nghiên cứu các chính sách hỗ trợ chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật, qua đó góp phần giảm áp lực chi phí cho dự án.

Dự án nhà ở xã hội tại phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình được bàn giao cho khách hàng hồi tháng 6/2026. Ảnh: Tâm Vũ.

Đối với nhà ở cho thuê, TP.HCM đang nghiên cứu nâng mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất lên 300 tỷ đồng/dự án, đồng thời xem xét hỗ trợ chi phí đầu tư hạ tầng và chính sách giảm giá thuê cho các nhóm đối tượng đủ điều kiện.

Tại Cần Thơ, từ đầu năm đến nay, thành phố đã hoàn thành 724 căn nhà ở xã hội. Lũy kế, địa phương đã hoàn thành 4.537 căn, tương đương khoảng 26,8% chỉ tiêu 16.900 căn được giao đến năm 2030.

Năm 2026, Cần Thơ phấn đấu hoàn thành 3.144 căn nhà ở xã hội. Nếu tính thêm khoảng 784 căn nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, tổng số căn dự kiến hoàn thành trong năm có thể đạt khoảng 3.928 căn.

Quỹ đất là yếu tố then chốt

Cùng với thủ tục và nguồn vốn, quỹ đất tiếp tục được xác định là một trong những yếu tố quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở xã hội.

Theo số liệu của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, đến ngày 31/7/2026, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô khoảng 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng.

Trong số này, 289 dự án đã hoàn thành với quy mô 197.805 căn; 270 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 270.409 căn; 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô khoảng 305.243 căn.

Tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện đạt khoảng 77% so với chỉ tiêu đặt ra tại Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội.

Một số địa phương có kết quả triển khai tích cực gồm Hải Phòng, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa và Cà Mau.

Đáng chú ý, cả nước hiện đã quy hoạch khoảng 1.986 vị trí, với tổng diện tích khoảng 10.279 ha đất để phát triển nhà ở xã hội. Nhiều địa phương đang ưu tiên bố trí quỹ đất tại các khu vực có điều kiện hạ tầng thuận lợi, gần trung tâm đô thị, khu công nghiệp, qua đó giảm khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc của người dân.

Việc chủ động tạo quỹ đất cũng giúp các địa phương hình thành nguồn dự án ổn định, tránh tình trạng thiếu dự án mới khi các công trình hiện hữu hoàn thành.

Rút ngắn thủ tục, tạo “luồng xanh” cho dự án

Một trong những giải pháp đang được chú trọng là rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và xử lý thủ tục hành chính.

Tại TP.HCM, trong giai đoạn 2026-2027, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 78 dự án với khoảng 73.800 căn hộ. Trong đó, 64 dự án với quy mô khoảng 62.200 căn được đưa vào cơ chế “luồng xanh”, ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Cơ chế này được kỳ vọng giải quyết một trong những điểm nghẽn phổ biến của các dự án nhà ở xã hội là thời gian hoàn tất thủ tục kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và khả năng đưa sản phẩm ra thị trường.

Về lâu dài, TP.HCM dự kiến hoàn thiện quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040 với tổng diện tích khoảng 1.740 ha. Thành phố cũng rà soát quỹ đất công, mặt bằng và các trụ sở dôi dư để bổ sung nguồn lực đất đai; đồng thời nghiên cứu chuyển đổi một số quỹ nhà tái định cư không còn nhu cầu sang nhà ở xã hội.

Trong khi đó, các địa phương khác cũng đang rà soát quỹ đất, xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở xã hội theo từng năm và mời gọi nhà đầu tư tham gia các dự án trên quỹ đất phù hợp.

Tạo thêm cơ hội an cư

Phát triển nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện về số lượng căn hộ mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Theo quy định hiện hành, người mua, thuê mua nhà ở xã hội phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở và thu nhập theo quy định. Việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định đối tượng, đẩy mạnh số hóa quy trình và công khai thông tin dự án được kỳ vọng sẽ giúp quá trình tiếp cận nhà ở minh bạch, thuận lợi hơn.

Trong bối cảnh giá nhà thương mại tại nhiều đô thị lớn vẫn ở mức cao so với khả năng chi trả của một bộ phận người dân, việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu bảo đảm an sinh và phát triển đô thị bền vững.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, với số lượng dự án đang triển khai và sự vào cuộc của các địa phương, mục tiêu hoàn thành khoảng 158.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026 có cơ sở để thực hiện.

Tuy nhiên, để biến nguồn dự án thành những căn hộ thực tế đến tay người dân, các địa phương vẫn cần tiếp tục tháo gỡ đồng bộ những điểm nghẽn về đất đai, quy hoạch, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và tổ chức thi công. Đây cũng là yếu tố quyết định việc duy trì nguồn cung nhà ở xã hội ổn định trong giai đoạn 2026-2030.

Thanh Tùng