Thác Bà siết phòng ngừa tham nhũng từ minh bạch hóa và chuyển đổi số

MTXD - Hiệu quả của công tác phòng, chống tham nhũng không chỉ được đo bằng số vụ việc bị phát hiện mà còn ở khả năng khiến sai phạm khó có cơ hội xảy ra. Đây là hướng tiếp cận xã Thác Bà (tỉnh Lào Cai) lựa chọn trong 6 tháng đầu năm 2026 khi chuyển trọng tâm từ xử lý sang phòng ngừa, từng bước xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực thông qua minh bạch hóa quản trị, chuyển đổi số và siết chặt kỷ luật công vụ.

Minh bạch hóa quản trị để phòng ngừa từ gốc

Kế hoạch các nhiệm vụ trọng điểm luôn được UBND xã Thác Bà triển khai nghiêm túc.

Xác định phòng ngừa là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn với cải cách hành chính và xây dựng chính quyền phục vụ, ngay từ đầu năm 2026, UBND xã Thác Bà (Lào Cai) đã ban hành kế hoạch triển khai công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đồng thời thực hiện các quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập, công khai, minh bạch và trách nhiệm của người đứng đầu.

Một trong những giải pháp được địa phương ưu tiên là mở rộng tính công khai trong quản lý tài chính và hoạt động của cơ quan nhà nước. Ngay từ cuối năm 2025, dự toán thu, chi ngân sách năm 2026 đã được công khai theo quy định; đồng thời các đơn vị sử dụng ngân sách được yêu cầu xây dựng và công khai quy chế chi tiêu nội bộ.

Đến nay, 18/18 đơn vị thụ hưởng ngân sách nhà nước trên địa bàn đã hoàn thành việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ. Việc chuẩn hóa quy trình quản lý tài chính không chỉ bảo đảm sử dụng ngân sách đúng quy định mà còn nâng cao trách nhiệm giải trình của từng đơn vị, góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực trong quản lý và sử dụng nguồn lực công.

Trung tâm Phục vụ hành chính công là nơi người dân theo dõi, giám sát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

Tinh thần minh bạch cũng được mở rộng sang lĩnh vực giải quyết thủ tục hành chính. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, toàn bộ quy trình giải quyết hồ sơ, thủ tục, phí và lệ phí đều được niêm yết công khai, tạo điều kiện để người dân theo dõi, giám sát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

Song song với hoàn thiện cơ chế quản lý, xã tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng thông qua các hội nghị, tiếp xúc cử tri và sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội. Trong 6 tháng đầu năm, địa phương đã tổ chức 22 cuộc tuyên truyền với sự tham gia của 1.537 lượt người, qua đó nâng cao nhận thức pháp luật và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng đối với hoạt động của chính quyền cơ sở.

Chuyển đổi số tạo thêm lớp kiểm soát trong hoạt động công vụ

Nếu công khai, minh bạch giúp người dân có điều kiện giám sát thì chuyển đổi số lại tạo ra cơ chế kiểm soát ngay trong từng quy trình xử lý công việc. Đây là giải pháp được xã Thác Bà xác định nhằm giảm dần những khoảng trống có thể phát sinh nhũng nhiễu, tiêu cực trong thực thi công vụ.

Trong những tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp tục được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị theo hướng hiện đại; đội ngũ cán bộ trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính được bố trí phù hợp với năng lực chuyên môn và yêu cầu vị trí việc làm.

Cùng với đó, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục được mở rộng, góp phần giảm tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ với người dân trong quá trình giải quyết hồ sơ. Các nền tảng số trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để theo dõi, giám sát và truy vết trách nhiệm trong từng khâu xử lý công việc.

Trang thiết bị hiện đại được trang bị cho 100% cán bộ, công chức xã để phục vụ công việc, xây dựng chính quyền điện tử.

Đến nay, 100% cán bộ, công chức của xã được trang bị máy tính kết nối internet phục vụ công việc; việc xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số và triển khai Đề án phát triển dữ liệu dân cư tiếp tục được đẩy mạnh.

Khi quy trình được số hóa, dữ liệu được lưu vết và trách nhiệm của từng cá nhân được thể hiện rõ trên hệ thống điện tử, hoạt động công vụ cũng trở nên minh bạch hơn. Đây không chỉ là bước tiến trong cải cách hành chính mà còn góp phần nâng cao khả năng kiểm soát, phòng ngừa sai phạm ngay từ quá trình thực thi nhiệm vụ.

Kiểm soát quyền lực để cơ chế phòng ngừa vận hành hiệu quả

Cùng với minh bạch hóa và chuyển đổi số, xã Thác Bà tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Trong kỳ báo cáo, địa phương đã thực hiện chuyển đổi 3 vị trí công tác thuộc lĩnh vực kinh tế và hành chính công - những lĩnh vực thường xuyên tiếp xúc với người dân và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Quy tắc ứng xử, đạo đức công vụ và kỷ luật hành chính tiếp tục được duy trì nghiêm túc tại các cơ quan, đơn vị của xã Thác Bà.

Song song với đó, việc thực hiện quy tắc ứng xử, đạo đức công vụ và kỷ luật hành chính tiếp tục được duy trì nghiêm túc tại các cơ quan, đơn vị. Tinh thần trách nhiệm, chất lượng tham mưu và văn hóa công sở của đội ngũ cán bộ, công chức được tăng cường, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Một nội dung quan trọng khác là kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, xã đã phê duyệt danh sách 49 trường hợp thuộc diện kê khai tài sản, thu nhập năm 2025. Đến nay, 49/49 trường hợp đã hoàn thành việc kê khai và công khai theo quy định, đạt tỷ lệ 100%.

Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật mà còn tăng cường trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động công vụ và phòng ngừa những biểu hiện tiêu cực từ sớm.

Chính quyền thân thiện đến từ các việc làm cụ thể, gần dân, sát dân.

Bên cạnh sự kiểm soát từ phía cơ quan quản lý, xã Thác Bà tiếp tục phát huy vai trò giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội thông qua chương trình phối hợp giữa UBND xã và Ủy ban MTTQ xã trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội và góp ý xây dựng chính quyền.

Có thể thấy, ba nhóm giải pháp gồm minh bạch hóa hoạt động quản lý, chuyển đổi số và kiểm soát quyền lực không được triển khai riêng lẻ mà bổ trợ cho nhau trong cùng một cơ chế phòng ngừa. Nếu minh bạch giúp người dân giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước thì chuyển đổi số và công tác cán bộ tiếp tục tạo thêm những "lớp bảo vệ" nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh tham nhũng ngay từ cơ sở.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp này, trong 6 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn xã Thác Bà không phát hiện vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không có cán bộ, công chức, viên chức liên quan đến hành vi tham nhũng.

Theo đánh giá của địa phương, công tác phòng, chống tham nhũng tiếp tục có chuyển biến tích cực, hiệu quả chỉ đạo, điều hành và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị được nâng lên, trong khi các biện pháp phòng ngừa ngày càng gắn chặt với cải cách hành chính và xây dựng chính quyền phục vụ.

Công tác cán bộ là nhân tố quan trọng dẫn đến sự thành công.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao hiệu quả công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước; thực hiện nghiêm việc kiểm soát tài sản, thu nhập, chuyển đổi vị trí công tác đối với các lĩnh vực nhạy cảm; đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công, tăng cường tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo để kịp thời phát hiện, xử lý các dấu hiệu vi phạm ngay từ cơ sở.

Trong bối cảnh yêu cầu xây dựng nền hành chính liêm chính ngày càng cao, cách tiếp cận của Thác Bà cho thấy phòng, chống tham nhũng không chỉ là nhiệm vụ của công tác thanh tra hay xử lý vi phạm mà cần bắt đầu từ việc hoàn thiện cơ chế quản trị công. Khi các quy trình được minh bạch hóa, hoạt động công vụ được số hóa và quyền lực được đặt trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ phát sinh tham nhũng sẽ từng bước được thu hẹp. Đây cũng là nền tảng để xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả, lấy sự minh bạch và chất lượng phục vụ người dân làm thước đo cho phát triển bền vững.

Trân Hương