TP.HCM: Lộ diện thiết kế cầu Thủ Thiêm 4 với 4 nhịp vòm uốn sóng trên sông Sài Gòn

MTXD - Phương án TT42 của liên danh TECCO1 - T.Y.Lin - CUBIC đoạt giải nhất thiết kế cầu Thủ Thiêm 4, nổi bật với 4 nhịp vòm lấy cảm hứng từ bán nhật triều và cầu đi bộ độc lập. Công trình được kỳ vọng tăng kết nối Thủ Thiêm - khu Nam, giảm áp lực giao thông và tạo điểm nhấn kiến trúc cho TP.HCM.

Phối cảnh cầu Thủ Thiêm 4 - Ảnh: Ban Giao thông TP.HCM

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM vừa công bố phương án đoạt giải nhất cuộc thi tuyển thiết kế kiến trúc cầu Thủ Thiêm 4.

Phương án mang mã số TT42 do liên danh Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư xây dựng công trình giao thông 1 (TECCO1), Công ty TNHH T.Y.Lin International Engineering Consulting (T.Y.Lin) và Công ty CP Kiến trúc Lập Phương (CUBIC) thực hiện. Theo đánh giá, phương án TT42 nổi bật với cách tổ chức không gian cầu, đồng thời khai thác ý tưởng kiến trúc lấy cảm hứng từ những đặc trưng tự nhiên của sông Sài Gòn, tạo dấu ấn riêng cho công trình.

Điểm nhấn đáng chú ý là một cầu phụ dành riêng cho người đi bộ được thiết kế độc lập với cầu chính. Cầu đi bộ nằm bên dưới, đồng thời đan cài với kết cấu cầu chính, tạo nên một tổ hợp kiến trúc vừa đáp ứng nhu cầu giao thông cơ giới vừa tăng tính kết nối cho người đi bộ.

Phần vòm của cầu được thiết kế với 4 nhịp dạng sóng. Hình thức này lấy cảm hứng từ hiện tượng bán nhật triều trên sông Sài Gòn, qua đó đưa yếu tố tự nhiên vào ngôn ngữ kiến trúc của công trình. Các đường cong của vòm tạo cảm giác chuyển động liên tục, đồng thời được kỳ vọng trở thành một dấu ấn thị giác mới trên tuyến sông Sài Gòn và trong không gian đô thị phía Đông thành phố.

Không chỉ được định hướng như một công trình giao thông, cầu Thủ Thiêm 4 còn được kỳ vọng trở thành một công trình kiến trúc biểu tượng, góp phần định hình diện mạo khu vực Thủ Thiêm và khu Nam TP.HCM.

Việc lựa chọn phương án thiết kế có tính nhận diện cao được xem là bước quan trọng nhằm tạo ra một công trình vừa phục vụ nhu cầu đi lại, vừa đóng góp vào cảnh quan và hình ảnh đô thị trong tương lai.

Về giao thông, cầu Thủ Thiêm 4 được định hướng trở thành một mắt xích chiến lược kết nối khu đô thị mới Thủ Thiêm với khu Nam thành phố, đặc biệt là khu đô thị Phú Mỹ Hưng và khu vực phường Tân Hưng. Tuyến cầu dự kiến nối đường Nguyễn Cơ Thạch với khu vực quận 7 trước đây, tạo thêm một hướng lưu thông trực tiếp giữa hai khu vực phát triển năng động ở phía Đông và phía Nam thành phố.

Việc hình thành thêm trục kết nối này được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông theo hướng Bắc - Nam, đồng thời giảm áp lực lên các tuyến đường hiện hữu qua khu vực trung tâm.

Khi đưa vào khai thác, cầu có thể rút ngắn thời gian di chuyển giữa Thủ Thiêm và khu Nam, tạo thêm lựa chọn cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các khu đô thị lớn

Cầu Thủ Thiêm 4 với 4 nhịp vòm uốn sóng trên sông Sài Gòn - Ảnh: Ban Giao thông TP.HCM.

Vai trò của cầu Thủ Thiêm 4 không chỉ nằm ở việc giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt mà còn gắn với định hướng mở rộng không gian phát triển của TP.HCM. Với vị trí nằm giữa hai khu vực được quy hoạch trở thành các cực tăng trưởng quan trọng, công trình được kỳ vọng tạo điều kiện thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, logistics và các hoạt động kinh tế có giá trị gia tăng cao.

Đặc biệt, Thủ Thiêm đang được định hướng phát triển thành trung tâm tài chính - thương mại quốc tế của TP.HCM. Trong khi đó, khu Nam thành phố, với Phú Mỹ Hưng và các khu đô thị, trung tâm dịch vụ hiện hữu, đã hình thành một cực phát triển quan trọng. Cầu Thủ Thiêm 4 sẽ đóng vai trò kết nối hai không gian này, từ đó tăng cường sự liên kết giữa các khu vực kinh tế, đô thị và dịch vụ.

Sự kết nối Đông - Nam được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với quá trình phát triển đô thị. Khi khả năng tiếp cận giữa Thủ Thiêm và khu Nam được cải thiện, các hoạt động thương mại, dịch vụ, văn phòng, logistics và bất động sản có thêm điều kiện mở rộng.

Về lâu dài, tuyến kết nối mới có thể góp phần hình thành một không gian đô thị liên kết chặt chẽ hơn ở phía Đông và phía Nam TP.HCM, thay vì các khu vực phát triển tương đối độc lập.

Một yếu tố khác được chú trọng trong phương án TT42 là khả năng tạo ra không gian công cộng và trải nghiệm đô thị cho người dân. Việc bố trí cầu đi bộ riêng, nằm dưới và đan cài với cầu chính, không chỉ giúp tách dòng người đi bộ khỏi phương tiện cơ giới mà còn mở ra một góc tiếp cận khác với cảnh quan sông Sài Gòn. Nếu được triển khai đúng theo ý tưởng, khu vực cầu có thể trở thành một không gian để người dân ngắm cảnh, đi bộ và cảm nhận cảnh quan sông nước của thành phố.

Về mặt cảnh quan, cầu Thủ Thiêm 4 được đặt trong một khu vực có vai trò đặc biệt đối với diện mạo đô thị TP.HCM. Khu vực giao giữa đại lộ Mai Chí Thọ và đường Nguyễn Cơ Thạch được định hướng trở thành một trong những không gian trung tâm quan trọng của Thủ Thiêm. Đây là nơi có khả năng hình thành các công trình điểm nhấn, đồng thời góp phần tạo nên diện mạo mới cho khu đô thị và đường chân trời phía Đông sông Sài Gòn.

Trong bối cảnh Thủ Thiêm đang từng bước hình thành một trung tâm đô thị mới, các công trình hạ tầng lớn như cầu Thủ Thiêm 4 không chỉ có chức năng kết nối mà còn góp phần tổ chức lại không gian phát triển. Một cây cầu có thiết kế đặc trưng, đặt trong tổng thể các công trình cao tầng và không gian ven sông, có thể trở thành một dấu mốc nhận diện của khu vực.

Phương án TT42 vì vậy được kỳ vọng tạo sự cân bằng giữa yêu cầu kỹ thuật, giao thông và kiến trúc cảnh quan. Hình ảnh 4 nhịp vòm dạng sóng lấy cảm hứng từ bán nhật triều trên sông Sài Gòn giúp công trình có câu chuyện riêng, trong khi cầu đi bộ độc lập tạo thêm giá trị về trải nghiệm đô thị.

Nếu được triển khai theo định hướng, cầu Thủ Thiêm 4 sẽ không đơn thuần là một tuyến đường vượt sông mà có thể trở thành một thành phần quan trọng trong cấu trúc đô thị mới của TP.HCM. Công trình vừa mở rộng khả năng kết nối giữa Thủ Thiêm và khu Nam, vừa hỗ trợ hình thành các cực tăng trưởng mới, đồng thời tạo thêm một điểm nhấn kiến trúc trên sông Sài Gòn.

Với những vai trò đó, cầu Thủ Thiêm 4 được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông chiến lược của TP.HCM, góp phần giảm áp lực giao thông khu vực trung tâm, thúc đẩy liên kết Đông - Nam và mở rộng không gian phát triển kinh tế. Đồng thời, công trình có thể đóng góp vào quá trình xây dựng hình ảnh một TP.HCM hiện đại, năng động nhưng vẫn gắn kết với cảnh quan sông nước đặc trưng.

Phạm Sinh