MTXD - Sau 65 năm kể từ khi thảm họa da cam bắt đầu ở Việt Nam, hậu quả của chất độc da cam/dioxin vẫn hiện hữu trong cuộc sống của nhiều gia đình. Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân, khắc phục ô nhiễm và đấu tranh đòi công lý tiếp tục là trách nhiệm lâu dài của toàn xã hội.

Sáng 21/10, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, Trung tâm Hành động quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học và môi trường, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam (Văn phòng 701) phối hợp với Hội Việt - Mỹ tổ chức tọa đàm quốc tế với chủ đề “65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam”.

Nỗi đau chiến tranh vẫn kéo dài qua nhiều thế hệ

Ngày 10/8/1961 được ghi nhận là thời điểm quân đội Mỹ bắt đầu tiến hành hoạt động phun rải chất độc hóa học quy mô lớn tại Việt Nam. Trong chiến tranh, chất độc da cam/dioxin đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường sinh thái, sức khỏe con người và để lại những di chứng kéo dài qua nhiều thế hệ.

Dù chiến tranh đã lùi xa, nhiều gia đình vẫn phải đối mặt với những khó khăn do hậu quả chất độc hóa học để lại. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, di chứng còn tạo ra gánh nặng về kinh tế, chăm sóc y tế và phục hồi chức năng, khiến không ít gia đình gặp khó khăn trong cuộc sống.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: Thu Minh

Theo các thông tin được công bố nhân dịp kỷ niệm 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam (10/8/1961 – 10/8/2026), khắc phục hậu quả chất độc da cam/dioxin là nhiệm vụ được triển khai lâu dài với sự tham gia của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế.

Những nỗ lực này không chỉ hướng đến việc hỗ trợ vật chất trước mắt mà còn tập trung cải thiện điều kiện sống, chăm sóc sức khỏe, tạo sinh kế và giúp nạn nhân có thêm cơ hội hòa nhập cộng đồng.

Mở rộng hỗ trợ, cải thiện đời sống nạn nhân

Trong những năm qua, nhiều chính sách và chương trình đã được triển khai nhằm chăm lo cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin và gia đình. Các hoạt động tập trung vào hỗ trợ nhà ở, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, tặng quà, trợ giúp sinh kế và nâng cấp cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng nạn nhân.

Theo thông tin từ Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, giai đoạn 2021-2025, toàn Hội đã vận động được hơn 2.424 tỷ đồng để chăm lo, hỗ trợ nạn nhân; trong đó, kinh phí hỗ trợ trực tiếp cho nạn nhân và gia đình đạt gần 2.314 tỷ đồng.

Nguồn lực này góp phần hỗ trợ nhiều hoàn cảnh khó khăn, giúp các gia đình cải thiện điều kiện sinh hoạt, tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và từng bước ổn định cuộc sống.

Đáng chú ý, việc hỗ trợ đang từng bước hướng đến các thế hệ con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Tháng 3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công văn số 270/TTg-KGVX, thống nhất chủ trương hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho nhóm đối tượng này từ nguồn Quỹ “Vì người nghèo” Trung ương còn chưa sử dụng.

Theo thông tin được công bố cuối tháng 7/2026, chương trình đã có 2.092 căn nhà được khởi công, gần 900 căn hoàn thành và hơn 44.000 ngày công của cán bộ, chiến sĩ quân đội được huy động tham gia xây dựng, sửa chữa nhà ở.

Việc mở rộng hỗ trợ nhà ở cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học cho thấy sự quan tâm đối với những người tiếp tục chịu ảnh hưởng từ hậu quả chiến tranh, dù bản thân họ không trực tiếp tham gia chiến đấu.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng. Nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế được triển khai theo hướng tạo việc làm, nâng cao thu nhập và giúp nạn nhân chủ động hơn trong cuộc sống.

Tuy nhiên, để các chương trình phát huy hiệu quả lâu dài, việc rà soát đúng đối tượng, phân bổ nguồn lực phù hợp và gắn hỗ trợ với nhu cầu thực tế của từng gia đình cần tiếp tục được chú trọng.

Chung tay khắc phục hậu quả, hướng tới tương lai

Cùng với công tác chăm sóc nạn nhân, xử lý ô nhiễm dioxin tại các khu vực bị ảnh hưởng là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình khắc phục hậu quả chiến tranh. Việt Nam đã và đang phối hợp với các đối tác quốc tế triển khai những hoạt động xử lý ô nhiễm, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ các thế hệ nạn nhân.

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này không chỉ góp phần huy động nguồn lực, kinh nghiệm và công nghệ mà còn thúc đẩy sự chia sẻ trách nhiệm đối với những hậu quả lâu dài của chiến tranh.

Việc chăm sóc nạn nhân chất độc da cam/dioxin vì thế cần được thực hiện đồng bộ trên nhiều phương diện, từ chính sách an sinh xã hội, y tế, phục hồi chức năng đến hỗ trợ giáo dục, việc làm và tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng.

Kỷ niệm 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam không chỉ là dịp nhìn lại những mất mát, đau thương do chiến tranh để lại mà còn nhắc nhở về trách nhiệm chung trong hành trình khắc phục hậu quả. Mỗi hoạt động hỗ trợ thiết thực, mỗi căn nhà được sửa chữa, mỗi cơ hội việc làm được tạo ra đều góp phần giúp các gia đình nạn nhân có thêm điểm tựa để vượt qua khó khăn.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hậu quả của chất độc da cam/dioxin vẫn cần được giải quyết bằng những hành động bền bỉ và trách nhiệm. Sự chung tay của Nhà nước, cộng đồng và bạn bè quốc tế sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng để xoa dịu nỗi đau, cải thiện cuộc sống nạn nhân và hướng tới một tương lai nhân văn hơn.

Đức Sơn