Báo chí cách mạng Việt Nam – lực lượng quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tóm tắt: Báo chí Việt Nam là nền báo chí cách mạng của Đảng, do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và luyện rèn. Với lịch sử 98 năm (21/6/1925-21/6/2023) xây dựng và phát triển, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã, đang và tiếp tục phát triển mạnh mẽ, có nhiều cống hiến to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những thành tích, đóng góp to lớn đó, báo chí cách mạng Việt Nam còn là công cụ, phương tiện sắc bén của Đảng và Nhà nước trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần làm trong sạch hệ thống chính trị Việt Nam. Bài viết này khẳng định vai trò, nhiệm vụ, thực trạng và giải pháp của báo chí cách mạng Việt Nam đối với việc tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Cụ thể, làm rõ các khái niệm liên quan; nêu rõ vấn nạn tham nhũng, tiêu cực và công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng và Nhà nước ta; khẳng định vai trò, trách nhiệm và thực tiễn báo chí cách mạng Việt Nam tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đề xuất một số giải pháp nhằm khẳng định vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong bối cảnh hiện nay.

Từ khóa: Tham nhũng; tiêu cực; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; báo chí cách mạng Việt Nam; vai trò; hiện trạng; giải pháp; khuyến nghị; hiệu quả…

Ảnh minh họa

1. Đặt vấn đề

Bối cảnh thế giới và trong nước hiện nay với những diễn biến phức tạp về chính trị, an ninh - quốc phòng, kinh tế, văn hóa... Tiến trình toàn cầu hóa, quốc tế hóa và sự phát triển như vũ bão của các tiến bộ khoa học và công nghệ, đặc biệt là sự bùng nổ, phát triển công nghệ số, trí tuệ nhân tạo đã tác động làm thay đổi mạnh mẽ về các hoạt động quản trị quốc gia, quản lý cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân. Sự phức tạp này đã làm gia tăng nhiều kiểu, loại tội phạm, đặc biệt là nảy sinh ra nhiều loại tội phạm phi truyền thống với mức độ vi phạm nguy hiểm. Tội phạm tham nhũng, tiêu cực không còn là mới mẻ, bởi nó như là một quốc nạn ở các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển, trong đó có Việt Nam. Loại tội phạm này ngày càng nguy hiểm, hoạt động tinh vi, gây tổn thất lớn về tài chính, cơ sở vật chất cũng như ảnh hưởng tới uy tín của thể chế quốc gia.

Phòng, chống nạm tham những, tiêu cực đã, đang và tiếp tục được Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ đạo, tổ chức triển khai đấu tranh kiên quyết, mạnh mẽ. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - Người đứng đầu của Đảng được ví như là “Người đốt lò vĩ đại” với những chỉ đạo sát sao, quyết liệt, cùng với các cơ quan chức năng đã đưa ra ánh sáng nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực lớn, được dư luận xã hội quan tâm, đồng tình hưởng ứng; giữ vững niêm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, thời gian gần đây, cuốn sách “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được xuất bản. Cuốn sách được coi là “cẩm nang” phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta[1].

Trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, báo chí là lực lực đóng vai trò quan trọng, đi đầu trong thông tin, định hướng dư luận xã hội. Báo chí là “tai, mắt” của Đảng, Nhà nước, cùng với quần chúng nhân dân giúp các cơ quan chức năng phát hiện, đấu tranh, đưa ra ánh sáng các tổ chức, cá nhân tham nhũng, tiêu cực, góp phần làm trong sạch hệ thống chính trị, giữ vững niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Để nền báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục giữ vững, phát huy vai trò, chức năng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đặc biệt là trong công cuộc tham gia đấu tranh phòng, chống vấn nạn tham nhũng, tiêu cực, cần có những giải pháp hữu hiệu, thiết thực.

2. Giải mã khái niệm “tham nhũng, tiêu cực” và “đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực”

Điều 3, Luật Phòng, chống tham nhũng số 36/2018/QH14 ngày 20/11/2018 do Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành giải thích rõ: “1. Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi”’ và ghi rõ “2. Người có chức vụ, quyền hạn là người do bổ nhiệm, do bầu cử, do tuyển dụng, do hợp đồng hoặc do một hình thức khác, có hưởng lương hoặc không hưởng lương, được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhất định và có quyền hạn nhất định trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó, bao gồm: a) Cán bộ, công chức, viên chức; b) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật, công nhân công an trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân; c) Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp; d) Người giữ chức danh, chức vụ quản lý trong doanh nghiệp, tổ chức; đ) Những người khác được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ và có quyền hạn trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó”[2].

Cũng tại Điều 3, Luật Phòng, chống tham nhũng ghi: “3. Tài sản tham nhũng là tài sản có được từ tham nhũng, tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng. 4. Công khai, minh bạch về tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị là việc công bố, cung cấp thông tin, giải trình về tổ chức bộ máy, việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị. 5. Trách nhiệm giải trình là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền làm rõ thông tin, giải thích kịp thời, đầy đủ về quyết định, hành vi của mình trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao. 6. Nhũng nhiễu là hành vi cửa quyền, hách dịch, đòi hỏi, gây khó khăn, phiền hà của người có chức vụ, quyền hạn trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ. 7. Vụ lợi là việc người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn nhằm đạt được lợi ích vật chất hoặc lợi ích phi vật chất không chính đáng. 8. Xung đột lợi ích là tình huống mà trong đó lợi ích của người có chức vụ, quyền hạn hoặc người thân thích của họ tác động hoặc sẽ tác động không đúng đến việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ. 9. Cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước (sau đây gọi là cơ quan, tổ chức, đơn vị) bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước và tổ chức, đơn vị khác do Nhà nước thành lập, đầu tư cơ sở vật chất, cấp phát toàn bộ hoặc một phần kinh phí hoạt động, do Nhà nước trực tiếp quản lý hoặc tham gia quản lý nhằm phục vụ nhu cầu phát triển chung, thiết yếu của Nhà nước và xã hội. 10. Doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước là doanh nghiệp, tổ chức không thuộc trường hợp quy định tại khoản 9 Điều này”[3].

Khái niệm “tiêu cực” được sử dụng phổ biến trong các văn bản của Đảng và Nhà nước ta. Từ điển Tiếng Việt giải thích: “Khái niệm “tiêu cực” dùng để chỉ những hiện tượng không lành mạnh, có tác dụng phủ định, cản trở, không tốt đối với quá trình phát triển của xã hội; trái với tích cực”[4].

Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là một việc làm cần thiết, tất yếu, một xu thế không thể đảo ngược của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Ngày 02/02/2023, cuốn sách “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh” của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đã ra mắt bạn đọc. Cuốn sách được ví như cuốn “cẩm nang” về đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Tổng Bí thư kết luận: “Phòng, chống tiêu cực, mà trọng tâm là phòng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, tức là trị tận gốc của tham nhũng”[5].

Nền báo chí cách mạng Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện; là nền báo chí bắt nguồn từ báo chí cách mạng, dân chủ và tiến bộ thế giới, chịu ảnh hưởng sâu đậm của nền báo chí ấy, nhưng vẫn giữ được đậm đà tính chất dân tộc. Báo chí cách mạng Việt Nam là một nền báo chí kiểu mới, do tổ chức cách mạng là Đảng Cộng sản tổ chức, lãnh đạo, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng chính trị tư tưởng. Đó là nền báo chí của nhân dân, vì lợi ích của nhân dân và chịu sự giám sát hoạt động của nhân dân.

Báo chí cách mạng Việt Nam là một hệ thống quốc gia các cơ quan thông tin đại chúng gồm nhiều loại hình báo chí ở nhiều cấp, thuộc nhiều cơ quan chủ quản, xuất bản bằng tiếng Việt và tiếng các dân tộc thiểu số, bằng ngoại ngữ với những chức năng, nhiệm vụ hết sức đa dạng phục vụ nhiều loại đối tượng và sử dụng kỹ thuật, công nghệ báo chí hiện đại. Trong hệ thống quốc gia ấy, mỗi cơ quan báo chí đều xác định rõ tôn chỉ, mục đích và nhiệm vụ đặc thù của mình. Đội ngũ người làm báo cách mạng trước hết là người hoạt động cách mạng bằng phương tiện báo chí; thông qua hoạt động báo chí để tuyên truyền, cổ động, tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; nhà báo là “chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng”[6].

Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, báo chí có vai trò đặc biệt, vừa góp phần phát hiện, đấu tranh với những vụ việc, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực qua thực hiện chức năng của mình để phản ánh, tham mưu, đề xuất, kiến nghị xử lý, giám sát việc thực thi của các cơ quan chức năng, vừa tuyên truyền cổ vũ, động viên sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, huy động sức mạnh của toàn dân tham gia đấu tranh, phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Ðiều 4, Luật Báo chí năm 2016 nêu rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của báo chí, trong đó có nhiệm vụ “Phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội” [7].

Như vậy, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là việc hệ trọng, cấp bách của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Báo chí là lực lượng xung kích, tiên phong trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lấy lại niềm tin của quần chúng nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến trao giải cho tác giả/nhóm tác giả đoạt Giải A. Ảnh MH: Trang Linh

3. Nạn tham nhũng, tiêu cực và công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta hiện nay

Tình trạng tham nhũng, tiêu cực tại Việt Nam đã diễn ra trong nhiều thập niên, xảy trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội và ở tất cả các ngành, các cấp. Tham nhũng, tiêu cực đã gây ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ tại Đại hội XIII của Đảng đã nêu rõ: “Tham nhũng trên một số lĩnh vực, địa bàn vẫn còn nghiêm trọng, phức tạp, với biểu hiện ngày càng tinh vi; tình trạng nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp vẫn còn khá phổ biến, gây bức xúc trong xã hội… Tham nhũng vẫn là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ”[8].

Nhiều vụ tham nhũng lớn, có tổ chức, nhiều người tham gia, có sự cấu kết của nhiều doanh nghiệp và cán bộ nhà nước thoái hóa, biến chất. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, vụ án của Trần Dụ Châu, nguyên Giám đốc Nha Quân nhu, Bộ Quốc phòng bị xử ngày 5/9/1950 tại thị xã Thái Nguyên, với tội danh “biển thủ công quỹ, nhận hối lộ, phá hoại công cuộc kháng chiến”, bị tuyên án tử hình, tịch thu 3/4 tài sản, tịch thu tang vật hối lộ. Khi bác đơn xin tha tội chết của Trần Dụ Châu, Bác Hồ đã nói với đồng chí Trần Đăng Ninh: “Với loài sâu mọt đục khoét nhân dân cũng thế, nếu phải giết đi một con sâu mà cứu cả rừng cây thì việc đó là cần thiết”[9].

Hiện nay, nạn tham nhũng, tiêu cực không được ngăn chặn và đẩy lùi, mà còn phát triển tinh vi hơn, không chỉ tập trung ở các ngành kinh tế mà còn cả các ngành bảo vệ pháp luật, không chỉ cán bộ cấp thấp mà còn cả cán bộ cấp cao. Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đánh giá: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cấp cao, suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống…, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc” [10].

Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra và truy tố xét hỏi, xử lý nghiêm những người vi phạm về tham nhũng, lãng phí. Đặc biệt là từ năm 2016, sau Đại hội lần thứ XII của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương đã phát động một chiến dịch phòng chống tham nhũng rộng rãi, toàn diện, quyết liệt với phương châm: “Bất kể người đó là ai, ở cương vị nào, không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong đấu tranh và xử lý tham nhũng” [11]. Đến nay, công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực đã đạt được những kết quả rất tích cực, nhiều vụ án tham nhũng từ Trung ương đến địa phương đều được xét xử nghiêm minh, trong đó có cả những cán bộ bị xử lý là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị.

Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới và cho đến nay, nhiều vụ án tham nhũng lớn đã được đưa ra ánh sang, điển hình như: Vụ án Epco - Minh Phụng từ những năm 80 của thế kỷ trước, với 77 bị can và 2 án tử hình; vụ án tại Tập đoàn Vinashin, với Phạm Thanh Bình cùng 8 đồng phạm; vụ án tham ô và cố ý làm trái tại Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc bị tử hình, 8 bị can khác chịu hình phạt từ 4 đến 22 năm tù…

Chỉ trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (2016-2021), toàn Đảng đã xử lý kỷ luật gần 1.400 tổ chức đảng và hơn 74.000 đảng viên ở các cấp. Trong số bị kỷ luật, có 82 tỉnh ủy viên và tương đương; hơn 1.500 huyện ủy viên và tương đương; gần 3.000 đảng viên bị kỷ luật bằng hình thức cách chức; hơn 8.700 bị khai trừ ra khỏi Đảng và hơn 4.300 cán bộ, đảng viên phải xử lý bằng pháp luật [12].

Từ năm 2013 đến 2020, cả nước đã có hơn 1.900 vụ án tham nhũng bị điều tra, xét xử; 131.000 đảng viên, trong đó có hơn 110 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý (có 27 Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, 4 Ủy viên Bộ Chính trị, 30 sĩ quan cấp tướng thuộc lực lượng vũ trang) đã bị xử lý kỷ luật. Riêng 6 tháng đầu năm 2021, liên quan đến tham nhũng đã có 266 vụ/646 bị can bị khởi tố, 250 vụ với 643 bị can bị truy tố. Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng Trung ương đã kiểm tra xử lý kỷ luật 12 tổ chức đảng và 20 đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, trong đó có 3 ủy viên, nguyên Ủy viên Trung ương, 2 thứ trưởng, 1 nguyên chủ tịch tỉnh, 1 nguyên phó bí thư tỉnh ủy, 13 sĩ quan cấp tướng trong lượng vũ trang” [13].

Hàng loạt các vụ án tham nhũng lớn với cán bộ cao cấp được đưa ra xét xử như: Vụ án PMU 18 của Bộ Giao thông vận tải xảy ra năm 2006. Vụ án tại Tổng Công ty Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) với Trịnh Xuân Thanh và Đinh La Thăng. Vụ vi phạm quản lý đất đai tại Đà Nẵng với 19 bị can và 2 cựu chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng; Vụ án nhận hối lộ tại Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao, liên quan đến Thứ trưởng Bộ Ngoại giao. Các vụ án liên quan đến các cơ quan bảo vệ pháp luật như: Vụ thâu tóm đất vàng tại Công ty Nova Bắc Nam 79 và Novaland tại Đà Nẵng lên quan đến hai cựu thứ trưởng Bộ Công an; vụ án tướng công an thuộc Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50 Bộ Công an) bảo kê cho đường dây đánh bạc trực tuyến lớn nhất Việt Nam; vụ án buôn lậu và sản xuất 200 triệu lít xăng giả tại Đồng Nai, đã có nhiều cán bộ, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát Biển tiếp tay; vụ án của Nguyễn Thị Kim Anh, Phó trưởng phòng Phòng chống tham nhũng, Thanh tra Bộ Xây dựng; vụ án Nguyễn Kiên Cường, Chánh Thanh tra Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Thái Bình; vụ án tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Tim Hà Nội, lãnh đạo bệnh viện đã câu kết với công ty tư nhân để nâng giá thiết bị y tế hưởng lợi bất chính. Gần đây nhất Bộ Công an đã khởi tố vụ đẩy giá kít xét nghiệm Covid-19 của Công ty Cổ phần Việt Á, liên quan đến nhiều quan chức, nhiều bộ, ngành như lãnh đạo Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Y tế, Học viện Quân y và cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) của nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Hai Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương đã bị khai trừ ra khỏi Đảng, bắt tạm giam để điều tra [14].

Đảng, Nhà nước xác định phải tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh PCTN cả trong các cơ quan nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài Nhà nước. Kết luận số 21 KL/TW ngày 25/10/2021 Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng khóa XIII nêu: Triển khai quyết liệt, thường xuyên, toàn diện, đồng bộ công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Chủ động phát hiện sớm, xử lý nghiêm minh các vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực; kiên quyết thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.

Đảng và Nhà nước ta xác định tham nhũng, lãng phí ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển kinh tế - xã hội, làm giảm sút lòng tin của nhân dân, ảnh hưởng đến sự tồn vong của Đảng, Nhà nước và chế độ ta. Các kỳ đại hội Đảng, đều coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức cách mạng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn của Đảng và chế độ. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Công tác đấu tranh PCTN được lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện quyết liệt, toàn diện, đi vào chiều sâu, với quyết tâm chính trị rất cao, không có vùng cấm, không có ngoại lệ và đạt nhiều kết quả quan trọng, rõ rệt, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao và quốc tế ghi nhận” [15].

Các nghị quyết của Đảng đều được cụ thể hóa thành các văn bản pháp luật của Nhà nước theo từng thời kỳ, làm căn cứ pháp lý để các cơ quan nhà nước và nhân dân cùng thực hiện, trong đó có nội dung về phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Khoản 2, Điều 8 Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 khẳng định: “Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải... kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền” [16].

Ông Phan Đình Trạc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và bà Võ Thị Ánh Xuân - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước trao giải cho tác giả/nhóm tác giả đoạt Giải B. Ảnh MH: Trang Linh

4. Vai trò, trách nhiệm và thực tiễn báo chí cách mạng Việt Nam trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Vai trò, trách nhiệm của báo chí cách mạng Việt Nam trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được khẳng định rõ trong các nghị quyết, văn kiện, chỉ thị của Ðảng và các quy định của luật pháp. Ðiều 75 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 đã quy định rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí và nhà báo trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ðiều 13 Luật Phòng, chống tham nhũng còn quy định cụ thể việc tổ chức họp báo, phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí về công tác phòng, chống tham nhũng. Ðiều 14 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định về trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, đơn vị cung cấp thông tin về tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị đó cho cơ quan báo chí. Ðiều 15 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người được phân công, người được ủy quyền hợp pháp để thực hiện trách nhiệm giải trình [17].

Ðiều 4, Luật Báo chí năm 2016 nêu rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của báo chí, trong đó có nhiệm vụ “phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội” [18].

Như vậy, nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của báo chí cách mạng Việt Nam đã được luật hóa. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành, báo chí không có thẩm quyền điều tra hoặc thanh tra như các cơ quan bảo vệ pháp luật. Báo chí cũng không có bộ máy, các thiết chế, chế tài pháp luật hoặc công cụ hỗ trợ khác để tiến hành các hoạt động điều tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm. Báo chí có thế mạnh, đó là có nhiều hình thức để phát hiện những vụ việc tham nhũng, tiêu cực như qua đơn thư phản ánh, tố cáo của công chúng, báo chí điều tra, xác minh để tìm ra các tài liệu, chứng cứ xác thực để các cơ quan chức năng và dư luận nắm bắt, đưa ra ánh sáng các tập thể, cá nhân tham nhũng, tiêu cực.

Báo chí cách mạng Việt Nam còn có vai trò tuyên truyền, cổ động, tổ chức tập thể về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cho quầnn chúng nhân dân. Báo chí truyền tải thông tin về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thông qua rất nhiều hình thức khác nhau; tạo ra các diễn đàn để công chúng thực hiện quyền tự do ngôn luận; kịp thời phản ánh đa chiều, đề xuất các kiến nghị, đề xuất phản biên về chính sách.

Báo chí cách mạng Việt Nam còn góp phần giúp các cơ quan chức năng tăng cường trách nhiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Đảng và Nhà nước đã thể hiện sự vinh danh báo chí cách mạng trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thông qua qua các giải thưởng báo chí. Giải báo chí toàn quốc “Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí” thu hút sự quan tâm của báo giới và đượcc dư luận đánh giá cao.

98 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Ðảng ta và nhân dân ta, nhất là trên mặt trận tư tưởng, lý luận chính trị. Báo chí luôn tích cực cổ vũ nhân tố mới, tiến bộ; trong đó thể hiện rõ vai trò, chức trách trong đấu tranh, phê phán các hiện tượng tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Ðảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Hệ thống báo chí cả nước đã kiên trì bảo vệ đường lối đổi mới của Đảng, giữ vững định hướng chính trị, thực hiện nghiêm tôn chỉ, mục đích báo chí của báo Đảng; thông tin kịp thời, chính sách đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Báo chí phát hiện và nhân rộng những nhân tố mới, điển hình tiên tiến gắn liền với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đồng thời, góp phần kiến nghị bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Đại hội VI của Đảng (12/1986) mở ra thời kỳ đổi mới của cách mạng Việt Nam. Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh cho rằng, thực hiện đổi mới phải gắn liền với việc đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, tháo gỡ ách tắc phải đi đôi với việc kiên quyết loại trừ những kẻ đã từng lợi dụng cơ chế bảo thủ, quan liêu để kiếm lợi, làm rối loạn kỷ cương phép nước. Tổng Bí thư chọn báo chí để làm “binh chủng” đi đầu trong chống tiêu cực và ông là người tiên phong trong trận chiến này. Ngày 25/5/1987, báo Nhân Dân đăng trên trang nhất bài viết với tựa đề “Những việc cần làm ngay”, của tác giả N.V.L. Đây là thông điệp quan trọng, thể hiện sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống báo chí trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Trong bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” đăng trên báo Nhân Dân số ra ngày 17/5/2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “… tình trạng tham nhũng, lãng phí, suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống vẫn diễn ra trong một bộ phận cán bộ, đảng viên…” [19].

Với báo chí cách mạng Việt Nam, đấu tranh phòng, chống tham nhung, tiêu cực là mảng đề tài phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều nhân vật ở các vị trí lãnh đạo, quản lý quan trọng. Thời gian qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã bám sát thực tiễn của việc triển khai các Nghị quyết, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, từ Trung ương đến địa phương đối với việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam với đội ngũ nhà báo, cộng tác viên đông đảo, hoạt động chuyên nghiệp, luôn ở đầu nguồn tin tức, đưa tin, bình luận, lý giải kịp thời, sâu sắc các vụ việc tham nhũng, tiêu cực. Báo chí đã tuyên truyền đầy đủ, khách quan, trung thực kết quả thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến tham nhũng, kết quả xử lý các vụ việc, đối tượng thuộc phạm vi kiểm tra, giám sát của Đảng về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Báo chí cũng đã tổng kết, đưa ra các bài học sau các vụ án tham nhũng, tiêu cực, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, được cán bộ, đảng viên, công chúng, nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao.

Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian qua có bước đột phá là nhờ sự đóng góp rất quan trọng của báo chí. Các cơ quan báo chí đã thể hiện rõ vai trò xung kích, đi đầu trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, bảo vệ quyền lợi của nhân dân; là tai mắt của Ðảng, là cầu nối giữa Ðảng với nhân dân trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực hiện nay [20].

Bên cạnh việc đưa tin, bình luận, định hướng dư luận xã hội kịp thời về các vụ án tham nhũng, tiêu cực lớn, báo chí cách mạng Việt Nam còn tuyên truyền rõ quan điểm, chủ trương, giải pháp của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Việc báo chí thông tin thực hiện kỷ luật nghiêm minh của Đảng đối với đảng viên ở bất kỳ cương vị nào khi vi phạm kỷ luật, qui định của Đảng; pháp luật Nhà nước được dư luận xã hội hoan nghênh, ủng hộ. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tự đạt được, cho thấy một số cơ quan báo chí, nhà báo chưa chủ động, tham gia vào công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Một số cơ quan báo chí chưa phản ánh được một cách đầy đủ, kịp thời những hiện tượng, vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực mà nhân dân đã phát hiện, cung cấp thông tin.

Trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực một số cơ quan báo chí tiếp cận, đưa tin nóng vội, thiếu tính khách quan, chân thật, gây khó khăn cho các cơ quan bảo vệ pháp luật, có lúc có nơi còn làm tổn hại đến quyền và lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức… Một số vụ việc được báo chí phát hiện, nêu ra làm suy giảm lòng tin của người tố cáo, cung cấp thông tin cho báo chí. Một số nhà báo lợi dụng đăng tải thông tin tiêu cực để trục lợi, làm xấu hình ảnh báo chí cách mạng. Một số tờ báo chỉ chú trọng các thông tin phanh phui mà chưa chú ý đến đăng tải các gương sáng, điển hình tiên tiến…

5. Giải pháp để báo chí cách mạng Việt Nam đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực hiệu quả

Một là, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng để báo chí cách mạng Việt Nam hoạt động đúng định hướng. đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực hiệu quả.

Đảng cần tiếp tục có các văn bản chỉ đạo hệ thống báo chí cả nước tham gia vào công tác tuyên truyền, giáo dục đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, trong đó cần tập trung quán triệt, tuyên truyền, giáo dục sâu rộng các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và sự nguy hại của tham nhũng, tiêu cực. Mỗi cơ quan báo chí cần chú trọng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền kết quả đạt được của công tác phòng, chống tham nhũng và những thành tựu đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng, chỉnh đốn Đảng; tạo không khí tích cực, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước và quyết tâm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng ta. Bên cạnh đó, báo chí phải tích cực đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, lợi dụng các vụ án tham nhũng để phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của các đồng chí lãnh đạo, kích động, chia rẽ, gây mất đoàn kết nội bộ.

Cần nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng thông tin, tuyên truyền về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của các cơ quan có trách nhiệm; bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo, định hướng các cơ quan báo chí trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Để làm được điều đó, đội ngũ những người làm báo cách mạng Việt Nam phải luôn trau dồi bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trang bị kiến thức và kỹ năng làm báo chuyên nghiệp, hiện đại, cho ra đời nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để các nhà báo đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đúng pháp luật, được bảo vệ chính đáng.

Hiện nay, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, có cơ quan báo chí và một số nhà báo gặp phải không ít khó khăn do thiếu thông tin, thiếu cơ chế bảo vệ, cơ chế phối hợp xử lý. Nhà báo tham gia tuyên truyền đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải đối mặt với nguy hiểm, rủi ro; các cấp thẩm quyền chưa cócơ chế bảo vệ nhà báo đảm bảo an toàn khi hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật.

Việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành sẽ tạo môi trường để báo chí cách mạng Việt Nam phát huy hơn nữa vai trò trên mặt trận quan trọng này. Muốn vậy, Nhà nước cần xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, bảo đảm kinh phí cho công tác tuyên truyền, đặt hàng báo chí, nhất là các tác phẩm và sản phẩm báo chí về đề tài đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Cần có chính sách khen thưởng kịp thời những cơ quan, tổ chức và cá nhân làm tốt công tác tuyên truyền đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đồng thời, động viên, khuyến khích, bảo vệ những nhà báo dũng cảm, những người tố cáo, cung cấp thông tin về các hành vi, dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực.

Cần sớm hoàn thiện thể chế để khuyến khích các cơ quan báo chí, đội ngũ nhà báo chủ động tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; khắc phục tình trang nhà báo, cơ quan báo chí ngại tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, vì sợ bị trả thù...

Ba là, thể hiện tốt hơn nữa vai trò của cơ quan chủ quản đối với công tác lãnh đạo, quản lý cơ quan báo chí và đội ngũ nhà báo trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chủ quản báo chí và người đứng đầu cơ quan báo chí đã được quy định tại Điều 15 và Điều 24 Luật Báo chí. Trong đó, cơ quan chủ quản phải chỉ đạo cơ quan báo chí thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động, tổ chức nhân sự, bảo đảm điều kiện cần thiết và chịu trách nhiệm về hoạt động của cơ quan báo chí; thanh tra, kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí, khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật [21].

Tuy nhiên, thời gian qua, một số cơ quan chủ quản báo chí, người đứng đầu cơ quan báo chí còn thiếu trách nhiệm, buông lỏng công tác chỉ đạo, quản lý, để cơ quan báo chí đăng tải nội dung không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép; vi phạm các quy định liên quan đến văn phòng đại diện, phóng viên thường trú, cấp giấy giới thiệu; một số phóng viên lợi dụng hoạt động tác nghiệp và các hiện tượng tham nhũng, tiêu cực để sách nhiễu, vòi vĩnh, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của đội ngũ nhà báo cách mạng Việt Nam. Mặc dù các cơ quan chức năng đã xử lý quyết liệt và chỉ đạo thường xuyên, nhưng những vụ việc này có chiều hướng gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ vi phạm, đã làm tổn hại nặng nề đến uy tín, hình ảnh của đội ngũ những người làm báo chân chính và suy giảm niềm tin của người dân, tổ chức và doanh nghiệp với báo chí.

Việc rà soát, sửa đổi, sắp xếp lại mô hình, cơ cấu tố chức cơ quan báo chí, văn phòng đại diện tại các địa phương để bảo đảm hoạt động hiệu quả, đúng quy định là cần thiết, hạn chế các hiện tượng tiêu cực trong hoạt động báo chí. Việc phân cấp, phân quyền đối với lãnh đạo cơ quan báo chí, các cấp quản lý rõ ràng, hợp lý để nâng cao hiệu quả hoạt động cơ quan báo chí, tránh tình trạng một cơ quan báo chí có nhiều người được quyền xuất bản tin, bài mà không có sự kiểm soát chặt chẽ, tạo kẽ hở cho những nhà báo lợi dung nghề nghiệp để vi phạm pháp luật.

Các cơ quan chủ quản báo chí cần quan tâm chỉ đạo các cơ quan báo chí chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng sử dụng mạng xã hội đúng quy định cho đội ngũ nhà báo, phóng viên. Thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về quản lý thẻ nhà báo, quy định về lao động và pháp luật có liên quan. Bộ Thông tin và Truyền thông cần phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương đánh giá, nhận xét việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan chủ quản đối với cơ quan báo chí trực thuộc; đồng thời tiếp tục chỉ đạo đơn vị chức năng đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động các cơ quan báo chí và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về báo chí.

Cần có cơ chế cho báo chí nắm bắt thông tin kịp thời về công tác xử lý các vụ việc tham nhũng, tiêu cực để thông tin kịp thời cho nhân dân, sau khi họ đã cung cấp thông tin cho báo chí. Cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan báo chí với các cơ quan chức năng về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Các cơ quan phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cần tăng cường phối hợp các cơ quan báo chí để cung cấp, trao đổi thông tin về những lĩnh vực, địa bàn, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực qua thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình để phản ánh, tham mưu, đề xuất, kiến nghị xử lý; tăng cường phối hợp xây dựng các chuyên đề, phóng sự chuyên sâu về các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực, vừa để xử lý nghiêm minh, vừa rút ra những bài học kinh nghiệm, khắc phục những sơ hở, bất cập về thể chế, pháp luật.

Yếu tố quan trọng, quyết định hiệu quả báo chí đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đó chính là việc xây dựng đội ngũ những người làm báo có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, trình độ sử dụng kỹ thuật công nghệ làm báo hiện đại. Điều này rất cần sự quan tâm đến công tác đào tạo đội ngũ nhà báo, nhất là đối với những phóng viên chuyên sâu về lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

6. Kết luận

Với lịch sử 98 năm xây dựng và phát triển, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã, đang và tiếp tục phát triển mạnh mẽ, có nhiều cống hiến to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những thành tích, đóng góp to lớn đó, báo chí cách mạng Việt Nam còn là công cụ, phương tiện sắc bén của Đảng và Nhà nước trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần làm trong sạch hệ thống chính trị Việt Nam.

Báo chí cách mạng Việt Nam có vai trò, tầm quan trọng trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Thông tin phản ánh hằng ngày của báo chí đóng vai trò rất quan trọng, trực tiếp đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp. Phản ánh của báo chí đi vào nhiều lĩnh vực, nhất là về công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thậm chí sai phạm của cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ. Qua phản ánh thông tin, các cơ quan báo chí còn đề xuất các giải pháp để các cơ quan ra quy chế phối hợp kịp thời, hạn chế khuyết điểm… Qua thông tin phản ánh của báo chí, phần nào đã giúp các địa phương, đơn vị nắm bắt được tình hình, chủ động giải quyết các vi phạm, nhất là những vi phạm diễn biến kéo dài gây bức xúc trong dư luận; giúp lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương nắm bắt các sự việc, vấn đề liên quan đến cơ quan, đơn vị mình một cách kịp thời, nhanh chóng. Điều này là càng khẳng định vai trò, vị thế của cơ quan báo chí trong công tác đấu tranh, phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

PGS,TS. Hà Huy Phượng

Trưởng Ban Tổ chức Cán bộ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

---------------

Chú thích

[1], [5]. Nguyễn Phú Trọng, Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, năm 2023.

[2],[3],[17]. Luật Phòng, chống tham nhũng số 36/2018/QH14 ngày 20/11/2018.

[4]. Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học, Nhà xuất bản Hồng Đức.

[6]. Lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2010), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2013.

[7], [21]. Luật Báo chí, năm 2016.

[8]. Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ tại Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hà Nội, năm 2021.

[9]. https://www.qdnd.vn/tu-lieu-ho-so/ngay-nay-nam-xua/ngay-15-11-1950-bac-ho-noi-gi-ve-tham-nhung-va-cong-tac-can-bo-677248.

[11]. Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI của Đảng Cộng sản Việt Nam.