Đẩy nhanh các khu đô thị đa mục tiêu, tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững ở Hà Nội

MTXD - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa yêu cầu các sở, ngành, địa phương và nhà đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai hai dự án khu đô thị đa mục tiêu tại Đông Anh và Mê Linh. Đây được xem là những dự án có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị, nâng cao chất lượng môi trường sống và tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô trong những thập niên tới.

Ngày 1/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng đoàn công tác của thành phố đã kiểm tra thực địa và làm việc với các địa phương, đơn vị liên quan về tình hình triển khai Dự án Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh và Dự án Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh và Mê Linh.

Động lực hiện thực hóa quy hoạch Thủ đô

Theo lãnh đạo thành phố, hai dự án được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đồng thời triển khai các định hướng phát triển đô thị mới theo Luật Thủ đô và các chương trình phát triển đô thị của Hà Nội.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa và nghe báo cáo về tình hình triển khai Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh.

Khác với các khu đô thị truyền thống, mô hình khu đô thị đa mục tiêu được xây dựng theo hướng tích hợp nhiều chức năng, bao gồm nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, công trình công cộng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân. Mô hình này được kỳ vọng góp phần giải quyết đồng thời nhiều bài toán về nhà ở, tái định cư, an sinh xã hội và phát triển không gian đô thị theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo định hướng của thành phố, khoảng 40-50% quỹ nhà tại các khu đô thị đa mục tiêu sẽ được dành cho nhu cầu tái định cư, trước mắt phục vụ các dự án chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng trọng điểm trên địa bàn Hà Nội. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm chủ động nguồn nhà ở tái định cư, hạn chế tình trạng chậm giải phóng mặt bằng và tạo sự đồng thuận trong nhân dân khi triển khai các dự án lớn.

Ưu tiên mặt bằng sạch để đẩy nhanh tiến độ

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, tập trung xử lý các khó khăn liên quan đến nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý và các chính sách hỗ trợ người dân bị thu hồi đất. Thành phố đặt mục tiêu sớm hoàn thiện mặt bằng sạch để triển khai đồng bộ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khu tái định cư và nhà ở xã hội.

Báo cáo với Đoàn công tác của Thành phố về dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập phục vụ triển khai Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, xã Đông Anh tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La cho biết tổng diện tích thu hồi để thực hiện dự án khoảng 373,4ha, trong đó có khoảng 274ha đất nông nghiệp và 99,4ha đất công, đất phi nông nghiệp do UBND xã quản lý. Dự án liên quan tới khoảng 2.800 hộ dân tại các thôn Lỗ Giao, Lỗ Khê, Kính Nỗ, Lương Quy (xã Thư Lâm) và các thôn Đoài, Trung (xã Đông Anh).

Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La báo cáo tại buổi làm việc. 

Tính đến ngày 1/6/2026, địa phương đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đối với 792 hộ dân, tương ứng diện tích 166,25ha trên tổng số 373,4ha cần thu hồi. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã thực hiện khoảng 1.253,8 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 44,52% kế hoạch.

Theo Chủ tịch UBND xã Thư Lâm, trong thời gian tới sẽ tập trung hoàn thành công tác GPMB đối với diện tích đất nông nghiệp giao theo Nghị định 64/CP tại thôn Lỗ Khê và cơ bản hoàn thành tại hai thôn Đoài, Trung trước ngày 15/6/2026. Đối với hai thôn Kính Nỗ và Lương Quy, địa phương đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, lập dự thảo phương án, tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ để cơ bản hoàn thành công tác GPMB trước ngày 30/6/2026.

Theo báo cáo của địa phương, dự án khu đô thị đa mục tiêu tại Thư Lâm và Đông Anh có diện tích thu hồi khoảng 373,4ha. Đến đầu tháng 6/2026, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành đối với 792 hộ dân với diện tích hơn 166ha, đạt gần một nửa khối lượng công việc theo kế hoạch. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã thực hiện đạt trên 1.250 tỷ đồng.

Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ thi công, lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các đơn vị bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật, thực hiện minh bạch các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Hướng tới những khu đô thị xanh, hiện đại và đáng sống

Từ góc độ môi trường xây dựng, các chuyên gia đánh giá mô hình khu đô thị đa mục tiêu là bước đi phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại trên thế giới. Thay vì phát triển đơn lẻ từng dự án nhà ở, mô hình này chú trọng xây dựng các cộng đồng dân cư hoàn chỉnh với đầy đủ hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế, thương mại, không gian công cộng và các tiện ích xã hội.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, các khu đô thị mới không chỉ đơn thuần là nơi ở mà còn phải trở thành không gian sống toàn diện, nơi người dân có điều kiện phát triển kinh tế, tiếp cận dịch vụ công và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy chiến lược phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, việc xây dựng các khu đô thị đồng bộ ngay từ đầu sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tích hợp các giải pháp hạ tầng xanh, không gian cây xanh, hệ thống giao thông hiện đại và các công trình tiết kiệm năng lượng.

Các chuyên gia cho rằng việc hình thành các khu đô thị mới tại Đông Anh và Mê Linh còn góp phần giảm áp lực dân số cho khu vực nội đô lịch sử, hạn chế tình trạng quá tải hạ tầng và từng bước cân bằng phân bố dân cư trong toàn thành phố. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường sống và phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.

Tạo cực tăng trưởng mới cho phía Bắc Thủ đô

Hai dự án khu đô thị đa mục tiêu được Hà Nội khởi công từ đầu tháng 2/2026 và được xác định là những cực tăng trưởng mới ở phía Bắc Thủ đô. Khi hoàn thành, các dự án không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở cho hàng trăm nghìn người dân mà còn góp phần hình thành các trung tâm dịch vụ, thương mại và việc làm mới, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho toàn khu vực.

Theo lãnh đạo thành phố, cùng với hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư mạnh mẽ như các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng và mạng lưới giao thông kết nối vùng, khu vực phía Bắc Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm phát triển mới của Thủ đô. Khi các công trình hạ tầng hoàn thiện, khả năng kết nối với trung tâm thành phố sẽ được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện thu hút dân cư, doanh nghiệp và các dòng vốn đầu tư.

Việc đẩy nhanh tiến độ các khu đô thị đa mục tiêu vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về phát triển nhà ở hay tái định cư, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng Hà Nội theo mô hình đô thị đa cực, hiện đại, xanh và bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt trong giai đoạn mới.

Văn Trì - Thanh Tùng