ESG và chuyển đổi số mở hướng phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt

MTXD - Ngày 28/7 tại Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB) tổ chức Hội thảo quốc tế lần thứ tư về "Các vấn đề đương đại trong quản trị và kinh doanh" (CIBM 2026) với chủ đề "Chuyển đổi bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên bất định: ESG, số hóa và khả năng chống chịu". Hội thảo thu hút hơn 100 nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện doanh nghiệp trong nước, quốc tế cùng trao đổi về những xu hướng quản trị mới và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam.

Khả năng chống chịu trở thành yêu cầu cốt lõi

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Phan Chí Anh, Viện trưởng Viện Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng nền kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn mà sự bất định trở thành trạng thái bình thường mới. Đại dịch, biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng, các cuộc tấn công an ninh mạng cùng sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc môi trường kinh doanh.

Theo ông, những mô hình quản trị chỉ tập trung vào tối ưu hiệu suất không còn đủ để giúp doanh nghiệp ứng phó với các cú sốc ngày càng phức tạp và có tính lan tỏa trên phạm vi toàn cầu. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, áp lực còn đến từ các tiêu chuẩn ESG, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) cùng xu hướng ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh.

Toàn cảnh hội thảo. 

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng hiệu suất sang xây dựng năng lực chống chịu trong kinh doanh. Đây không chỉ là khả năng ứng phó với khủng hoảng mà còn bao gồm năng lực dự báo, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi trước các biến động để duy trì hoạt động và tạo ra giá trị bền vững.

Theo PGS.TS Phan Chí Anh, khả năng chống chịu được hình thành từ năm năng lực cốt lõi gồm dự báo, hấp thụ, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi. Doanh nghiệp cần chủ động nhận diện sớm rủi ro và cơ hội thông qua dữ liệu, AI và phân tích xu hướng; xây dựng nguồn lực dự phòng và quy trình linh hoạt để giảm thiểu tác động của các cú sốc; điều chỉnh chiến lược và mô hình kinh doanh phù hợp; rút ngắn thời gian phục hồi sau sự cố, đồng thời tận dụng biến động để thúc đẩy đổi mới công nghệ.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần đổi mới phương thức đánh giá hiệu quả quản trị. Ngoài các chỉ số KPI truyền thống, cần bổ sung các tiêu chí phản ánh năng lực ứng phó với biến động như thời gian phản ứng, thời gian phục hồi, mức độ đa dạng hóa nguồn cung và khả năng duy trì hoạt động khi doanh thu suy giảm.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của đội ngũ lãnh đạo có tư duy dự báo và quản trị rủi ro, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp tăng cường ứng dụng AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây; mở rộng hợp tác trong chuỗi giá trị để chia sẻ thông tin và quản trị rủi ro; xây dựng văn hóa học hỏi, đổi mới liên tục nhằm nâng cao khả năng thích ứng.

ESG, số hóa và năng lực chống chịu cần được tích hợp

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là làm rõ mối quan hệ bổ trợ giữa ESG, chuyển đổi số và năng lực chống chịu trong quá trình phát triển doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, ESG giúp định hướng mục tiêu và tiêu chí phát triển bền vững; chuyển đổi số cung cấp dữ liệu, công cụ và quy trình để triển khai, đo lường và kiểm soát các mục tiêu; trong khi năng lực chống chịu giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, duy trì hoạt động và tái cấu trúc nguồn lực trước những biến động của thị trường.

Khi ba yếu tố này được tích hợp vào chiến lược quản trị, doanh nghiệp có thể chuyển các cam kết phát triển bền vững thành những kết quả cụ thể, nâng cao hiệu quả hoạt động, củng cố niềm tin của thị trường cũng như đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng khắt khe từ chuỗi cung ứng toàn cầu và các nhà đầu tư.

Đổi mới sáng tạo xanh là cơ hội trong bối cảnh bất định

Tại hội thảo, GS. Nguyễn Huy Tâm, Trường Đại học Nottingham Trent (Vương quốc Anh), đã trình bày kết quả nghiên cứu về chiến lược đổi mới sinh thái của các doanh nghiệp năng lượng trong bối cảnh bất định về năng lượng và rủi ro địa chính trị.

Nghiên cứu được thực hiện trên dữ liệu của hơn 1.300 doanh nghiệp thuộc 20 quốc gia cho thấy, sự bất định không chỉ tạo ra thách thức mà còn có thể trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo xanh nếu doanh nghiệp biết tận dụng cơ hội để tái cấu trúc hoạt động và đầu tư vào công nghệ sạch.

Tuy nhiên, khi rủi ro địa chính trị gia tăng, động lực đổi mới này có xu hướng suy giảm do doanh nghiệp trở nên thận trọng hơn với các khoản đầu tư dài hạn. Theo GS. Nguyễn Huy Tâm, quản trị doanh nghiệp bền vững, chất lượng thể chế và các chính sách môi trường ổn định là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì đầu tư cho đổi mới sáng tạo, đồng thời cân bằng giữa quản trị rủi ro và mục tiêu phát triển bền vững.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, thúc đẩy chuyển đổi bền vững

Bên cạnh phiên toàn thể với các tham luận về đổi mới sinh thái, tái định hình trật tự toàn cầu và xây dựng chuỗi cung ứng thích ứng dựa trên AI và phát triển bền vững, hội thảo còn tổ chức năm phiên chuyên đề tập trung vào chuyển đổi số và ESG trong lĩnh vực du lịch - khách sạn; ra quyết định và năng lực chống chịu của doanh nghiệp; marketing trong thời đại bất định; quản trị nguồn nhân lực vì phát triển bền vững; đổi mới sáng tạo số và ứng dụng AI trong chuyển đổi doanh nghiệp.

Hội thảo ghi nhận nhiều chia sẻ, đóng góp từ các chuyên gia liên quan đến chủ đề ESG.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, các tiêu chuẩn ESG, yêu cầu giảm phát thải carbon, chuyển đổi số và AI, chuyển đổi bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh và phát triển lâu dài.

Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật, hội thảo góp phần cung cấp cơ sở khoa học, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất nhiều giải pháp quản trị có tính ứng dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực chống chịu, thích ứng với những biến động của nền kinh tế toàn cầu và hướng tới phát triển bền vững.

Hải Anh