Lâm Đồng: Xã Quảng Phú kiến nghị kiểm tra khai thác cát, ngăn sạt lở sông Krông Nô

MTXD - UBND xã Quảng Phú đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tổ chức kiểm tra đột xuất hoạt động khai thác cát trên địa bàn, làm rõ dấu hiệu khai thác ngoài phạm vi được cấp phép trong bối cảnh đất sản xuất ven sông Krông Nô tiếp tục sạt lở nghiêm trọng.

Dàn khai thác cát của doanh nghiệp Văn Hồng

Tại Báo cáo số 371.2/BC-UBND ngày 25/9/2026, do Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Phú Ngân Thanh Hải ký, địa phương cho biết tình trạng sạt lở dọc sông Krông Nô diễn biến phức tạp, ảnh hưởng lớn đến đất canh tác của người dân. Qua kiểm tra thực địa ngày 25/9/2026 và tiếp nhận phản ánh, UBND xã bước đầu nhận diện nguyên nhân liên quan đến hoạt động khai thác cát và việc xả nước của hồ, đập thủy điện.

Tại khu vực thuộc phạm vi hoạt động khai thác cát của Công ty TNHH Xuân Bình và Doanh nghiệp tư nhân Văn Hồng, cơ quan kiểm tra ghi nhận bờ sông bị sạt lở thành các vách đất dựng đứng, mất hoàn toàn độ dốc tự nhiên. Nhiều vị trí xuất hiện hàm ếch sâu do dòng nước khoét vào chân bờ. Trên bề mặt vách sạt lở, đất cát pha nứt thành từng mảng lớn, có nguy cơ đổ xuống lòng sông khi gặp dòng chảy mạnh hoặc mưa lớn.

Theo phản ánh và hình ảnh người dân cung cấp ngày 25/9/2026, được UBND xã dẫn trong báo cáo, các đơn vị khai thác có biểu hiện hoạt động sai vị trí, tọa độ được cấp phép; thường xuyên đưa tàu, thuyền áp sát bờ, vươn ống hút cát vào phía trong đất sản xuất của người dân.

Cụ thể, tại khu vực thuộc phạm vi khai thác của Doanh nghiệp tư nhân Văn Hồng, sạt lở kéo dài từ thửa đất số 7, tờ bản đồ số 13 của gia đình ông Y Luyết Byã, tọa độ x = 446293.49, y = 1359976.60, đến thửa đất số 18, tờ bản đồ số 15 của gia đình bà Vi Thị Vân, tọa độ x = 447318.22, y = 1360121.23, thuộc thôn Phú Lợi, xã Quảng Phú.

Tại khu vực thuộc phạm vi khai thác của Công ty TNHH Xuân Bình, sạt lở kéo dài từ thửa đất số 50, tờ bản đồ số 120 của gia đình ông Nguyễn Thanh Sơn, tọa độ x = 438015, y = 1366643, đến thửa đất số 8, tờ bản đồ số 120 của gia đình ông Nguyễn Thân, tọa độ x = 437983, y = 1367413, thuộc thôn Đức Xuyên, xã Quảng Phú.

Báo cáo ghi nhận các đơn vị sử dụng tàu, thuyền công suất lớn, trang bị hệ thống băng chuyền sàng lọc và vòi hút cát công suất lớn, hoạt động liên tục trên sông. Việc neo đậu, vận hành hút cát diễn ra ở cự ly rất gần bờ đất sản xuất, có dấu hiệu phương tiện nằm ngoài phạm vi tọa độ được cấp phép. UBND xã đánh giá hoạt động này tác động trực tiếp vào lòng sông, làm thay đổi cấu trúc dòng chảy đáy, rút chân khay, gây sụt lún, sạt lở bờ sông.

Đất nông nghiệp, đất trồng hoa màu sát bờ sông của các hộ dân đang bị cuốn trôi qua từng đợt sạt lở. Địa phương cảnh báo nếu không ngăn chặn kịp thời, ranh giới sạt lở sẽ tiếp tục lấn sâu vào khu vực canh tác.

Trước đó, tại Báo cáo số 18/BC-UBND ngày 28/01/2026 về tình hình hoạt động của các cơ sở khai thác cát xây dựng trên địa bàn, UBND xã Quảng Phú đã yêu cầu các đơn vị phối hợp xác định tọa độ được cấp phép, cao độ lòng sông, chiều sâu được khai thác và thả phao phân định ranh giới mỏ. Tuy nhiên, theo kết quả kiểm tra, giám sát nêu trong báo cáo ngày 25/9/2026, các đơn vị vẫn chưa thực hiện việc xác định tọa độ và thả phao phân định ranh giới theo yêu cầu.

UBND xã Quảng Phú đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chủ trì, tham mưu thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để thanh tra, kiểm tra đột xuất việc chấp hành pháp luật của các đơn vị khai thác cát. Nội dung cần kiểm tra gồm phạm vi ranh giới, tọa độ được cấp phép, cao độ lòng sông và chiều sâu khai thác; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp thả phao xác định ranh giới theo giấy phép. Trường hợp không phối hợp thực hiện, địa phương kiến nghị có biện pháp tạm ngưng hoạt động khai thác theo quy định.

Cũng theo báo cáo, việc giám sát hiện được giao cho Phòng Kinh tế xã và Công an xã, trong khi địa phương không có lực lượng chuyên trách, ca nô hoặc tàu, thuyền phục vụ kiểm tra trên sông. Nhân sự Phòng Kinh tế còn mỏng, khối lượng công việc lớn sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp; cán bộ, công chức chưa được đào tạo, tập huấn nghiệp vụ quản lý, giám sát và xử lý vi phạm trong khai thác khoáng sản. UBND xã đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh phân cấp, hướng dẫn rõ quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ để địa phương chủ động thực hiện.

Trước thực trạng đất sản xuất tiếp tục sạt lở, việc kiểm tra phải đồng thời làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng đơn vị và biện pháp ngăn chặn, bảo vệ đất canh tác của người dân./.

Văn Hải