TP.HCM tìm lời giải phát triển nhà ở cho thuê cho người lao động

MTXD - Từ yêu cầu bảo đảm an sinh cho người lao động đến mục tiêu xây dựng thị trường nhà ở cân bằng, bền vững, TP.HCM đang đặt trọng tâm phát triển loại hình nhà ở cho thuê trong giai đoạn tới. Tại Hội nghị “Triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM” vừa diễn ra ngày 9/6, nhiều giải pháp về quỹ đất, nguồn vốn và cơ chế ưu đãi đã được đề xuất nhằm thúc đẩy phân khúc còn nhiều dư địa này.

Theo tham luận của Liên đoàn Lao động TP.HCM, qua khảo sát bước đầu có khoảng 33.520 trường hợp có nhu cầu tiếp cận nhà ở, trong đó 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua. Kết quả này cho thấy nhu cầu về chỗ ở ổn định của công nhân, người lao động trên địa bàn thành phố vẫn rất lớn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn người lao động hiện vẫn đang sinh sống trong các khu nhà trọ chật hẹp, điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế. Nhiều khu nhà trọ chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự và thiếu các tiện ích xã hội thiết yếu như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế hay không gian sinh hoạt cộng đồng.

Quang cảnh Hội nghị “Triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM” với sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, thành phố, các chuyên gia và doanh nghiệp. Ảnh: Anh Hào.

Theo Liên đoàn Lao động TP.HCM, nhà ở cho công nhân không chỉ đơn thuần là nơi ở mà còn phải bảo đảm môi trường sống an toàn, thuận lợi cho làm việc, đi lại và nuôi dạy con cái. Nếu không giải quyết căn cơ bài toán này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động, sự ổn định nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như của thành phố.

Để thúc đẩy phát triển nhà ở cho công nhân, Liên đoàn Lao động TP.HCM đề xuất thành phố nghiên cứu mô hình phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với khu dân cư và nhà ở công nhân; hoàn thiện cơ chế tài chính, tín dụng hỗ trợ phát triển nhà ở; đồng thời tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ người lao động.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cho rằng nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê hiện còn quá ít so với nhu cầu thực tế. Vì vậy, phần lớn công nhân lao động nhập cư và người thu nhập thấp vẫn phải thuê phòng trọ với mức giá khoảng trên dưới 2 triệu đồng mỗi tháng, trong khi chất lượng nhiều khu nhà trọ chưa được bảo đảm.

Theo ông Châu, các chủ nhà trọ tư nhân đã và đang đóng góp rất lớn trong việc giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người lao động nhưng chưa được công nhận là loại hình “nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư kinh doanh”, do đó chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ cần thiết.

Dẫn số liệu thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM, ông Châu cho biết đến năm 2018, thành phố có khoảng 60.470 khu nhà trọ với hơn 560.000 phòng, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 1,4 triệu người. Đây là nguồn lực rất lớn cần được quan tâm hỗ trợ để nâng cao chất lượng nhà ở cho thuê.

Sau khi hợp nhất tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP.HCM (mới), đầu năm 2026 lãnh đạo UBND Thành phố cho biết có đến 974.000 người có nhu cầu mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội nhưng kết quả phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2025 chỉ có 17.902 căn hộ và Kế hoạch phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030 là 181.498 căn, mà nếu đến năm 2030 thực hiện được mục tiêu phát triển 199.400 căn hộ nhà ở xã hội thì vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu nhà ở của công nhân lao động và người thu nhập thấp đô thị, nhất là nhà ở xã hội cho thuê.

Theo Chủ tịch HoREA, Kết luận số 64 của Bộ Chính trị đã mở ra cơ hội thúc đẩy phát triển mạnh mẽ loại hình nhà ở xã hội cho thuê với mức giá phù hợp, chất lượng bảo đảm và được kết nối hạ tầng giao thông thuận tiện.

Ông Châu cũng kiến nghị cần có cơ chế ưu đãi mạnh hơn cho các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình và thu nhập thấp. Trong đó, miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất trong suốt vòng đời dự án, giảm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp, bởi các dự án này thường có thời gian hoàn vốn kéo dài từ 20 năm trở lên.

Từ góc độ chuyên môn, đại diện Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TP.HCM cho rằng cần nhìn nhận nhà ở cho thuê như một cấu phần quan trọng của hạ tầng đô thị hiện đại thay vì chỉ là một sản phẩm của thị trường bất động sản.

Các chuyên gia kiến nghị thành phố xây dựng những mô hình nhà ở cho thuê điển hình và các mẫu thiết kế chuẩn cho từng nhóm đối tượng như hộ gia đình trẻ, công nhân khu công nghiệp, chuyên gia và người lao động có nhu cầu thuê dài hạn. Đồng thời, cần xem việc cải tạo, nâng cấp hệ thống nhà trọ hiện hữu là một chương trình trọng tâm trong chiến lược phát triển nhà ở cho thuê thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Anh Hào.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định nhu cầu nhà ở cho thuê hiện nay rất lớn tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và vùng kinh tế trọng điểm. Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở cho thuê giá phù hợp vẫn còn hạn chế, trong khi nhiều nguồn lực từ đất công, nhà công chưa được khai thác hiệu quả.

Theo Thứ trưởng, Chính phủ xác định phát triển nhà ở cho thuê là một trong những trụ cột chiến lược của chính sách nhà ở quốc gia. Tư duy phát triển nhà ở đang được chuyển từ mục tiêu hỗ trợ sở hữu nhà sang bảo đảm quyền tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài thông qua hình thức thuê nhà với chi phí phù hợp.

Đối với TP.HCM, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương rà soát chính xác nhu cầu nhà ở cho thuê; chủ động bố trí quỹ đất; đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân; sử dụng hiệu quả quỹ nhà ở địa phương và nghiên cứu chuyển đổi các quỹ nhà công, nhà tái định cư chưa sử dụng hiệu quả sang phục vụ nhu cầu cho thuê.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, TP.HCM hiện có khoảng 900.000 lao động có nhu cầu về chỗ ở. Đây là cơ sở để thành phố sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê ngay trong năm 2026, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu chỉ đạo, nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê là nhiệm vụ chiến lược của thành phố. Ảnh: Anh Hào.

Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho rằng cơ cấu thị trường bất động sản hiện nay còn mất cân đối khi nhà ở cao cấp chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhà ở xã hội và nhà ở giá phù hợp còn rất hạn chế. Điều này dẫn đến nghịch lý người có nhu cầu thực khó tiếp cận nhà ở, còn nhiều dự án lại có tỷ lệ người ở thấp.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê là giải pháp quan trọng để điều chỉnh sự lệch lạc của thị trường, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân. Thành phố sẽ tạo điều kiện tối đa về quỹ đất, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và bố trí quỹ đất trong quy hoạch để phát triển các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Lãnh đạo UBND TP.HCM khẳng định phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn là chiến lược quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hút và giữ chân nguồn nhân lực, góp phần xây dựng TP.HCM trở thành đô thị hiện đại, văn minh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

ANH HÀO