Triển khai điều tra, kiểm kê đa dạng sinh học, xây dựng cơ sở dữ liệu tại các khu bảo tồn đến năm 2030

MTXD – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định số 2878/QĐ-BNNMT phê duyệt Chương trình điều tra, kiểm kê và quan trắc đa dạng sinh học tại các khu bảo tồn thiên nhiên đến năm 2030, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất phục vụ công tác quản lý và bảo tồn thiên nhiên.

Chương trình điều tra, kiểm kê đa dạng sinh học sẽ được triển khai tại các khu bảo tồn thiên nhiên trên phạm vi cả nước đến năm 2030.

Theo quyết định, chương trình được triển khai trên phạm vi cả nước, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện Đề án "Kiểm kê, quan trắc, lập báo cáo và xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050". Giai đoạn 2026-2030, các nhiệm vụ được phân công cụ thể về nội dung, lộ trình và đơn vị thực hiện, góp phần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý trung ương, địa phương và các ban quản lý khu bảo tồn.

Hoạt động điều tra, kiểm kê và quan trắc sẽ được thực hiện đồng bộ tại các khu bảo tồn thiên nhiên trên cả nước, tập trung vào bốn nhóm hệ sinh thái gồm rừng tự nhiên, đất ngập nước, rạn san hô và thảm cỏ biển. Các nội dung đánh giá bao gồm diện tích, chất lượng và mức độ biến động của từng hệ sinh thái theo thời gian.

Đối với động, thực vật, chương trình ưu tiên điều tra các loài đặc hữu, loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ và các loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam. Việc thống kê số lượng cá thể, quy mô quần thể, vùng phân bố và xu hướng biến động không chỉ phục vụ cập nhật dữ liệu mà còn giúp phát hiện sớm nguy cơ suy giảm đa dạng sinh học, làm cơ sở đề xuất các giải pháp bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái phù hợp.

Điểm nhấn của chương trình là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học thống nhất, đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia. Hệ thống sẽ lưu trữ thông tin về hiện trạng các hệ sinh thái, vùng phân bố của các loài động, thực vật và dữ liệu không gian trên nền hệ tọa độ VN-2000. Đồng thời, chương trình đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong điều tra, quan trắc, xử lý dữ liệu và đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn tại các khu bảo tồn.

Hoạt động điều tra, kiểm kê tại các khu bảo tồn sẽ giúp đánh giá hiện trạng hệ sinh thái và các loài nguy cấp, tạo cơ sở xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Theo lộ trình, năm 2026 sẽ xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật phục vụ công tác điều tra; giai đoạn 2027-2028 triển khai điều tra thực địa trên phạm vi cả nước và cập nhật dữ liệu hằng năm, trước khi tổng kết chương trình vào năm 2030.

Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học được giao làm cơ quan đầu mối hướng dẫn chuyên môn, theo dõi tiến độ và quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia. Các đơn vị quản lý chuyên ngành, UBND các tỉnh, thành phố cùng ban quản lý các khu bảo tồn có trách nhiệm phối hợp triển khai, cập nhật dữ liệu và định kỳ báo cáo kết quả. Kinh phí thực hiện được huy động từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương cùng các nguồn vốn hợp pháp khác, góp phần hình thành hệ thống dữ liệu đa dạng sinh học đầy đủ, thống nhất, phục vụ hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên trong giai đoạn mới.

An Nhiên