Hội An và nguồn thu từ bài toán bán vé tham quan phố cổ. Bài 1: Trăn trở giữa lòng di sản

MTXD - Mang trong mình di sản văn hóa, Tp Hội An đã có nhiều công trình bảo dưỡng, tu bổ và khai thác giá trị để nâng tầm cho di sản. Nhưng nguồn lực yếu đã dẫn tới việc đầu tư tu bổ, trùng tu nhỏ giọt. Việc bán vé vào phố cổ là một bài toán được chính quyền thành phố đưa ra.

Nhiều năm qua, Phố cổ Hội An thực sự đã trở thành điểm đến, nơi tham quan các di tích văn hóa đặc biệt và thu hút rất lớn lượng khách du lịch quốc tế đến khu vực miền Trung. Việc kết hợp các điểm du lịch tại khu vực miền trung nổi bật như các di tích tại Thừa Thiên – Huế, du lịch Đà Nẵng, di sản văn hóa Mỹ Sơn, du lịch đảo Cù Lao Chàm đã tạo thành một cụm du lịch rất phát triển ở miền Trung.

 Du khách mua vé tham quan Khu phổ cổ Hội An tại các quầy bán vé.

Thế nhưng, hàng năm Hội An thất thu với số lượng lớn khách du lịch tham quan “chui”. Tổng số vé bán ra chưa đầy 50% so với tổng lượng khách thực tế đến Hội An du lịch. Điều đó có nghĩa là nhiều du khách đã không mua vé tham quan, trong khi nhiều công ty lữ hành cũng giúp khách trốn không mua vé. Chính vì thế, khi đi du lịch tại đây nhiều du khách đã gặp những dịch vụ không thỏa đáng, ngay cả việc du khách không được tiếp đón, phục vụ chu đáo, thuyết minh tường tận, khám phá giá trị đích thực của không gian phố cổ Hội An mà lẽ ra quyền lợi đó du khách được tận hưởng. Hệ quả là rất nhiều vụ việc gây ảnh hưởng tới du lịch Hội An, khiến hình ảnh du lịch Hội An mất dần vẻ đẹp vốn có của đô thị cổ bên dòng sông Hoài này.

Chính quyền TP Hội An (tỉnh Quảng Nam) ban hành phương án “Tăng cường công tác quản lý hoạt động, hướng dẫn tham quan khu phố cổ Hội An”. Theo đó, từ ngày 15/5, du khách trong nước và quốc tế đều phải mua vé tham quan tại các quầy vé trước khi vào khu phố cổ Hội An. Vé vẫn giữ nguyên mệnh giá hiện hành 120.000 đồng/vé dành cho khách quốc tế và 80.000 đồng/vé dành cho khách nội địa. Thời gian hoạt động bán vé tham quan Khu phố cổ từ 7 giờ 30 đến 21 giờ 30 hằng ngày vào mùa hè và đến 21 giờ vào mùa đông.

Thông tin này vừa đưa ra ngay lập tức đã tràn ngập trên báo chí và các trang mạng xã hội, điều đó cho thấy sức hút không nhỏ của đô thị cổ Hội An với sự quan tâm của người dân. Giống như rất nhiều những điểm du lịch nổi tiếng khác trong nước và trên thế giới, rất nhiều người mong muốn trong đời được đến Hội An du lịch, chụp ảnh, tham quan phố cổ và lưu lại những hình ảnh đẹp nhất của mình với di sản văn hóa độc đáo này. Chính vì thế, việc bán vé vào phố cổ Hội An tham quan cho khách du lịch đã khiến cộng đồng có nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người lo ngại rằng việc bán vé này sẽ khiến Hội An “đánh mất mình”, giảm lượng khách đến phố cổ trong thời gian tới. Trong đó, nhiều người cảm thấy “hụt hẫng” khi biết sẽ không còn được miễn phí tham quan nữa, mà thay vào đó phải trả tiền mua vé để được vào phố cổ. Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc mua vé vào phố cổ tham quan là việc nên làm, bởi chí ít cũng đóng góp cho ngân sách địa phương có nguồn thu để tiến hành các công tác trùng tu, bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể, những ngôi nhà cổ vài trăm năm tuổi, những con đường với vỉa hè lát đá xanh...

Hội An về đêm với thuyền hoa đẹp lung linh trên sông Hoài.

Tuy nhiên, trước những dư luận của truyền thông và mạng xã hội, chính quyền TP Hội An đã có những cầu thị nhất định. Việc bán vé tham quan trọn gói phố cổ từ ngày 15/5 đã được dừng lại. Ông Nguyễn Văn Lanh – Phó chủ tịch UBND TP Hội An chia sẻ, Hội An rất cầu thị và lắng nghe những ý kiến đóng góp, mang tính xây dựng, những ý kiến phù hợp sẽ được tiếp thu, sửa đổi trước khi ban hành. “Sắp tới đây, Hội An sẽ không phân biệt du khách trong nước và quốc tế, mà chỉ phát hành 2 loại vé có mệnh giá 120 nghìn/6 di tích, 80 nghìn/4 di tích, du khách tùy ý chọn lựa, thích loại nào thì mua loại đó”, ông Lanh thông tin.

Theo tìm hiểu, việc bán vé tham quan phố cổ hội an đã được thực hiện từ nhiều năm trước, do chỉ số giá tiêu dùng ngày một tăng, từ ngày 1/11/2012, TP.Hội An điều chỉnh giá vé khách nước ngoài từ 90.000đ lên 120.000đ; khách Việt Nam từ 45.000đ lên 80.000đ/người. Với giá vé này, mỗi khách tham quan sẽ có một ô vé chung để tham quan cảnh quan không gian khu phố cổ, được tham quan và trải nghiệm lối sống của người Hội An với những sinh hoạt hằng ngày, những trò chơi dân gian, xem biểu diễn nghệ thuật cổ truyền trên mỗi góc phố suốt từ 7h sáng đến 22h đêm... và tự chọn cho mình điểm đến thuộc nhiều loại hình di tích trong 22 điểm tham quan tiêu biểu. Đối với khách nước ngoài ô vé tự chọn từ 5 điểm tham quan tăng lên 6 điểm, khách Việt Nam từ 2 điểm tăng lên 3 điểm.

Một số ưu đãi “ngoại lệ” như với khách có chương trình tham quan và lưu trú tại Hội An vài ba ngày, tấm vé tham quan sẽ không chỉ có giá trị trong 24 giờ như đúng quy định mà có giá trị trong suốt thời gian khách lưu trú. Về bản chất chủ trương bán vé trọn gói và cơ cấu giá vé đã có từ lâu và đến nay vẫn không thay đổi. Vấn đề ở chỗ, vé tham quan Hội An thường có trong giá tour chào bán của các hãng lữ hành.

Lãnh đạo TP Hội An cũng cho biết rằng, trong đề án khung này có những hạng mục cụ thể, chi tiết phải bàn luận kỹ. Những thông tin chi tiết này, sắp tới sẽ còn trưng cầu thêm ý kiến người dân, đối thoại với doanh nghiệp, đơn vị lữ hành rồi chốt lại nội dung, nếu đạt sự đồng thuận cao thì mới triển khai thực hiện.

Tiêu Dao