Lâm Đồng: Dự án Đại học Tôn Đức Thắng chậm tiến độ, vướng đất đai, nợ tiền thuê đất

MTXD - Sau gần hai thập kỷ kể từ ngày được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án Cơ sở Trường Đại học Tôn Đức Thắng tại phường 3, TP Bảo Lộc (nay là phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) tiếp tục được đưa vào diện thanh tra chuyên đề khi xuất hiện hàng loạt khó khăn, vướng mắc kéo dài liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng và nghĩa vụ tài chính.

Nhiều hạng mục trọng điểm vẫn chưa hoàn thành, gồm: khối giảng đường, hội trường, thư viện, trung tâm điện toán, khu phục vụ, xưởng thực tập, văn phòng khoa, nhà thi đấu và ký túc xá 1A.

Theo Kết luận thanh tra số 37/KL-TTr ngày 09/6/2026 do Thanh tra tỉnh Lâm Đồng ban hành, việc thanh tra được thực hiện trên cơ sở Quyết định số 379/QĐ-TTr ngày 05/5/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh, tập trung rà soát toàn diện dự án này cùng một số dự án tồn đọng khác trên địa bàn.

Dự án cơ sở Đại học Tôn Đức Thắng tại Bảo Lộc được UBND tỉnh Lâm Đồng (cũ) đồng ý chủ trương tại Văn bản số 292/UBND-ĐC ngày 14/01/2008, sau đó chấp thuận địa điểm đầu tư tại Văn bản số 1957/UBND-TH ngày 28/3/2009. Đến ngày 30/7/2009, dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 42121000506, điều chỉnh lần đầu vào ngày 31/10/2014.

Theo hồ sơ, tổng quy mô dự án lên đến 403.273m², với tổng mức đầu tư khoảng 250 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 50 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đầu tư. Đây là dự án đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực cho khu vực Tây Nguyên.

Tuy nhiên, thực tế triển khai lại cho thấy một bức tranh khác. Thanh tra xác định đến thời điểm kiểm tra, nhiều hạng mục trọng điểm vẫn chưa hoàn thành, gồm: Khối giảng đường, hội trường, thư viện, trung tâm điện toán, khu phục vụ, xưởng thực tập, văn phòng khoa, nhà thi đấu và ký túc xá 1A. Đáng chú ý, tiến độ dự án đã chậm tới 78 tháng so với mốc cam kết đưa vào hoạt động là tháng 9/2019.

Về đất đai, dự án từng được UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1675/QĐ-UBND ngày 15/8/2012 thu hồi và giao đất với diện tích ban đầu 452.499,6m². Sau đó, diện tích được điều chỉnh còn 403.273m² theo Quyết định số 663/QĐ-UBND ngày 01/4/2014. Tiếp đó, tại Quyết định số 236/QĐ-UBND ngày 13/02/2019, tỉnh chuyển sang hình thức thuê đất trả tiền hàng năm.

Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy phần diện tích đã đưa vào khai thác mới chỉ đạt 25.378m², tương đương khoảng 40% diện tích xây dựng theo quy hoạch; trong khi diện tích giao thông mới sử dụng khoảng 15.000m², chỉ đạt khoảng 27% quy hoạch. Phần lớn diện tích còn lại vẫn bỏ trống hoặc mới trồng cây xanh tạo cảnh quan.

Đáng chú ý hơn, hồ sơ thanh tra chỉ rõ nhiều vấn đề tồn tại trong việc chuyển đổi hình thức sử dụng đất từ thuê sang giao đất không thu tiền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024. Dù Trường Đại học Tôn Đức Thắng đã nộp hồ sơ từ ngày 04/5/2026, nhưng đến thời điểm thanh tra, UBND phường 3 Bảo Lộc vẫn đang xem xét, chưa giải quyết dứt điểm.

Một “điểm nghẽn” khác nằm ở giai đoạn mở rộng dự án (giai đoạn 2). Theo Văn bản số 6378/UBND-ĐC ngày 17/10/2016, dự án được chấp thuận ranh giới bổ sung 75.040m². Tuy nhiên, đến nay, công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng vẫn dang dở.

Cụ thể, UBND TP Bảo Lộc (cũ) đã ban hành Quyết định số 2628/QĐ-UBND và 2629/QĐ-UBND ngày 03/11/2017, thu hồi đất của các hộ dân với diện tích 67.928m². Nhưng theo báo cáo thanh tra, đến nay chỉ mới hoàn thành bồi thường được 18.550m², còn tới 49.378m², tương ứng 38 hộ dân, vẫn chưa đồng ý nhận tiền.

Ngoài ra, một vấn đề gây chú ý là việc nhà trường đã đầu tư xây dựng 05 móng trụ đường dây điện 220KV, trong đó có 03 móng trụ chưa đưa vào sử dụng, thậm chí có 01 móng nằm ngoài phần diện tích đất được thuê nhưng chưa hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Đây được xác định là tồn tại pháp lý thuộc trách nhiệm của nhà trường.

Không chỉ tồn tại về đầu tư và đất đai, nghĩa vụ tài chính của dự án cũng đang là áp lực lớn. Theo xác nhận của Thuế cơ sở 2 tỉnh Lâm Đồng, tính đến ngày 31/3/2026, Trường Đại học Tôn Đức Thắng đang nợ tổng cộng 34.653.301.589 đồng tiền thuê đất, trong đó: Tiền thuê đất gốc: 25.618.864.575 đồng; Tiền chậm nộp tính đến 31/12/2025: 9.034.437.014 đồng.

Nguyên nhân được xác định là do hồ sơ xin miễn tiền thuê đất từ năm 2019 đến nay vẫn chưa được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết dứt điểm, dẫn đến việc khoản nợ tiếp tục phát sinh.

Thanh tra tỉnh đánh giá, nguyên nhân khách quan đến từ ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2020–2021, cùng sự thay đổi liên tục của hệ thống pháp luật về đầu tư, đất đai, xây dựng. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan cũng rất rõ ràng: việc phối hợp giữa các sở ngành thiếu quyết liệt, có biểu hiện né tránh trách nhiệm, dẫn đến hàng loạt thủ tục bị kéo dài nhiều năm.

Từ những tồn tại trên, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Sở Nội vụ tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương qua từng thời kỳ; đồng thời giao Sở Tài chính chủ trì rà soát lại tính pháp lý của Giấy chứng nhận đầu tư số 42121000506 cấp ngày 30/7/2009 để đề xuất UBND tỉnh xử lý theo thẩm quyền./.

Đức Quỳnh