Ma nhai Ngũ Hành Sơn được công nhận là di sản tư liệu của UNESCO

MTXD - Với những giá trị đặc biệt về lịch sử Ma nhai tại Ngũ Hành Sơn trở thành Di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Sáng 1/3/2023, đại diện UNESCO tại Việt Nam đã trao bằng công nhận ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn là di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho TP Đà Nẵng. Như vậy, sau nhiều năm nghiên cứu, lập và đệ trình hồ sơ đề nghị công nhận lên Ủy ban Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ngành chức năng TP.Đà Nẵng đã đón tin vui đối với ma nhai Ngũ Hành Sơn.

Ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn là một hệ thống gồm 78 văn bản bằng chữ Hán - Nôm được khắc trên vách đá và hang động của danh thắng Ngũ Hành Sơn với nội dung đa dạng, hình thức độc đáo cùng nhiều thể loại văn học của các vị vua, quan triều Nguyễn, cao tăng, trí thức, có niên đại trải dài từ nửa đầu thế kỷ 17 đến thế kỷ 20. Mặc dù ẩn thân dưới vôi vữa cũng như chịu sự xâm hại từ con người nhưng ma nhai Ngũ Hành Sơn hình thành suốt 4 thế kỷ qua là một kho tàng mang nhiều giá trị. Ma nhai là một hệ thống gồm 78 văn bản bằng chữ Hán và chữ Nôm được khắc trên vách đá và hang động của danh thắng Ngũ Hành Sơn, với nội dung đa dạng, hình thức độc đáo, cùng nhiều thể loại văn học của các vị vua, quan triều Nguyễn, cao tăng, trí thức, có niên đại trải dài từ nửa đầu thế kỷ 17 đến thế kỷ 20. Nguồn di sản tư liệu này có giá trị trên nhiều phương diện, phản ánh nhiều mặt không chỉ với địa phương mà cả đất nước trong thời phong kiến.

Một trong những ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn.

Khách du lịch tìm hiểu về ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn

Ma nhai (văn khắc trên đá) tại danh thắng Ngũ Hành Sơn là di sản đầu tiên của Đà Nẵng được quốc tế công nhận. Ma nhai Ngũ Hành Sơn gồm 78 văn bản bằng chữ Hán và chữ Nôm của các vị vua, quan triều Nguyễn, cao tăng... Ông Hoàng Đạo Kính, thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, đánh giá bia ma nhai Ngũ Hành Sơn là những tư liệu cực kỳ giá trị, đặc sắc, thể hiện rõ tính giao thoa, hòa điệu về kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các quốc gia như Nhật Bản - Trung Hoa - Việt Nam tại Việt Nam từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19.

Phát biểu tại lễ đón nhận, bà Ngô Thị Kim Yến, Phó chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng cho biết, mỗi bia ma nhai tuy có sự khác nhau về hình thức, nội dung nhưng tựu chung là một tác phẩm nghệ thuật có giá trị, hàm chứa những nội dung lịch sử, nhân văn quý báu, được ra đời trong sự kết hợp của tâm hồn, tài hoa của thi nhân và kinh nghiệm, kỹ nghệ của người nghệ nhân điêu khắc đá Non Nước. “Ma nhai ở danh thắng Ngũ Hành Sơn mang nhiều giá trị vượt ra ngoài ranh giới của một quốc gia, và đây là lý do được vinh danh là di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương và thế giới”, bà Yến khẳng định.

 Ông Lê Trung Chinh, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhận bằng công nhận từ đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Thành phố Đà Nẵng sẽ số hóa các ma nhai để khách tham quan và các nhà nghiên cứu có thể nắm được các thông tin liên quan đến ý nghĩa trên từng ma nhai.

Hàng năm, Di tích quốc gia đặc biệt Ngũ Hành Sơn đón hàng trăm ngàn lượt du khách, nhiều người thiếu ý thức tự ý viết, vẽ, bậy lên các bia ma nhai. Những năm gần đây, Ban Quản lý danh thắng Ngũ Hành Sơn tăng cường các biện pháp bảo vệ, hạn chế tình trạng này. Ông Nguyễn Văn Hiền, Trưởng Ban Quản lý danh thắng Ngũ Hành Sơn cho biết: Sau khi được UNESCO công nhận di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới Khu vực châu Á - Thái Bình Dương, công tác gìn giữ và bảo tồn hệ thống bia ma nhai càng được quan tâm đặc biệt hơn. Thành phố Đà Nẵng đang triển khai nhiều giải pháp cấp bách tăng cường bảo vệ, phát huy những giá trị độc đáo của di sản này. Đặc biệt, là việc số hóa những tư liệu liên quan đến hệ thống di sản ma nhai Ngũ Hành Sơn. 

TP. Đà Nẵng đề ra 5 giải pháp trọng tâm để bảo tồn và phát huy giá trị Ma nhai. Theo đó, ngoài việc sẽ tổ chức, kiểm tra, giám sát và bảo vệ nghiêm ngặt các ma nhai, ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ mới để phục vụ cho công tác quản lý, bảo tồn di sản ma nhai một cách bền vững, khoa học và hiệu quả, mang tính thực tiễn cao..., TP. Đà Nẵng cũng sẽ đẩy mạnh việc hợp tác quốc tế với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới để học tập và trao đổi kinh nghiệm về bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu ma nhai.

Nhuận Mẫn