MTXD - Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp mở ra cơ hội phát triển cho ngành quản lý quỹ. Cùng với kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn quốc tế, các công ty quản lý quỹ đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực quản trị, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường minh bạch trong hoạt động.

Mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng ngành quỹ

Chiều 22/9, tại Hà Nội, Chương trình Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 (Vietnam Fund Awards 2026 - VFA 2026) được tổ chức với chủ đề “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp và bắt đầu gia nhập Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE GEIS. Đây được xem là cơ hội để ngành quỹ mở rộng quy mô, nâng cao tiêu chuẩn quản trị và tăng khả năng thu hút nguồn vốn dài hạn.

Phát biểu tại chương trình, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho rằng việc nâng hạng thị trường mở ra những cơ hội mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp.

 Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại chương trình.

“Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng”, bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Theo thông tin tại chương trình, trong 10 năm qua, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Quỹ mở và quỹ hoán đổi danh mục (ETF) hiện chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng (NAV), nhờ những ưu thế về thanh khoản, tính linh hoạt trong phân bổ danh mục và mức độ minh bạch.

Trong định hướng phát triển kinh tế, ngành quỹ được xác định là một trong những kênh tập hợp nguồn vốn phân tán trong xã hội, tổ chức quản lý chuyên nghiệp và phân bổ vào các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị lâu dài. Những lĩnh vực được chú trọng gồm phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh.

Sáu định hướng phát triển ngành quản lý quỹ

Theo định hướng của UBCKNN, ngành quỹ sẽ tiếp tục được hoàn thiện về cơ chế, sản phẩm và năng lực hoạt động nhằm hướng tới sự phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ. Khung pháp lý được định hướng mở rộng các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư, đồng thời bảo đảm quản trị rủi ro, an toàn hệ thống và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Toàn cảnh buổi lễ. 

Cơ quan quản lý cũng định hướng tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Đây là cơ sở để hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, góp phần cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.

Bên cạnh đó, các sản phẩm quỹ được khuyến khích phát triển theo nhu cầu tích lũy của người dân và nhu cầu vốn của nền kinh tế. Những sản phẩm có khả năng kết nối nguồn vốn với hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững sẽ được nghiên cứu, mở rộng.

UBCKNN cũng đặt yêu cầu các công ty quản lý quỹ nâng cao năng lực quản trị, quản trị rủi ro, phân tích và quản lý danh mục. Việc ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và chuẩn hóa hoạt động theo thông lệ quốc tế được xem là những nội dung cần được chú trọng.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ tăng cường giám sát dựa trên rủi ro, tập trung vào các hoạt động như định giá tài sản, quản lý thanh khoản, kiểm soát xung đột lợi ích và quản lý tài sản của nhà đầu tư. Việc xử lý các hành vi vi phạm nhằm củng cố kỷ luật và tính minh bạch của thị trường.

Công tác phổ biến kiến thức về sản phẩm quỹ cũng được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, với sự phối hợp giữa các sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hiệp hội và cơ quan báo chí.

Kỳ vọng thu hút dòng vốn quốc tế

Một định hướng khác của ngành quỹ là chủ động hội nhập, thu hút dòng vốn dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Theo lộ trình được nêu tại chương trình, quá trình đưa thị trường Việt Nam vào Bộ chỉ số FTSE GEIS được thực hiện qua bốn đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Bên cạnh dòng vốn đầu tư theo chỉ số, Việt Nam hướng tới thu hút thêm dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính quốc tế. UBCKNN sẽ tiếp tục duy trì các tiêu chí nâng hạng, tăng cường đối thoại và tạo điều kiện để các tổ chức tài chính nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường.

Theo thông tin từ FiinGroup, FTSE Russell ước tính dòng vốn ngoại vào Việt Nam có thể đạt khoảng 6 tỷ USD. Tuy nhiên, quy mô dòng vốn sau nâng hạng có thể khác nhau giữa các thị trường và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

FiinGroup nhận định dòng vốn quốc tế sau nâng hạng là một trong ba xu hướng có thể định hình giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành quản lý quỹ, bên cạnh đổi mới sản phẩm và số hóa hoạt động phân phối.

Đáng chú ý, cơ hội đối với các quỹ trong nước không chỉ nằm ở khả năng tiếp nhận nguồn vốn tăng thêm, mà còn ở việc tiếp cận dòng vốn chủ động và vốn tổ chức, qua đó hướng tới xây dựng quy mô tài sản quản lý ổn định, bền vững hơn.

Nâng cao hiểu biết tài chính, mở rộng sản phẩm đầu tư

Tại chương trình, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên VSDC, cho rằng để ngành quỹ trở thành một trụ cột của thị trường vốn, nhà đầu tư cần có những công cụ tham chiếu khách quan, minh bạch nhằm nhận diện, đánh giá và lựa chọn quỹ đầu tư phù hợp.

Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam được triển khai trên nền tảng dữ liệu, phương pháp luận chuẩn hóa và quy trình đánh giá độc lập, hướng tới thúc đẩy tính minh bạch và nâng cao chuẩn mực của ngành quản lý quỹ.

Trong khi đó, ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, nhận định một bộ phận lớn khách hàng vẫn chưa biết đến chứng chỉ quỹ hoặc các sản phẩm cấu trúc phức tạp. Do đó, việc nâng cao hiểu biết tài chính cần được thực hiện trực tiếp, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng.

FIDT cũng đề xuất trong khoảng 12 - 18 tháng tới có thể hình thành khung pháp lý về ngành quản lý gia sản, bao gồm quy định đối với hoạt động tư vấn, quản lý gia sản, quản lý tài sản cho khách hàng và xây dựng chuẩn năng lực đối với người làm nghề.

Dư địa tăng trưởng của ngành quỹ

Theo số liệu được công bố tại chương trình, đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng tài sản do các quỹ đầu tư quản lý đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD.

Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.

Ngành quỹ được đánh giá còn dư địa phát triển, trong đó mục tiêu tổng tài sản ròng (NAV) đạt 5% GDP vào năm 2030 là một định hướng được đặt ra.

Việc nâng hạng thị trường chứng khoán tạo thêm điều kiện để ngành quản lý quỹ mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội này sẽ gắn với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực quản trị, minh bạch thông tin và mức độ chuyên nghiệp của các tổ chức tham gia thị trường.

Thanh Tùng