Những bất cập hạn chế trong việc áp dụng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia lĩnh vực quy hoạch, công trình dân dụng, công nghiệp – một số đề xuất để thúc đẩy xây dựng quy chuẩn địa phương

MTXD - Tại Nghị quyết số 06- NQ/TW, ngày 24- 1- 2022, của Bộ Chính trị. "Về quy hoạch xây dựng quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định vai trò, vị thế của đô thị và đô thị hóa trong tiến trình hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước. Để thực hiện tốt Nghị quyết số 06-NQ/TW, việc nâng cao chất lượng quy hoạch, quản lý phát triển đô thị dựa trên các nguyên tắc công khai, minh bạch, có sự tham gia của người dân, cần được ưu tiên.

Trong thời gian qua, công tác quy hoạch, quản lý phát triển đô thị ở Việt Nam đã được Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, các cấp lãnh đạo của địa phương quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật, từng bước bảo đảm việc quy hoạch, phát triển đô thị theo định hướng văn minh, hiện đại, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và cả nước.

Một góc diện mạo thành phố mới Bình Dương (Ảnh minh họa- Intenet)

Công tác quản lý đô thị được thực hiện bài bản hơn, quy hoạch đô thị từng bước bảo đảm sự thống nhất, liên thông với quy hoạch các ngành, giữa các cấp độ (từ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, đến quy hoạch chi tiết), trở thành công cụ hữu hiệu để thực hiện quản lý phát triển đô thị ngăn và dài hạn. Phương pháp tiếp cận quy hoạch và công tác nghiên cứu thể chế, pháp luật hoàn thiện, công tác quản lý phát triển đô thị cũng liên tục được cập nhật, đổi mới để tiến đến phù hợp hơn với thực tế và nhu cầu phát triển đô thị.

Bên cạnh việc xây dựng các quy định của pháp luật liên quan đến công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, đề các đô thị đạt được chất lượng, văn minh, hiện đại, nâng cao cuộc sống tính thần cho người dân đô thị và nông thôn, công tác xây dựng và hoàn thiện lĩnh vực quy hoạch, công trình dân dụng, công trình công nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng.

Quy chuẩn của ngành xây dựng được ban hành lần đầu năm 1996 theo Quyết định số 682/QĐ- UBND ngày 14/12/1996, sau đó nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn được ban hành. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng đã điều chỉnh qua các lần như QCVN 01-2008 BXD, QCVN 01 2019/BXD và hiện nay là QCVN 01:2021/BXD của Bộ Xây dựng. Qua các lần điều chỉnh cho thấy, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng được điều chỉnh theo hướng tinh gọn, cụ thể giúp các sở đển các đơn vị tư vấn lập quy hoạch xây dựng cấu trúc đô thị phát triển hài hòa, bền vững. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạ tầng xã hội đô thị từng bước được nâng cao, quy hoạch, đầu tư đồng bộ.

Cụ thể, tại Quy chuẩn quy hoạch xây dựng 01 2021 BXD chỉ tiêu về hạn mức sử dụng đất trong đơn vị ở theo hướng tăng hạn mức đất tối thiểu lên 15m người so với hạn mức tối thiểu của đất cho đơn vị ở là 8m người như hiện nay. Một số hạn mức sử dụng đất của công trình giáo dục, cây xanh cũng được thay đổi theo hướng tăng diện tích, đa dạng loại hình. Đối với các dự án có quy mô dân số dưới 4.000 người, việc bố trí công trình dịch vụ - công cộng, cây xanh sử dụng công cộng tuân thủ theo quy hoạch cấp trên. Ngoài ra, chỉ tiêu đất cây xanh trong khu vực dự án phải đảm bảo tối thiểu là 1m2/người và phải bố trí cơ sở giáo dục mầm non đảm bảo phục vụ đủ cho khu vực dự án.

Khoảng các giữa các công trình trong đô thị hiện hữu cũng được thay đổi theo hưởng giao cơ quan có thẩm quyền quyết định trong quy hoạch chi tiết và thiết kế độ thị quyết định, miễn sao phải đáp ứng các nguyên tắc quy định về môi trường, an toàn cháy nổ, hoạt động chung của đô thị.

Quy định cũng có thay đổi như các đô thị hiện hữu, các khu vực đặt thủ không nhất thiết tuân thủ 100% quy chuẩn mà theo hướng tiệm cận lần với định mức khổng chế trong quy chuẩn Hệ số sử dụng đất đô thị cũng đã được quan tâm cập nhật trong quy chuẩn theo hướng đô thị nén, cao tầng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị.

Bên cạnh những mặt đạt được, quy chuẩn quy hoạch xây dựng hiện hành còn một số nội dung cần nghiên cứu hoàn thiện như:

1. Một số quy hoạch mang tỉnh kỹ thuật chuyên ngành như quy hoạch xây dựng vùng, quy hoạch các khu chức năng36 chưa được quan tâm cụ thể hoá trong các quy định của ngành xây dựng, trong quy chuẩn xây dựng dẫn đen việc tổ chức lập, thảm định, phê duyệt các loại quy hoạch trên còn nhiều lúng túng

2. Loại hình khu công nghiệp kết hợp đô thị, dịch vụ đã được quy định trong Nghị định số 35/2022/NĐ- CP của Chính phủ về quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp, khi đó các khu công nghiệp hình thành mới sẽ quy hoạch đồng bộ về nhà ở (bao gồm nhà ở xã hội), các công trình dịch vụ đô thị (y tế, giáo dục, thương mại, dịch vụ, công viên cây xanh v v. ). Hiện nay, các khu công nghiệp mới này đa số hình thành ở khu vực nông thôn như Bình Dương là ở khu vực Phía Bắc của tỉnh. Tuy nhiên, trong quy chuẩn chỉ quy định các chỉ tiêu cho các khu công nghiệp riêng lẻ, chưa quy định cụ thể các khu nhà ở, các công trình dịch vụ đô thị (y tế, giáo dục, thương mại, dịch vụ, công viên cây xanh v v )

3. Quy chuẩn hiện hành cũng chưa có quy định về quy chuẩn kỹ thuật hạ tầng kỹ thuật tối thiểu của các khu vực hiện hữu, khu vực đô thị cũ, khu vực cải tạo chính trang. Do đó, cần quy định hoặc có hướng dẫn quy chuẩn kỹ thuật hạ tầng kỹ thuật tối thiểu cho các khu vực hiện hữu, khu vực đô thị cũ, khu vực cải tạo chỉnh trang hoặc giao thẩm quyền cho các địa phương xây dựng Quy chuẩn để phù hợp đặc điểm tình hình ở địa phương.

4. Về loại hình thương mại. Trong quy chuẩn về công trình dịch vụ - công cộng đô thị, đơn vị ở chỉ quy định công trình chợ. Tuy nhiên, hiện nay việc phát triển các loại hình thương mại đa dạng, từ các trung tâm thương mại đến các siêu thị mini, các công trình nhà ở kết hợp thương mại, dịch vụ. Do đó, trong quy chuẩn cần nghiên cứu bổ sung thêm các loại hình khác thay thế cho chợ truyền thống.

5 Các chỉ tiêu quy hoạch trong quy chuẩn chỉ quy định cho cấp đô thị thuộc tỉnh, thiếu các nội dung quy định cho chỉ tiêu quy hoạch toàn tỉnh (của ngành xây dựng). Dẫn đến việc tích hợp nội dung quy hoạch của ngành xây dựng vào quy hoạch tinh không có các chỉ tiêu để đối chiếu, xem xét /

Sở Xây dựng Bình Dương