MTXD - Trước tình trạng lợi dụng hoạt động san gạt, hạ cốt nền đất ở, đất vườn và đất nông nghiệp để khai thác khoáng sản trái phép, UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, đồng thời gắn trách nhiệm trực tiếp của Chủ tịch UBND cấp xã, phường nếu để xảy ra vi phạm trên địa bàn quản lý.

Ngăn chặn tình trạng lợi dụng cải tạo đất để khai thác khoáng sản

UBND tỉnh Phú Thọ vừa ban hành Văn bản số 1777/UBND-NN11 về việc tăng cường quản lý hoạt động thu hồi khoáng sản tại các khu vực được phép hạ cốt nền đất ở, đất vườn, đất nông nghiệp và những vị trí hạ cốt với lý do phòng, chống sạt lở trên địa bàn tỉnh.

Theo nội dung văn bản, thời gian qua, qua phản ánh của các cơ quan báo chí và người dân, tại một số địa phương xuất hiện tình trạng lợi dụng hoạt động san gạt, hạ cốt nền đất sản xuất, đất vườn, đất ở để khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép. Những hoạt động này không chỉ gây thất thoát tài nguyên mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, an toàn lao động và tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

Kết quả kiểm tra, rà soát cho thấy, một số địa phương còn buông lỏng công tác quản lý, giám sát hoạt động san gạt, hạ cốt nền. Việc chấp thuận cho các hộ gia đình cải tạo mặt bằng, hạ cốt nền đất ở, đất nông nghiệp chưa bảo đảm đúng đối tượng, có trường hợp xác nhận cho đơn vị thi công thay vì chủ sử dụng đất hợp pháp.

Đáng chú ý, một số vị trí được chấp thuận hạ cốt nền chưa phù hợp, thậm chí nằm trong khu vực có khoáng sản hoặc thuộc quy hoạch khoáng sản của tỉnh. Những bất cập trong quá trình quản lý đã tạo kẽ hở để các đối tượng lợi dụng hoạt động cải tạo đất nhằm khai thác khoáng sản trái phép.

Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải siết chặt hơn nữa công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, đặc biệt tại cấp cơ sở, nơi trực tiếp theo dõi hoạt động sử dụng đất, san gạt và vận chuyển vật liệu trên địa bàn.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với công tác quản lý tài nguyên

Để chấn chỉnh những tồn tại, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường chỉ xem xét cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đối với người sử dụng đất hợp pháp khi hoạt động cải tạo, xây dựng công trình trên đất ở, đất nông nghiệp thực sự cần thiết phải san gạt, đào đắp bề mặt địa hình để tạo mặt bằng thi công.

Việc cho phép san gạt phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch xây dựng của khu vực. Đối với các trường hợp hạ cốt độ cao với mục đích phòng, chống sạt lở, vị trí thực hiện phải được cơ quan chuyên môn về phòng, chống thiên tai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, chấp thuận bằng văn bản.

Ảnh minh họa.

Tỉnh cũng yêu cầu các địa phương tạm dừng hoặc thu hồi Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đối với những trường hợp thi công không bảo đảm an toàn lao động, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự hoặc ô nhiễm môi trường. Các hành vi lợi dụng hoạt động cải tạo đất để khai thác khoáng sản trái phép phải được phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là trong quá trình san gạt, hạ cốt nền, nếu phát hiện có khoáng sản khác đi kèm, người sử dụng đất phải tạm dừng hoạt động thi công và báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, quyết định. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng tự ý khai thác, tận thu hoặc vận chuyển khoáng sản vượt quá phạm vi được phép.

Đối với chính quyền cơ sở, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ sản lượng khoáng sản được thu hồi, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính và hoạt động vận chuyển khoáng sản. Khi phát hiện dấu hiệu khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép, các địa phương phải kịp thời ngăn chặn, xử lý hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Tỉnh ủy và UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng lợi dụng cải tạo đất để khai thác khoáng sản trái phép, gây mất an toàn lao động hoặc ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên địa bàn quản lý.

Quy định này cho thấy yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý tài nguyên, đất đai và hoạt động khai thác khoáng sản tại địa phương. Qua đó, hạn chế tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, buông lỏng kiểm tra hoặc xử lý không kịp thời khi phát sinh vi phạm.

Tăng cường kiểm tra, bảo vệ tài nguyên và môi trường

Cùng với trách nhiệm của chính quyền cấp xã, phường, UBND tỉnh Phú Thọ giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thường xuyên kiểm tra hoạt động khai thác, thu hồi và vận chuyển đất san lấp. Các trường hợp vi phạm phải được xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Việc tăng cường quản lý hoạt động thu hồi khoáng sản từ các dự án cải tạo mặt bằng, xây dựng công trình có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đất san lấp, vật liệu xây dựng phục vụ phát triển hạ tầng ngày càng lớn.

Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, hoạt động san gạt, hạ cốt nền có thể bị biến tướng thành hình thức khai thác khoáng sản trái phép, dẫn đến thất thoát tài nguyên, phá vỡ địa hình tự nhiên, ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và gây ô nhiễm môi trường.

Đặc biệt, việc khai thác và vận chuyển đất, đá không đúng quy định còn có thể gây bụi, tiếng ồn, làm hư hỏng đường giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất của người dân khu vực lân cận.

Do đó, bên cạnh việc xử lý các hành vi vi phạm, công tác quản lý cần được thực hiện ngay từ khâu xem xét hồ sơ, xác định đối tượng, vị trí và mục đích san gạt, hạ cốt nền. Quá trình thi công phải được giám sát thường xuyên, bảo đảm đúng phạm vi, khối lượng và các điều kiện đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Việc Phú Thọ yêu cầu gắn trách nhiệm trực tiếp của Chủ tịch UBND cấp xã, phường với công tác quản lý khai thác khoáng sản là giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước từ cơ sở. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kỷ cương trong quản lý đất đai, tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn cho các khu dân cư.

Thực hiện nghiêm các yêu cầu của UBND tỉnh không chỉ góp phần ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép mà còn hướng tới sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, bảo đảm hài hòa giữa hoạt động xây dựng, phát triển kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Giang Nguyễn