Quảng Bình kiến nghị Chính phủ xử lý vướng mắc trong quá trình áp dụng Nghị định số 15/2021

MTXD - Việc áp dụng tiêu chí phân loại "dự án đầu tư xây dựng khu đô thị" tại Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và quy định điều kiện nhà nước thu hồi đất tại Điều 62 Luật Đất đai 2013 đối với "khu đô thị mới" đã gặp các vướng mắc được xác định do chưa có hướng dẫn cụ thể, rõ ràng.

Ngày 3/3/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 15/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng (Nghị định số 15/2021). Trong đó, tại Mục VII Phụ lục IX - Phân loại dự án đầu tư xây dựng theo công năng phục vụ và tính chất chuyên ngành có quy định "dự án đầu tư xây dựng khu đô thị" phải là những dự án hình thành từ một đơn vị ở trở lên, hoặc có quy mô sử dụng đất từ 20ha trở lên. Những dự án có tính chất giống một khu đô thị nhưng có quy mô nhỏ hơn 20ha hoặc không hình thành một đơn vị ở thì chỉ được gọi là "dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở".

Liên quan đến vấn đề này, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Trần Thắng cho biết, UBND tỉnh Quảng Bình vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ xin ý kiến về xử lý vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các dự án có nhà ở, đất ở trên địa bàn.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Trần Thắng cho biết: Từ quy định này dẫn đến thực tế áp dụng quy định của pháp luật về xây dựng và pháp luật chuyên ngành khác trong việc triển khai dự án có nhà ở tại địa phương hiện đang gặp rất nhiều vướng mắc, không thể triển khai được.

Quảng Bình kiến nghị Chính phủ xử lý vướng mắc trong quá trình áp dụng Nghị định số 15/2021

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình, trong quy định của pháp luật về Đấu thầu, điều kiện tiên quyết để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện các dự án đầu tư có sử dụng đất là dự án phải thuộc trường hợp nhà nước thu hồi đất - tức là phải thuộc danh mục dự án cần thu hồi đất được duyệt theo quy định của Luật Đất đai và các nghị định liên quan.

Cụ thể, tại điểm d khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013, các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là để thực hiện dự án xây dựng "khu đô thị mới", "khu dân cư nông thôn mới", "chỉnh trang đô thị", "khu dân cư nông thôn". Và Luật Đất đai 2013 cũng không có định nghĩa hay tiêu chí xác định như thế nào được coi là "dự án xây dựng khu đô thị mới"; không giao cho Chính phủ hướng dẫn, chi tiết hoá các điều khoản này và cũng không dẫn chiếu áp dụng theo pháp luật về xây dựng, nhà ở.

Tuy vậy, hiện nay nhiều địa phương, trong đó có Quảng Bình đang băn khoăn, chưa xác định được khái niệm "dự án đầu tư xây dựng khu đô thị" tại Mục VII Phụ lục IX của Nghị định 15/2021 (hình thành từ 1 đơn vị ở, có quy mô 20ha trở lên) có phải là cơ sở pháp lý được tham chiếu để xác định "dự án xây dựng khu đô thị mới" theo điểm d khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013 hay không để có thể xác định dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Cũng theo UBND tỉnh Quảng Bình cho biết, thời gian qua, tỉnh Quảng Bình đã triển khai một số dự án đầu tư khu đô thị, khu nhà ở thương mại, khu phức hợp có nhà ở. Trước thời điểm Nghị định số 15/2021 có hiệu lực thi hành, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư cũng như thực hiện lựa chọn nhà đầu tư thực hiện một số dự án đầu tư nhà ở, có tính chất như khu đô thị nhưng có quy mô nhỏ hơn 20ha và chưa hình thành đơn vị ở.

Sau thời điểm Nghị định số 15/2021/NĐ-CP có hiệu lực, có một số dự án nhà đầu tư đã ứng tiền để cơ quan nhà nước tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng, thu hồi và giao toàn bộ phần diện tích đất cho nhà đầu tư, cũng như một số dự án đã được giao một phần diện tích đất; và một số dự án chưa tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng, chưa được giao đất.

Bên cạnh đó, một số dự án đề xuất mới, đã tiến hành xong các thủ tục pháp lý nhưng chưa thể chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc đã chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa thể tiến hành lựa chọn nhà đầu tư. Hiện nay, theo quy định về "dự án đầu tư xây dựng khu đô thị" tại Nghị định số 15/2021 thì tất cả các dự án này đều phải đang tạm dừng thực hiện.

Theo UBND tỉnh Quảng Bình, trong điều kiện kinh tế xã hội còn khó khăn, ngân sách hàng năm phụ thuộc nguồn thu từ tiền sử dụng đất, việc dừng các dự án khu đô thị do vướng mắc tại Nghị định số 15 sẽ làm mất cân đối thu chi ngân sách, ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư kinh doanh cũng như thu hút đầu tư phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Do vậy, để xử lý đối với các dự án chuyển tiếp, cũng như có thể triển khai các dự án mới sau khi Nghị định số 15/2021/NĐ-CP có hiệu lực, tỉnh Quảng Bình kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan có liên quan hướng dấn địa phương này xác định lại trường hợp nhà nước thu hồi đất theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013 đối với các dự án có nhà ở nhưng chưa đáp ứng tiêu chí về dự án đầu tư xây dựng khu đô thị tại Nghị định số 15/2021/NĐ-CP.

Ngoài ra, tỉnh Quảng Bình cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan hướng dẫn chuyển tiếp đối với các dự án đầu tư có nhà ở, có tính chất giống như khu đô thị nhưng chưa đáp ứng tiêu chí về dự án đầu tư xây dựng khu đô thị theo Nghị định số 15/2021, bao gồm: Các dự án đã đấu thầu lựa chọn được nhà đầu tư theo quy định, đã ký kết hợp đồng trước thời điểm Nghị định số 15/2021 có hiệu lực mà Nhà nước đã tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng, thu hồi và giao toàn bộ cũng như thu hồi và giao một phần diện tích đất thực hiện dự án cho nhà đầu tư; và các dự án nhà nước chưa tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng, chưa giao đất cho nhà đầu tư.

Hướng dẫn việc triển khai các dự án có nhà ở đề xuất thực hiện tại khu vực đô thị nhưng chưa đáp ứng tiêu chí "khu đô thị" tại Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và không thuộc trường hợp chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư.

Huy Hùng