TP.HCM: Nhiều “ông lớn” địa ốc dính sai phạm tại dự án tạo quỹ đất đô thị cho thành phố

MTXD - Theo kết luận thanh tra của Thanh tra TP. HCM, hàng loạt chủ đầu tư có sai phạm về sử dụng đất sai mục đích, xây dựng không đúng quy hoạch khi thực hiện Dự án tạo Quỹ đất đô thị cho thành phốnhư: Công ty TNHH Địa ốc Phú Long, Công ty CP Phú Hoàng Anh, Công ty TNHH Kiến Á Gal-leria, Công ty Cổ phần An Tây, Công ty Cổ phần kinh doanh Bất động sản phát triển nhà thành phố - HD REAL,…

Sai từ trong quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại Dự án

Ngày 28/8/2023, Thanh tra TP.HCM có thông báo số 127/TB-TTTP-P3 kết luận việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại Dự án tạo Quỹ đất đô thị cho Thành phố, dọc đường Nguyễn Hữu Thọ thuộc xã Phước Kiển và xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè.

Trục đường Nguyễn Hữu Thọ nhìn từ hướng đường Nguyễn Văn Linh (quận 7) về đường Nguyễn Hữu Thọ (huyện Nhà Bè)

Theo Thông báo, ngày 15/12/2022, Chánh Thanh tra TP.HCM đã ban hành Kết luận thanh tra số 21/KI-TTIP-P3 về việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại Dự án tạo Quỹ đất đô thị cho Thành phố, dọc đường Nguyễn Hữu Thọ thuộc xã Phước Kiển và xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè; Kết luận thanh tra đã được UBND TP kết luận, chỉ đạo tại Văn bản số 3703/UBND-ĐT ngày 31 tháng 7 năm 2023 của UBND TP.

Dự án Tạo quỹ đất đô thị cho thành phố là dự án tạo quỹ đất sạch đầu tiên tại TP.HCM với mục đích đấu giá quyền sử dụng đất, giao quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư có năng lực thực hiện nhanh các dự án đầu tư của thành phố theo quy hoạch đã được phê duyệt. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện dự án có nhiều sai phạm, thiếu sót.

Theo Kết luận thanh tra, hầu như toàn bộ khu đất được thu hồi tại Dự án Quỹ đất đô thị cho Thành phố đã được Sở Tài nguyên - Môi trường TP. HCM cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ đầu tư. Tuy nhiên, đến nay một số nơi chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, chưa hoàn thành việc chỉnh lý hoặc thu hồi các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ dân bị giải tỏa.

Cụ thể, Sở Tài nguyên và Môi trường (ký thừa ủy quyền) cấp giấy chứng nhận tại Phân khu 23, 33, 35 cho Công ty TNHH Địa ốc Phú Long với mục đích đất ở tại đô thị hoặc xây dựng nhà ở đối với toàn bộ diện tích đất, là không đúng theo chức năng quy hoạch đã được ban hành. 

Tại văn bản số 2990/QHKT-ĐB2 thì phân khu 23 được quy hoạch 0,62ha là đất giáo dục; các phân khu 07 Phân khu số 5, 8, 18, 23, 25, 33, 35 có tăng chỉ tiêu tầng cao xây dựng từ 02 tầng lên 2,5 tầng. Điều chỉnh diện tích phần đất dành cho huyện Nhà Bè từ 1,5493 hạ xuống 1,1815 ha và chuyển vị trí một phần từ Phân khu 23 sang Phân khu 20. Đến nay, huyện Nhà Bè không có quỹ đất ở (đất sạch) để sử dụng như phương án ban đầu khi đấu giá. Việc tăng các chỉ tiêu quy hoạch hoặc chuyển đổi công năng tại các phân khu này, UBND TP.HCM không nhận được báo cáo từ các cơ quan trực thuộc.

Gara xe Anh Đức tại phân khu 17-19 do Công ty Cổ phần Đầu tư Phước Kiển làm chủ đầu tư, theo kết luận của Thanh tra TP.HCM, đây là trường hợp sử dụng đất của dự án với mục đích cá nhân, kinh doanh thu lợi

Việc công tác quản lý đất của UBND huyện Nhà Bè và các chủ đầu tư còn lỏng lẻo dẫn đến tình trạng người dân, đơn vị khác chưa bàn giao đất thu hồi hoặc lấn chiếm đất để sử dụng vào mục đích cá nhân, kinh doanh thu lợi như tại Phân khu 17-19 do Công ty CP Đầu tư Phước Kiển làm chủ đầu tư, hiện thành đường kết nối vào gara xe Anh Đức. Thậm chí có nhiều khu đất đã có quy hoạch 1/2000 phía bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, đến nay không rõ đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, đầu tư xây dựng dẫn đến việc đầu tư không đồng bộ ảnh hưởng đến kiến trúc cảnh quan toàn tuyến đường, không đúng theo quy hoạch 1/2000 đã được phê duyệt.

Cũng tại khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, một số chủ đầu tư như: Công ty TNHH Địa ốc Phú Long, Công ty CP Phú Hoàng Anh, Công ty TNHH Kiến Á Gal-leria, Công ty Cổ phần An Tây, Công ty Cổ phần kinh doanh Bất động sản phát triển nhà thành phố - HD REAL,… đã chia nhỏ Phân khu chức năng không đúng theo quy hoạch 1/2000 đã được phê duyệt và Công văn 2990/QHKT-ĐB2 ngày 28 tháng 9 năm 2004 của Sở Quy hoạch và Kiến trúc là chưa phù hợp khoản 4 Điều 28 Luật Quy hoạch đô thị năm 2009, cấp phép xây dựng không đúng quy hoạch được duyệt; không cắm ranh mốc đất thuộc dự án ngoài thực địa để quản lý, đầu tư xây dựng chậm tiến độ, xây dựng chưa đúng quy hoạch được duyệt; xây dựng lấn chiếm rạch, vi phạm hành lang bảo vệ thủy giới, an toàn điện; xây dựng không có giấy phép; sử dụng đất sai mục đích; dự án sử dụng trạm xử lý nước thải xây dựng không phép, sai quy hoạch nhưng có Giấy phép xả thải của Sở Tài nguyên và Môi trường, một số nghĩa vụ khác của Chủ đầu tư cũng không được thực hiện đầy đủ theo Dự án được phê duyệt (bàn giao hạ tầng kỹ thuật, báo cáo tình hình thực hiện dự án định kỳ và khi kết thúc dự án,...), cá biệt tại một số Phân khu dù đã được giao đất từ nhiều năm nay nhưng chủ đầu tư chưa thực hiện đầu tư xây dựng, không rào chắn, để đất trống, hoang hóa, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Tại Khu đất phía bên phải đường Nguyễn Hữu Thọ cũng xảy ra nhiều thiếu sót, vi phạm tương tự như: Đầu tư xây dựng chậm tiến độ, xây dựng không đúng quy hoạch, không phép, sai phép, lấn chiếm rạch,...đến nay vẫn còn trường hợp chưa bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Đến chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính vói ngân sách Nhà nước

Cũng theo Kết luận Thanh tra, trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá Khu đất bên trái đường Nguyền Hữu Thọ: Liên danh 03 đơn vị và Công ty Phú Long thanh toán tiền đấu giá quyền sử dụng đất chậm tiến độ so với thời gian quy định tại Văn bản đấu giá quyền sử dụng đấtt ngày 1/12/2004 của Hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất Thành phố nhưng chưa được Hội đồng xem xét, xử lý trách nhiệm chậm nộp theo quy định.

Tuy nhiên, sau khi được Hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất Thành phố giải quyết cho chuyển giao quyền lợi, trách nhiệm của Liên danh 03 đơn vị trúng đấu giá 14 khu đất diện tích 44,4948 ha phía trái đường Nguyễn Hữu Thọ, huyện Nhà Bè và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của 14 khu đất cho Công ty TNHH Địa ốc Phú Long thì các Công ty trên đều chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính (thuế trước bạ, thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp) với Nhà nước liên quan đến hoạt động này.

 Hình ảnh công trình dự án Celesta Rise do công ty CP Đầu tư Địa ốc Phú Lộc làm chủ đầu tư và do Công ty TNHH Keppel Land Việt Nam, Công ty Địa ốc Phú Long phát triển

Đến ngày 12/1/2009, Hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất Thành phố có Công văn số 442/STC-HĐĐGĐ-NS đề xuất cho cấn trừ và Công ty Phú Long không phải nộp thêm nghĩa vụ tài chính cho Thành phố. Thanh tra Thành phố kết luận việc này là chưa đảm bảo về cơ sở pháp lý do pháp luật không có quy định điều chỉnh.

Cũng tại Khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, Công ty CP Đầu tư Địa ốc Phú Lộc và Công ty CP Đầu tư Địa ốc Nhà Bè là các chủ đầu tư dự án tại Phân khu 13 và 16 chưa thực hiện nghĩa vụ về nhà ở xã hội bằng hình thức nộp tiền theo quy định của pháp luật và nêu tại các văn bản chấp thuận đầu tư của UBND TP.

Quá trình thanh tra, các chủ đầu tư có Dự án kinh doanh bất động sản tại Khu đất thuộc Quỹ đất dự trữ cho Thành phố chưa cung cấp tài liệu thể hiện việc kê khai, nộp thuế liên quan đến hoạt động góp vốn bằng quyền sử dụng đất, nên cần tiếp tục chuyển giao cho cơ quan thuế kiểm tra, xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định.

Thanh tra TP. HCM kết luận: Trách nhiệm những sai phạm tại Dự án này thuộc về: Hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất Thành phố (thành lập theo Quyết định số 100/2002/QĐ-UB ngày 12 tháng 9 năm 2002, nay đã giải thể), Sở Tài chính, Sở Quy hoạch Kiến trúc, Sở Tài nguyên-Môi trường, Sở Xây dựng; các chủ đầu tư dự án và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan theo thời kỳ phát sinh vụ việc.

Đất hai bên trục đường Nguyễn Hữu Thọ đều đã được giao cho các chủ đầu tư từ gần 20 năm trước nhưng đến nay nhiều chỗ chưa xây dựng, đất bỏ trống, hoang hóa, gây lãng phí nguồn lực đất đai

Trước những vi phạm, thiếu sót nêu trên, Chủ tịch UBND TP. HCM đã chỉ đạo giao ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông chủ trì phối hợp UBND huyện Nhà Bè và cơ quan có liên quan lập kế hoạch, khẩn trương thực hiện khắc phục vi phạm, thiếu sót liên quan đến dự án trên, để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành và thực hiện thanh, quyết toán đúng quy định, không để kéo dài.

UBND huyện Nhà Bè nghiên cứu, đề xuất trình UBND TP.HCM có giải pháp căn cơ, khả thi để giải quyết quyền lợi cho người dân có đất nông nghiệp bị thu hồi tại Dự án Tạo quỹ đất đô thị cho TP.HCM mà không được mua căn hộ do chậm trễ trong việc thực hiện chính sách từ nhiều năm nay, tránh để phát sinh khiếu nại đông người, phức tạp.

Rà soát việc ban hành quyết định bố trí 42 nền tái định cư cho các hộ dân phân khu 6 để xử lý theo quy định; phối hợp Cục thuế Thành phố kiểm tra, xử lý, không để thất thu ngân sách.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, truy lục, phục hồi và lưu trữ hồ sơ đấu giá khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ; thực hiện rà soát, đối chiếu về thời điểm thu tiền, thời hạn thu tiền, số tiền đã thu từ bán đấu giá khu đất bên trái của Liên danh 3 đơn vị trúng đấu giá được chuyển giao quyền, nghĩa vụ để báo cáo, đề xuất, trình UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo, xử lý theo quy định.

Anh Hào