Chính phủ sửa quy định quản lý đường bộ, tăng quyền cho địa phương

MTXD - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 241/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

ảnh minh họa

Đây được xem là bước điều chỉnh nhằm làm rõ hơn trách nhiệm quản lý, bảo trì, khai thác và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông trong bối cảnh phân cấp mạnh cho địa phương.

Theo nội dung Nghị định 241/2026/NĐ-CP, điểm thay đổi đáng chú ý nhất nằm tại Điều 1, sửa đổi Điều 4 của Nghị định 165/2024/NĐ-CP, quy định rõ việc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được phân cấp quản lý quốc lộ trên địa bàn. Cụ thể, ngoài việc thực hiện quyền quản lý, đầu tư, xây dựng theo quy hoạch được duyệt, UBND cấp tỉnh còn phải trực tiếp tổ chức quản lý vận hành, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ, quản lý tài sản công và đảm bảo kết nối giao thông đồng bộ về tải trọng, khổ giới hạn giữa quốc lộ với các tuyến đường địa phương. Đồng thời, định kỳ trước ngày 10/6 và 10/12 hằng năm, địa phương phải báo cáo Bộ Xây dựng về tình hình đầu tư, quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ được giao.

Nghị định cũng làm rõ cơ chế tài chính khi quy định nguồn vốn để đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác và bảo trì quốc lộ phân cấp sẽ thực hiện theo Điều 42 Luật Đường bộ, từ ngân sách nhà nước, đầu tư công, PPP và các nguồn hợp pháp khác. Trường hợp địa phương không đủ nguồn lực, UBND cấp tỉnh có thể có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng tiếp nhận lại quốc lộ đã phân cấp. Quy định này tạo ra “van an toàn” nhằm tránh tình trạng nhận quản lý nhưng không đủ năng lực duy tu, sửa chữa, ảnh hưởng đến an toàn giao thông.

Ở một nội dung khác, tại Điều 3, Nghị định sửa đổi Điều 7 về điều chỉnh loại đường theo cấp quản lý, trao thêm thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc quyết định điều chỉnh đường địa phương khi có thay đổi quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị, nông thôn hoặc quy hoạch liên quan. Hồ sơ xử lý hành chính cũng được chuẩn hóa với thời hạn giải quyết trong vòng 2 ngày kiểm tra hồ sơ và 7 ngày thẩm định nếu đủ điều kiện. Đây là bước rút ngắn đáng kể thủ tục hành chính trong lĩnh vực giao thông.

Đáng chú ý, tại Điều 9, Nghị định bổ sung trách nhiệm trực tiếp cho UBND cấp xã trong việc bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ. Theo đó, cấp xã phải tổ chức tuần đường, kiểm tra để phát hiện, ngăn chặn các hành vi xây dựng trái phép trong hành lang an toàn giao thông, lấn chiếm đất đường bộ, sử dụng trái phép đất thuộc kết cấu hạ tầng và phối hợp xác định, công khai mốc lộ giới. Đây là điểm mới mang tính thực tiễn cao, khi cấp xã là đơn vị gần dân, sát hiện trường nhất.

Một nội dung khác nhận được sự quan tâm là việc sửa đổi Điều 21, quy định rõ hơn về việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè. Theo đó, các trường hợp được phép gồm phục vụ sự kiện chính trị, văn hóa, phòng chống thiên tai, tập kết vật liệu xây dựng, tổ chức tang lễ, đám cưới… Tuy nhiên, Nghị định nhấn mạnh không cho phép sử dụng lòng đường, vỉa hè của đường cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh cho các mục đích này. Việc cấp phép thuộc thẩm quyền của Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng hoặc UBND cấp xã tùy tuyến quản lý./.

Việt Hồng