Hoàn thiện quy chuẩn vật liệu xây dựng, nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng

MTXD - Việc hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng là bước quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn công trình và đáp ứng yêu cầu phát triển ngành xây dựng theo hướng hiện đại, bền vững.

Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn theo yêu cầu mới

Trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng tập trung hoàn thiện Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, thay thế Thông tư số 04/2023/TT-BXD ngày 30/6/2023 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục hoàn thiện công cụ quản lý nhà nước đối với lĩnh vực vật liệu xây dựng.

Theo báo cáo của Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng tại Hội nghị giao ban kết quả công tác tháng 8, triển khai nhiệm vụ tháng 9/2026 của Bộ Xây dựng, đến nay Bộ đã xây dựng, ban hành và công bố khoảng 139 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và 1.604 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.

Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, có 3.941 tiêu chuẩn, bao gồm tiêu chuẩn trong nước và nước ngoài, đang được áp dụng cho các dự án thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Hệ thống này là cơ sở kỹ thuật quan trọng để các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng có căn cứ lựa chọn, thiết kế, sản xuất, thi công và kiểm soát chất lượng sản phẩm, công trình.

Tăng cường cơ sở kỹ thuật cho quản lý vật liệu xây dựng

Vật liệu xây dựng là nhóm sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, độ bền và mức độ an toàn của công trình. Từ vật liệu sử dụng trong kết cấu chịu lực, hoàn thiện công trình đến các sản phẩm phục vụ hạ tầng kỹ thuật, việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện trên cơ sở những yêu cầu kỹ thuật rõ ràng, thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, việc hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng có ý nghĩa quan trọng. Các quy chuẩn không chỉ là căn cứ để quản lý chất lượng sản phẩm mà còn góp phần tạo sự minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và sử dụng vật liệu.

Đối với doanh nghiệp, hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn được cập nhật, hoàn thiện sẽ giúp xác định rõ hơn yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, từ đó chủ động tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các yêu cầu của thị trường. Đối với cơ quan quản lý, đây là cơ sở để tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý những trường hợp không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.

Việc thay thế quy chuẩn hiện hành về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng cũng cho thấy yêu cầu thường xuyên rà soát, cập nhật hệ thống văn bản kỹ thuật để phù hợp với sự phát triển của ngành. Quá trình này cần gắn với thực tiễn sản xuất, nhu cầu sử dụng vật liệu và yêu cầu bảo đảm an toàn, chất lượng công trình.

Đẩy mạnh xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn năm 2026

Theo kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật năm 2026, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu ban hành 231 TCVN và 26 QCVN. Đến nay, 7 QCVN đã được ban hành; đồng thời, 25 TCVN thuộc kế hoạch năm 2025 đã được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Trong tháng 8/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật năm 2026 và công bố 9 TCVN. Bộ cũng hoàn thiện hồ sơ 13 dự thảo TCVN trong các lĩnh vực điện hạ áp, hàng hải và vật liệu xây dựng; bãi bỏ 2 TCVN; nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia phục vụ phát triển điện hạt nhân.

Những kết quả này cho thấy công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đang được triển khai theo hướng đồng bộ, gắn với yêu cầu quản lý và phát triển các lĩnh vực chuyên ngành. Đối với vật liệu xây dựng, việc tiếp tục rà soát, cập nhật các yêu cầu kỹ thuật là cần thiết để bảo đảm hệ thống quản lý chất lượng đáp ứng những thay đổi của thị trường và công nghệ sản xuất.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng đã rà soát, lập danh mục hơn 250 tiêu chuẩn BS, BS EN của châu Âu, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị thực hiện thủ tục xin bản quyền của tổ chức BSI (Anh), phục vụ xây dựng TCVN.

Việc nghiên cứu, tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp có thể góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng tiêu chuẩn trong nước, đồng thời tạo điều kiện để các sản phẩm, vật liệu xây dựng từng bước đáp ứng yêu cầu hội nhập và hợp tác quốc tế.

Hướng tới quản lý chất lượng vật liệu xây dựng hiệu quả

Trong hoạt động xây dựng, chất lượng vật liệu là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng công trình. Vì vậy, việc hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan quản lý mà còn có ý nghĩa đối với toàn bộ chuỗi hoạt động xây dựng, từ sản xuất, lưu thông đến sử dụng.

Một hệ thống quy chuẩn phù hợp sẽ giúp các doanh nghiệp có căn cứ rõ ràng trong việc tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng. Đồng thời, các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn có thêm cơ sở để lựa chọn, kiểm tra và sử dụng vật liệu theo yêu cầu kỹ thuật.

Đối với công tác quản lý nhà nước, việc hoàn thiện quy chuẩn góp phần nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng. Qua đó, hạn chế nguy cơ sử dụng vật liệu không bảo đảm yêu cầu, góp phần bảo vệ quyền lợi của người sử dụng và nâng cao chất lượng công trình.

Trong thời gian tới, việc triển khai quy chuẩn mới cần gắn với công tác phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện phù hợp. Các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân liên quan cần chủ động cập nhật yêu cầu kỹ thuật, rà soát quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và sử dụng vật liệu đúng quy định.

Cùng với việc hoàn thiện văn bản, công tác kiểm tra, giám sát và phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức khoa học - công nghệ cũng cần được tăng cường. Đây là những yếu tố quan trọng để quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Việc Bộ Xây dựng tập trung hoàn thiện quy chuẩn mới về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng trong tháng 9/2026 là một bước tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng ngành xây dựng. Qua đó, góp phần tạo cơ sở kỹ thuật cho hoạt động sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, nâng cao chất lượng công trình và đáp ứng yêu cầu phát triển ngành theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững.

Thanh Tùng