Đắk Lắk chủ động ứng phó mưa lũ, đặt an toàn người dân lên hàng đầu

MTXD - Trước cảnh báo mưa lớn kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ lũ, ngập úng, lũ quét và sạt lở đất, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Công điện số 06/CĐ-UBND ngày 08/11/2026, yêu cầu các sở, ngành, lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở khẩn trương triển khai phương án ứng phó. Từ dự báo, cảnh báo đến sơ tán dân, bảo đảm an toàn hồ đập và giao thông, tỉnh đặt yêu cầu chủ động từ sớm, phân công rõ trách nhiệm, không để bị động trước thiên tai.

Trong bối cảnh thời tiết được dự báo diễn biến phức tạp, công tác phòng, chống thiên tai đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ, từ nhận diện điểm có nguy cơ cao đến tổ chức lực lượng, phương tiện và truyền tải cảnh báo đến từng hộ dân. Công điện số 06/CĐ-UBND không chỉ thể hiện tinh thần chỉ đạo khẩn trương của tỉnh mà còn xác định trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành trong các khâu phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả.

Mưa lớn tập trung ở phía Đông, nguy cơ thiên tai gia tăng

Theo nội dung công điện, căn cứ thông tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và Đài Khí tượng thủy văn tỉnh, từ chiều 09/11 đến hết đêm 11/11/2026, khu vực phía Đông tỉnh, gồm M’Đrắk và các xã, phường ven biển như Sông Cầu, Tuy An, Tuy Hòa, Đông Hòa, Tây Hòa… có khả năng xảy ra mưa to đến rất to, tập trung từ sáng 10/11.

Lượng mưa phổ biến được nêu trong công điện ở mức 150–250 mm, có nơi trên 300 mm. Trong khi đó, cảnh báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết lượng mưa có thể đạt 150–300 mm, cục bộ trên 400 mm; cường suất có nơi vượt 100 mm trong 3 giờ. Các sông phía Đông tỉnh có khả năng xuất hiện một đợt lũ ở mức báo động 1 trong thời gian từ ngày 09–12/11. Mưa dông còn có thể kèm lốc, sét và gió giật mạnh, làm gia tăng nguy cơ ngập úng, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất.

Mức độ tác động không chỉ phụ thuộc tổng lượng mưa mà còn liên quan đến cường suất, thời gian kéo dài, đặc điểm địa hình và khả năng tiêu thoát nước. Tại vùng đồi dốc, taluy đường, ven sông suối hoặc nơi đất đã ngậm nước, sạt trượt có thể xảy ra nhanh. Ở khu vực trũng thấp, nước từ thượng nguồn dồn về dễ gây ngập sâu, chia cắt giao thông và cô lập khu dân cư.

Đoàn công tác kiểm tra thực địa tại khu vực có dấu hiệu sạt lở, đánh giá nguy cơ mất an toàn.

Do đó, việc rà soát các điểm xung yếu cần hoàn thành trước thời điểm mưa lớn đạt đỉnh. Những vị trí thường xuyên ngập sâu, ngầm tràn, cầu dân sinh, taluy có nguy cơ sạt lở, khu dân cư ven suối và hồ chứa nhỏ cần được lập danh sách, đánh giá mức độ rủi ro, bố trí người theo dõi và chuẩn bị phương án xử lý. Nếu chỉ huy động lực lượng sau khi sự cố xảy ra, khả năng tiếp cận hiện trường và hỗ trợ người dân sẽ gặp nhiều khó khăn.

Phân công theo nguyên tắc “06 rõ”, chuẩn bị cho tình huống xấu nhất

Triển khai Công điện số 73/CĐ-TTg ngày 07/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ về chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất tại khu vực Trung Bộ, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị và địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm kế hoạch, phương án đã ban hành. Nhiệm vụ được cụ thể hóa theo nguyên tắc “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền tại từng điểm xung yếu.

Cùng với đó là phương châm “03 sẵn sàng”: sẵn sàng phương án cho kịch bản xấu nhất; sẵn sàng lực lượng, phương tiện, vật tư và nhu yếu phẩm; sẵn sàng sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn. Ý nghĩa của các nguyên tắc này nằm ở khả năng chuyển chỉ đạo thành hành động cụ thể. Mỗi nhiệm vụ cần có đầu mối phụ trách, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra; mỗi địa bàn trọng điểm phải xác định rõ người chỉ huy, lực lượng triển khai, phương tiện huy động và nơi tiếp nhận người dân khi phải di dời.

Công điện nhấn mạnh vai trò trực tiếp của bí thư, chủ tịch UBND các xã, phường, nhất là tại khu vực phía Đông tỉnh. Chính quyền cơ sở phải rà soát, cập nhật phương án, khoanh vùng nguy hiểm và phân công lực lượng phụ trách từng vị trí. Cảnh báo cần được truyền tải thường xuyên qua hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và các nhóm thông tin tại thôn, buôn, tổ dân phố để người dân tiếp nhận kịp thời.

Lực lượng chức năng phối hợp kiểm tra địa bàn, rà soát điều kiện tiếp cận và triển khai nhiệm vụ khi có tình huống.

Đối với khu vực có nguy cơ cao, việc sơ tán phải được chuẩn bị trước, không chờ đến khi nước dâng hoặc đất đá bắt đầu dịch chuyển. Người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những trường hợp cần trợ giúp phải được ưu tiên. Tại ngầm tràn, đoạn đường ngập sâu và điểm sạt lở, cần bố trí chốt cảnh giới phù hợp, kiên quyết ngăn người và phương tiện đi qua khi chưa bảo đảm an toàn. Địa điểm sơ tán cũng cần đáp ứng các điều kiện thiết yếu về lương thực, nước uống, thuốc men, an ninh trật tự và sinh hoạt.

Phối hợp liên ngành, bảo vệ hạ tầng và dịch vụ thiết yếu

Công điện giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức trực ban, theo dõi sát diễn biến thời tiết, thiên tai và kịp thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo. Đơn vị này phối hợp hướng dẫn điều tiết, vận hành hồ chứa, bảo đảm an toàn đê điều, khu vực hạ du và nguồn nước phục vụ sản xuất. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh rà soát phương án, bố trí lực lượng, phương tiện chuyên dụng, xuồng và vật tư cứu hộ tại các địa bàn trọng điểm phía Đông; sẵn sàng hỗ trợ sơ tán, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả khi có yêu cầu.

Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng chức năng và công an cấp xã tham gia sơ tán, cứu nạn, bảo đảm an ninh tại nơi tập trung dân; tổ chức phân luồng, cảnh giới tại tuyến đường ngập sâu và điểm sạt lở. Sở Xây dựng được giao hướng dẫn, kiểm tra an toàn giao thông tại ngầm, tràn và các đoạn đường có nguy cơ chia cắt; bố trí biển báo, rào chắn, lực lượng canh gác; đồng thời kiểm tra công trình xung yếu, dự án đang thi công và hệ thống tiêu thoát nước đô thị.

 Các cơ quan, đơn vị trao đổi phương án trên bản đồ, phục vụ công tác rà soát và tổ chức thực hiện tại địa bàn.

Sở Công Thương phối hợp tính toán phương án điều tiết hồ thủy điện, kiểm tra việc chấp hành quy trình vận hành, đồng thời bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu, hàng hóa và nhu yếu phẩm, nhất là tại nơi có nguy cơ bị chia cắt. Các chủ hồ chứa thủy điện, thủy lợi và đơn vị quản lý đập phải theo dõi lượng mưa, mực nước; vận hành đúng quy trình, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du. Người dân cần được thông báo sớm trước khi xả nước qua tràn hoặc khi xuất hiện nguy cơ sự cố.

Ngành giáo dục có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên; căn cứ tình hình thực tế để quyết định việc nghỉ học và thông báo kịp thời đến nhà trường, phụ huynh. Ngành y tế chuẩn bị thuốc, vật tư, phương tiện cấp cứu, duy trì hoạt động khám, chữa bệnh và sẵn sàng hỗ trợ tại nơi sơ tán. Đài Khí tượng thủy văn tỉnh tăng cường theo dõi, phát tin dự báo, cảnh báo; các cơ quan báo chí, truyền thông và hệ thống truyền thanh cơ sở đẩy mạnh hướng dẫn kỹ năng phòng tránh.

 Cán bộ trao đổi, nắm bắt tình hình và hướng dẫn người dân tại khu dân cư.

Hiệu quả ứng phó được đo bằng sự an toàn của từng hộ dân

Một phương án phòng, chống thiên tai chỉ thực sự phát huy tác dụng khi có thể triển khai hiệu quả tại hiện trường. Vì vậy, rà soát điểm xung yếu phải đi đôi với kiểm tra thực tế; kế hoạch sơ tán cần xác định rõ tuyến di chuyển, địa điểm tập kết, phương tiện hỗ trợ và người chịu trách nhiệm. Lực lượng ứng trực phải nắm chắc địa bàn, duy trì liên lạc và chuẩn bị phương án dự phòng trong trường hợp mất điện hoặc gián đoạn kết nối.

Người dân sống gần sông, suối, chân taluy, khu vực đồi dốc và vùng trũng thấp cần thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo, bảo vệ giấy tờ, tài sản thiết yếu và sẵn sàng di chuyển khi chính quyền yêu cầu. Khi phát hiện nước suối dâng nhanh, dòng chảy đổi màu, mặt đất xuất hiện vết nứt, có tiếng động bất thường hoặc dấu hiệu đất đá dịch chuyển, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo cho chính quyền địa phương. Tuyệt đối không đi qua ngầm tràn, đường ngập sâu hoặc khu vực đã được cảnh báo.

Bên cạnh bảo vệ tính mạng, công tác ứng phó cần chú trọng hạn chế thiệt hại đối với sản xuất, hạ tầng và môi trường. Các địa phương cần kiểm tra hệ thống thoát nước, khơi thông dòng chảy tại những vị trí phù hợp, bảo vệ công trình thiết yếu và nguồn nước sinh hoạt; đồng thời chuẩn bị phương án thu gom, xử lý chất thải, vệ sinh môi trường sau mưa lũ. Đây là những việc làm cần thiết nhằm hạn chế ô nhiễm, dịch bệnh và các hệ lụy kéo dài sau thiên tai.

UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị, địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc đến hết đợt mưa lũ; gửi báo cáo theo thời hạn quy định và báo cáo ngay khi xảy ra thiệt hại về người hoặc sự cố nghiêm trọng. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu chủ quan, lơ là, thiếu kiểm tra dẫn đến thiệt hại về người. Yêu cầu này nhấn mạnh kỷ luật điều hành và trách nhiệm trực tiếp của chính quyền cơ sở trong bảo vệ cộng đồng.

Chủ động từ sớm để giảm thiểu thiệt hại

Công điện số 06/CĐ-UBND ngày 08/11/2026 cho thấy Đắk Lắk đang huy động cả hệ thống chính trị triển khai các nhiệm vụ ứng phó với đợt mưa lớn được cảnh báo. Từ dự báo, cảnh giới, sơ tán dân đến bảo đảm an toàn giao thông, hồ đập, công trình và dịch vụ thiết yếu, các giải pháp đều hướng đến mục tiêu bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của Nhân dân.

Thước đo của sự chủ động không nằm ở số lượng văn bản hay cuộc họp, mà ở việc cảnh báo có đến được từng hộ dân; điểm nguy hiểm có được kiểm soát kịp thời; lực lượng, phương tiện có thể tiếp cận khi cần thiết; và người dân có được đưa đến nơi an toàn trước khi rủi ro xảy ra hay không. Vì vậy, kiểm tra thực chất, thông tin thông suốt, phối hợp liên ngành và trách nhiệm của người đứng đầu cần được duy trì xuyên suốt.

Thiên tai có thể diễn biến nhanh và vượt ngoài dự tính, nhưng thiệt hại sẽ được hạn chế nếu công tác chuẩn bị được thực hiện nghiêm túc, quyết liệt. Với tinh thần chủ động từ sớm, từ xa, không lơ là trước mọi tình huống và đặt an toàn tính mạng người dân lên trên hết, Đắk Lắk đang triển khai những giải pháp cần thiết nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo vệ cộng đồng trước mưa lũ.

VĂN HẢI