Lâm Đồng siết chặt quản lý rừng: Nhìn từ vụ lấn chiếm kéo dài tại Công ty Quân Ngọc

MTXD - Trong bối cảnh tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, dựng nhà trái phép và phá vỡ hiện trạng sử dụng đất rừng vẫn diễn biến phức tạp, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng vừa tiếp tục ban hành văn bản tăng cường trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng, xử lý vi phạm theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP. Từ chỉ đạo mang tính hệ thống này, vụ việc xảy ra tại Công ty TNHH Quân Ngọc ở xã Bảo Lâm 5 cho thấy rõ khoảng trống quản lý và những hệ lụy pháp lý nếu chủ rừng không kịp thời ngăn chặn vi phạm.

Ngay trong tháng 6/2026, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng đã phát đi văn bản về việc tăng cường thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng và kiểm tra, xử lý vi phạm theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP, nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp của các đơn vị chủ rừng trên địa bàn. Văn bản này được ban hành sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026, có hiệu lực từ ngày 25/6/2026, thay thế Nghị định số 35/2019/NĐ-CP, bổ sung thêm các chế tài mạnh hơn đối với các chủ thể để xảy ra vi phạm trên diện tích rừng được giao quản lý.

Theo Chi cục Kiểm lâm, thời gian qua đơn vị này đã liên tục ban hành hàng loạt công văn chỉ đạo như: 1224/CCKL-XLVP ngày 09/12/2025; 1411/CCKL-QLR ngày 31/12/2025; 99/CCKL-XLVP ngày 15/01/2026; 281/CCKL-XLVP ngày 09/02/2026; 548/CCKL-XLVP ngày 26/3/2026; 726/CCKL-QLR ngày 10/4/2026; 890/CCKL-QLR ngày 21/4/2026; 971/CCKL-QLR ngày 29/4/2026; 1146/CCKL-XLVP ngày 21/5/2026 và 1311/CCKL-XLVP ngày 03/6/2026, yêu cầu tăng cường tuần tra, truy quét, phát hiện và xử lý vi phạm lâm nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp vẫn chưa được kiểm soát triệt để.

Một trong những ví dụ điển hình được nhắc đến là trường hợp tại Công ty TNHH Quân Ngọc, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực trồng rừng và quản lý bảo vệ rừng. Doanh nghiệp này được cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 42121000745 ngày 20/04/2011 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 356691 ngày 13/07/2011 do UBND tỉnh Lâm Đồng cấp.

Theo nội dung đơn trình báo số 04/VB-CTQN ngày 18/6/2026 do ông Trần Minh Quang – Giám đốc Công ty TNHH Quân Ngọc ký gửi UBND xã Bảo Lâm 5 và Hạt Kiểm lâm khu vực Bảo Lâm, từ năm 2020, một cá nhân tên Đỗ Văn Quyết đã tự ý lấn chiếm khoảng 20 ha đất trồng cây cao su thuộc dự án của công ty để dựng lán trại, chăn nuôi bò, trồng cà phê và các loại cây ăn trái.

Theo phản ánh, mặc dù phía công ty nhiều lần phối hợp cùng chính quyền địa phương, UBND xã Lộc Bắc (cũ), nay là xã Bảo Lâm 5, để xử lý, thu hồi diện tích bị lấn chiếm, nhưng ông Quyết không chấp hành, thậm chí tiếp tục mở rộng hiện trạng vi phạm.

Đáng chú ý, trong lần kiểm tra gần nhất vào ngày 30/5/2026, Công ty Quân Ngọc phát hiện ông Quyết đã tổ chức tháo dỡ và phá bỏ hơn 1.000 cây cà phê con mới trồng trên phần đất mà công ty vừa khôi phục lại hiện trạng. Phía doanh nghiệp cho rằng đây là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền quản lý, sử dụng đất hợp pháp, đồng thời gây thiệt hại trực tiếp đến tài sản và quá trình phục hồi dự án.

Không dừng lại ở đó, đến đầu tháng 6/2026, ông Quyết tiếp tục dựng lán trại, trồng cây cà phê trái phép và bị cho là có hành vi ngăn cản nhân viên công ty tiếp cận khu vực, đồng thời đe dọa những người có trách nhiệm quản lý.

Trao đổi với phóng viên, ông Tô Thành Dũng ( đại diện công ty Quân Ngọc ) bức xúc nói : “tỉnh giao rừng cho chúng tôi quản lý, nhưng không giao cho chúng tôi quyền xử lý những hành vi lấn chiếm rừng nên như trường hợp ông Quyết, chúng tôi đã báo cáo, làm đủ văn bản đến công an, kiểm lâm, UBND địa phương nhưng đến nay sự hiệu quả gần như vô nghĩa, chúng tôi rất hoang mang và bức xúc...”

Từ vụ việc này, có thể thấy rõ những nội dung mà Chi cục Kiểm lâm vừa yêu cầu trong văn bản chỉ đạo hoàn toàn không mang tính hình thức. Văn bản nêu rõ: Khi phát hiện vi phạm hoặc có biến động diện tích rừng, đơn vị chủ rừng phải kịp thời kiểm tra, xác minh, bảo vệ hiện trường, lập hồ sơ ban đầu và chuyển giao cơ quan có thẩm quyền xử lý; nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ dẫn đến xảy ra phá rừng, lấn chiếm, khai thác trái phép thì người đứng đầu đơn vị chủ rừng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Đặc biệt, tại khoản 2 của văn bản này, Chi cục Kiểm lâm cũng yêu cầu các Hạt Kiểm lâm, Đội Kiểm lâm cơ động tăng cường kiểm tra, nếu phát hiện chủ rừng không báo cáo đúng hạn hoặc để xảy ra vi phạm mà không xác định được đối tượng vi phạm thì căn cứ khoản 12 Điều 15, khoản 12 Điều 16 và khoản 12 Điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP để xử lý hành chính đối với chính chủ rừng.

Nhìn từ trường hợp Công ty Quân Ngọc, câu chuyện không chỉ dừng ở tranh chấp hay lấn chiếm cá nhân, mà còn đặt ra bài toán lớn về hiệu quả thực thi chỉ đạo của tỉnh. Khi các văn bản chỉ đạo đã dày đặc, chế tài đã rõ ràng, nhưng hiện tượng chiếm đất, dựng trại, phá hoại cây trồng vẫn tiếp diễn trong nhiều năm, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở người vi phạm mà còn phải truy xét đến cả cơ quan quản lý địa bàn và chính quyền địa phương.

Trong khi Lâm Đồng đang siết chặt kỷ cương quản lý tài nguyên rừng sau sáp nhập địa giới và tái cấu trúc bộ máy, những vụ việc như tại Quân Ngọc sẽ là “thước đo” cho năng lực thực thi pháp luật ở cơ sở: Liệu chỉ đạo của tỉnh có thực sự đi vào thực tế, hay vẫn dừng lại trên giấy./.

Việt Hồng - Quang Huy