Lâm Đồng: UBND xã Quảng Sơn đôn đốc xử lý phản ánh trại heo ảnh hưởng môi trường

MTXD - Hoạt động chăn nuôi quy mô lớn luôn kéo theo áp lực lớn về môi trường nếu hệ thống kiểm soát chất thải không được vận hành đồng bộ. Tại xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng, vấn đề này đang được đặt ra rõ nét sau khi nhiều phản ánh liên tiếp xuất hiện liên quan đến Trại chăn nuôi Quảng Sơn.

Cổng trại heo Quảng Sơn

Theo Công văn số 1574/UBND-VP do Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn ký ngày 18/6/2026, UBND xã đã tiếp tục đôn đốc Công an xã khẩn trương xử lý các nội dung phản ánh liên quan đến trại heo trên địa bàn, đồng thời yêu cầu báo cáo kết quả trước ngày 23/6/2026. Đây là động thái nối tiếp sau Văn bản số 36/UBND-VP ngày 09/6/2026 về xử lý phản ánh trại heo tại thôn Quảng Tiến và Văn bản số 1502/UBND-VP ngày 10/6/2026 liên quan phản ánh cơ sở trung chuyển heo tại bon Phi Glê.

Điểm đáng chú ý là đến thời điểm ban hành công văn mới nhất, UBND xã cho biết vẫn chưa nhận được báo cáo kết quả xử lý từ Công an xã đối với các vụ việc đã được giao trước đó. Điều này cho thấy tính chất kéo dài và mức độ phức tạp của vấn đề.

Qua ghi nhận thực tế tại khu vực trại chăn nuôi Quảng Sơn, hệ thống xử lý nước thải của cơ sở có quy mô khá lớn với nhiều hồ chứa lót bạt chống thấm, các bể xử lý tập trung và khu kỹ thuật vận hành riêng biệt. Đây là mô hình thường được áp dụng trong chăn nuôi công nghiệp nhằm phân tách nước thải, bùn hữu cơ và xử lý sinh học trước khi xả thải ra môi trường.

Hệ thống xử lý nước thải của cơ sở có quy mô khá lớn

Tuy nhiên, bên ngoài phạm vi khu xử lý, hình ảnh thực địa cho thấy nhiều khu vực nước mặt có màu sẫm, độ trong thấp, một số đoạn mương xuất hiện hiện tượng nước đọng, bề mặt có dấu hiệu tích tụ hữu cơ. Tại một số ao chứa lân cận, bờ nước khô cháy cục bộ, thực vật thủy sinh phát triển không đồng đều, cho thấy khả năng có biến động về chất lượng nước.

Đáng chú ý hơn, hệ thống cống thoát nước nối trực tiếp từ khu vực san lấp ra vùng trũng được ghi nhận có dòng nước tồn đọng, tạo ra nguy cơ nước mặt bị cuốn trôi chất thải trong mùa mưa nếu không được kiểm soát tốt.

Ống xả nước thải

Ở góc độ quản lý môi trường xây dựng, câu chuyện tại Quảng Sơn cho thấy ba vấn đề cốt lõi:

Thứ nhất là hiệu quả thực tế của hệ thống xử lý chất thải. Dù đầu tư quy mô lớn nhưng nếu vận hành không đúng tải, không kiểm soát lưu lượng đầu vào hoặc bảo trì không thường xuyên, nguy cơ quá tải là rất lớn.

Thứ hai là hệ thống thu gom và phân luồng nước mưa – nước thải. Trong nhiều mô hình chăn nuôi, nếu nước mưa cuốn theo phân, bùn và chất hữu cơ tràn ra môi trường thì dù hồ xử lý đạt chuẩn, hệ thống vẫn có thể gây ô nhiễm gián tiếp.

Thứ ba là cơ chế giám sát sau phản ánh. Việc chính quyền xã phải ban hành liên tiếp nhiều văn bản cho thấy cần một quy trình phản ứng nhanh hơn, tránh để phản ánh kéo dài mà chưa có kết luận cụ thể.

Bao chất thải heo để dọc đường đi

Cá chết nổi khắp mặt nước

Cỏ chết cháy quanh hồ chứa

Từ vụ việc này, các chuyên gia môi trường cho rằng cần triển khai đồng bộ một số giải pháp.

Trước hết, cần quan trắc độc lập nguồn nước mặt, nước ngầm và điểm xả thải quanh khu vực trại để xác định chính xác các chỉ số COD, BOD, Amoni, Nitrat và Coliform.Tiếp theo là rà soát toàn bộ hệ thống hồ sinh học, bể lắng, đường ống và cống xả, đánh giá khả năng chống rò rỉ, chống tràn trong điều kiện mưa lớn.

Song song đó, cần xây dựng hành lang sinh thái cách ly, tăng diện tích cây xanh, vùng đệm thực vật hấp thụ dinh dưỡng dư thừa nhằm hạn chế phát tán mùi và lọc sinh học tự nhiên.Đặc biệt, cơ sở chăn nuôi cần ứng dụng giải pháp tái sử dụng phụ phẩm hữu cơ, như tách bùn làm phân compost, tận dụng khí sinh học, giảm áp lực cho hồ chứa.

Ở góc độ lâu dài, câu chuyện tại Trại chăn nuôi Quảng Sơn là lời cảnh báo rõ ràng rằng phát triển chăn nuôi công nghiệp không thể tách rời bài toán hạ tầng môi trường. Một hệ thống xử lý dù hiện đại đến đâu cũng chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành đúng quy chuẩn, giám sát thường xuyên và minh bạch với cộng đồng dân cư xung quanh./.

Quốc Điệp - Quang Huy