Hải Phòng tăng sức chống chịu cho hạ tầng trước thiên tai cực đoan

MTXD -  Biến đổi khí hậu khiến thiên tai ngày càng cực đoan, khó dự báo, tạo áp lực lớn đối với hệ thống đê điều, thủy lợi và công tác bảo vệ dân sinh. Trước nguy cơ đó, Hải Phòng đang đồng thời củng cố lực lượng phòng chống thiên tai, gia cố các trọng điểm đê điều xung yếu và đầu tư nâng cấp hạ tầng thủy lợi nhằm nâng cao sức chống chịu, giảm thiểu rủi ro trước mùa mưa bão.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục QLTNN, Công ty TNHH MTV  KTCTTL Hải Dương kiểm tra các công trình, trạm bơm trước mùa mưa bão

Chủ động từ sớm để không bị động trước thiên tai
Những năm gần đây, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, dông lốc, ngập úng xuất hiện với tần suất ngày càng cao, đặt ra yêu cầu phải chuẩn bị từ sớm, từ xa. Vì vậy, ngay từ đầu năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã tham mưu thành phố ban hành các kế hoạch, phương án phòng chống thiên tai; đồng thời rà soát, cập nhật phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai, từng cấp độ rủi ro phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đến nay, 114/114 xã, phường, đặc khu trên địa bàn đã hoàn thành kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã. Tổng lực lượng tham gia công tác phòng chống thiên tai của thành phố là 110.819 người, trong đó lực lượng xung kích cấp xã đạt 21.329 người.
 Bộ phận giúp việc Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố đã tổ chức trực ban 24/24 từ ngày 05/5/2026 nhằm theo dõi sát diễn biến thời tiết, kịp thời tham mưu xử lý các tình huống phát sinh.

Trước mùa mưa bão, Hải Phòng tập rà soát sửa chữa các công trình cơ sở hạ tầng tiêu thoát lũ lụt

Đối với các địa phương có đê, phương án hộ đê và bảo vệ các trọng điểm xung yếu được xây dựng cụ thể theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm đầy đủ lực lượng, vật tư, phương tiện và hậu cần. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng từ cơ sở giúp nâng cao khả năng xử lý sự cố ngay từ giờ đầu, hạn chế nguy cơ bị động khi thiên tai xảy ra.
Trong bối cảnh thời tiết ngày càng khó lường, việc củng cố lực lượng và hoàn thiện các kịch bản ứng phó được xem là nền tảng quan trọng để Hải Phòng giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Gia cố đê điều, nâng sức chống chịu của hạ tầng
Song song với việc chuẩn bị lực lượng, Hải Phòng tập trung đầu tư, nâng cấp hệ thống đê điều, thủy lợi nhằm bảo đảm an toàn công trình và nâng cao năng lực phòng chống thiên tai.
Nhiều hạng mục trọng tâm đang được triển khai như nạo vét, khơi thông dòng chảy; sửa chữa, nâng cấp cống dưới đê, cống tiêu, trạm bơm; gia cố các tuyến đê, kè, bờ sông có nguy cơ mất an toàn; xử lý các điểm sạt lở và vị trí xung yếu.
Qua rà soát, năm 2026 thành phố xác định 47 trọng điểm đê điều xung yếu, gồm 19 trọng điểm phía Đông và 28 trọng điểm phía Tây. Con số này cho thấy áp lực không nhỏ đối với công tác bảo đảm an toàn đê điều trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan có xu hướng gia tăng.
Trong số đó, cống Dừa A tại K43+743 đê hữu Thái Bình và cống Ngô tại K8+060 đê tả Văn Úc được xác định là hai trọng điểm cấp thành phố cần ưu tiên bảo vệ. Việc nhận diện sớm các vị trí có nguy cơ cao giúp công tác chuẩn bị vật tư, lực lượng và phương án xử lý sự cố được triển khai chủ động hơn.

 Hệ thông đê hữu Văn Úc  mới được gia cố 

Cùng với hệ thống đê điều, Hải Phòng cũng tăng cường quản lý, duy tu, bảo dưỡng và nâng cấp các công trình thủy lợi, hồ đập trên địa bàn. Trước mùa mưa bão, các đơn vị khai thác công trình thủy lợi được yêu cầu tổ chức tổng kiểm tra, đánh giá chất lượng công trình, xây dựng phương án bảo vệ đối với từng trọng điểm nhằm chủ động xử lý khi xảy ra sự cố. Đối với một số hồ chứa có dung tích lớn, quy trình giám sát và vận hành tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm an toàn cho khu vực hạ du.
Song song với đó, việc xây dựng hành lang an toàn, cắm mốc chỉ giới các công trình đê điều, thủy lợi tiếp tục được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế tình trạng vi phạm, lấn chiếm làm ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước và an toàn công trình.

Đê hữu sông Kinh Thầy mới được gia cố

Không chỉ đối mặt với áp lực từ hệ thống đê điều ven sông, ven biển, Hải Phòng còn tập trung xử lý những tồn tại kéo dài trong hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải - công trình giữ vai trò quan trọng đối với cấp nước, tiêu thoát nước và phòng chống thiên tai của khu vực.
Theo đó, ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm đang được triển khai đồng bộ gồm kiểm soát ô nhiễm nguồn nước; cải tạo, chỉnh trang các tuyến kênh trục; hoàn thiện hạ tầng thủy lợi nhằm nâng cao năng lực tạo nguồn, cấp nước, tiêu thoát nước và phòng chống thiên tai.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, thành phố cũng từng bước đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy lợi và phòng chống thiên tai. Hệ thống camera giám sát các trọng điểm xung yếu, thiết bị quan trắc chuyên dùng, dữ liệu đo mưa tự động, flycam cùng cơ sở dữ liệu về đê điều, thủy lợi và thiên tai đang được tăng cường kết nối, phục vụ công tác dự báo, cảnh báo và chỉ đạo điều hành theo thời gian thực.
Việc nâng cao năng lực của hệ thống công trình không chỉ góp phần giảm nguy cơ ngập úng, hạn chế thiệt hại do thiên tai mà còn tạo điều kiện bảo vệ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hạ tầng kinh tế - xã hội và môi trường sống của người dân.

Thách thức vẫn hiện hữu
Dù đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, công tác bảo đảm an toàn đê điều, thủy lợi và phòng chống thiên tai của Hải Phòng vẫn đứng trước không ít khó khăn.
Hệ thống công trình đê điều, thủy lợi trên địa bàn có quy mô lớn, nhiều công trình được xây dựng từ lâu, đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp trong khi nhu cầu sửa chữa, nâng cấp và xử lý các điểm xung yếu ngày càng tăng. Nguồn lực đầu tư dù được ưu tiên nhưng vẫn phải bố trí theo thứ tự cấp bách, tạo áp lực không nhỏ đối với công tác bảo đảm an toàn công trình trước mùa mưa bão.
Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm hành lang đê điều, thủy lợi, đổ rác thải, tập kết vật liệu hoặc đặt vật cản trên kênh mương vẫn xảy ra ở một số nơi, làm thu hẹp dòng chảy, giảm khả năng tiêu thoát nước và gia tăng nguy cơ ngập úng khi xuất hiện mưa lớn.
Đối với hệ thống Bắc Hưng Hải, bài toán kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, thu gom và xử lý nước thải, giải phóng mặt bằng và huy động nguồn lực đầu tư vẫn là những vấn đề cần được giải quyết đồng bộ trong thời gian tới.
Trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan và khó lường, việc chủ động từ sớm, đầu tư hạ tầng đồng bộ và nâng cao ý thức cộng đồng sẽ là nền tảng quan trọng để Hải Phòng nâng cao sức chống chịu, bảo vệ an toàn sản xuất, dân sinh và tạo dư địa phát triển bền vững.

HOÀNG HƯƠNG